Edukira joan

Calhan (Aude)

Calhan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiLimouxeko barrutia
Kantonamenducanton of Axat
Izen ofizialaCailla
Posta kodea11140
Geografia
Koordenatuak42°48′53″N 2°11′48″E / 42.8147°N 2.1967°E / 42.8147; 2.1967
Mapa
Azalera7,64 km²
Altitudea387 m, 1.240 m eta 630 m
MugakideakArtigues, Atsat, Le Clat, Marsa, Quirbajou eta Saint-Martin-Lys
Demografia
Biztanleria49 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 36 (%66,7) (%33,3) 18 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²

Calhan (okzitanieraz Calhan, frantsesez eta ofizialki: Cailla) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean. Azken erroldaren arabera 49 biztanle zituen 7,6 km²-ko azaleran.

Ingurune naturala eta klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da, 3,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 968 mm-koa da, urtarrilean 9,4 euri-egun eta uztailean 5,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Granès udalerrian dago, 11,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 724,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,8 °C) eta hotzena urtarrila (2,9 °C). Urteko prezipitazioa 1058 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (116 mm) eta lehorrena uztaila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,13 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,4 °C) baino 0,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2022 eta 2023). Urterik beroena 2022 izan zen (11,0 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Calhan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.9 3.1 5.8 7.9 11.7 15.5 17.8 17.8 14.0 10.6 6.0 3.7 9.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 103 83 88 111 104 72 53 59 76 95 116 99 1058
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,50,0+1,1+0,8+0,8+0,6−0,3+0,3−0,90,0+0,2+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 27 biztanleetatik 17 aktibo ziren (% 63,0), horietako 16 lanean (% 59,3) eta 1 langabezian (aktiboen % 5,9).

2715-64 urteko biztanle
% 63,0aktibo
% 59,3lanean
% 5,9langabezia-tasa

10 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,0), 1 erretiraturik zeuden (% 10,0) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 60,0).

Ez-aktiboak

% 30
% 10
% 60
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 4 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 16 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

4enplegu udalerrian
% 25,0soldatapeko
% 75,0ez-soldatapeko

Banaketa administratiboa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea0501001502002501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 18 gizon, 36 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
16.67
0.00
 
80-84
 
16.67
33.33
 
75-79
 
16.67
0.00
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
16.67
0.00
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
0.00
33.33
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
16.67
33.33
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
16.67
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cailla udalerrian 49 biztanle zeuden eta 33 elkarbizitza unitate[oh 4], hau da, 1,48 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 22 kide bakarrekoak ziren, 5 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 5 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

49biztanle
33elkarbizitza-unitate
1,48lagun elkarbizitza-unitateko
11familia
5Bikotea seme-alabekin
5Bikotea seme-alabarik gabe etxean
22Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 11 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (5). 5 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

5
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 54 etxebizitza zeuden. Horietatik 31 egoitza nagusi ziren, 19 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (53), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 22 beren jabearen bizilekuak ziren, 9 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[10]

54etxebizitza
31egoitza nagusi
53etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

31
19
Egoitza nagusia (31)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (19)Hutsik (4)

Etxe mota

53
Etxea (53)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

22
9
Jabeak (22)Alokairuan (9)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik15
1919-19452
1946-19702
1971-19902
1991-20055
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (15). 17 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 11 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 18 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 10tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela7
4 gela15
5 gela edo gehiago7

Berogailu mota

6
8
17
Fuel-olioa (6)Elektrizitatea (8)Bestelakoak (17)

Aparkalekua eta ibilgailuak

11aparkalekua
18ibilgailu 1
10ibilgailu 2+

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerritar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
  4. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Granès », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.