Edukira joan

Cruscades

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cruscades
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiNarbonneko barrutia
KantonamenduLézignan-Corbières kantonamendua
Izen ofizialaCruscades
Posta kodea11200
Geografia
Koordenatuak43°11′28″N 2°49′00″E / 43.1911°N 2.8167°E / 43.1911; 2.8167
Mapa
Azalera9,65 km²
Altitudea26 m, 50 m eta 36 m
MugakideakCanet, Lézignan-Corbières, Luc-sur-Orbieu, Névian, Ornaisons eta Villedaigne
Demografia
Biztanleria936 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 484 (%52,3) (%47,7) 441 alt_right
Dentsitatea97 bizt/km²
cruscades.fr

Cruscades ( frantsesez eta ofizialki: Cruscades) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean. Azken erroldaren arabera 936 biztanle zituen 9,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Canet, Lézignan-Corbières, Luc-sur-Orbieu, Névian, Ornaisons eta Villedaigne.

Mapa
Cruscades eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,9 °C-koa da, 0,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 568 mm-koa da, urtarrilean 6,1 euri-egun eta uztailean 2,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lézignan-Corbières udalerrian dago, 7,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 678,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8,8 °C-koa da, 2007ko abenduaren 29an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,9 °C) eta hotzena urtarrila (7,2 °C). Urteko prezipitazioa 653 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (85 mm) eta lehorrena uztaila (21 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (14,1 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (16,5 °C) eta hotzena 1963 (13,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Cruscades)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.2 7.8 10.7 13.2 17.1 21.3 23.9 23.5 19.5 15.6 10.8 7.9 14.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 66 49 54 66 55 34 21 34 51 85 80 57 653
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,50,0+1,0+0,9+1,1+1,3+1,0+1,4+0,2+0,4+0,6+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea020040060080010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 441 gizon, 484 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.13
 
90-94
 
1.03
3.63
 
85-89
 
2.27
0.00
 
80-84
 
5.58
6.12
 
75-79
 
3.31
6.12
 
70-74
 
3.31
4.76
 
65-69
 
6.61
4.76
 
60-64
 
4.34
4.76
 
55-59
 
3.31
2.49
 
50-54
 
7.64
10.43
 
45-49
 
3.31
7.03
 
40-44
 
7.23
5.90
 
35-39
 
7.44
5.90
 
30-34
 
5.37
7.03
 
25-29
 
5.37
2.27
 
20-24
 
2.07
5.67
 
15-19
 
7.44
6.80
 
10-14
 
7.44
8.16
 
5-9
 
9.50
7.03
 
0-4
 
7.44
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cruscades udalerrian 886 biztanle zeuden eta 365 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

886biztanle
365elkarbizitza-unitate
2,43lagun elkarbizitza-unitateko
271familia
Udalerria
% 36
% 31
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 271 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (132). Guraso bakarreko 27 familietatik 21etan ama zen guraso bakarra. 128 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 58k seme-alaba bakarra zuten etxean, 61k bi, eta 25k hiru edo gehiago.[9]

113
132
27
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean128
Seme-alaba bat58
Bi seme-alaba61
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 722 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 26,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,1).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 6
40-54% 14
55-64% 15
65-79% 18
80 +% 27
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 83
40-54% 73
55-64% 76
65-79% 78
80 +% 56

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 25,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 15,1 izatezko bikotean eta % 10,0 PACS bidez lotuta). % 22,0 ezkongabeak ziren, % 3,9 alargunak eta % 4,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,9
Ezkongabea% 22,0
Izatezko bikotean% 15,1
PACS bidez lotuta% 10,0
Dibortziatuta% 4,2
Alarguna% 3,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,0), eskulangileak (% 21,1), enplegatuak (% 17,3), erdi-mailako lanbideak (% 14,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,0) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 14
% 17
% 21
% 34
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 425 etxebizitza zeuden. Horietatik 360 egoitza nagusi ziren, 27 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 38 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (406), eta apartamentuak gutxi ziren (17). Egoitza nagusietatik 282 beren jabearen bizilekuak ziren, 67 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[10]

425etxebizitza
360egoitza nagusi
406etxe
17apartamentu

Etxebizitza multzoa

360
38
Egoitza nagusia (360)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (27)Hutsik (38)

Etxe mota

406
Etxea (406)Apartamentua (17)

Jabetza egoera

282
67
Jabeak (282)Alokairuan (67)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (183).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik39
1919-194515
1946-197027
1971-199045
1991-200551
2006-2020183

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (165). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (271 etxebizitzatan). 288 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 173 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 168tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela9
3 gela46
4 gela138
5 gela edo gehiago165

Berogailu mota

271
64
Fuel-olioa (20)Elektrizitatea (271)Gas botila (5)Bestelakoak (64)

Aparkalekua eta ibilgailuak

288aparkalekua
173ibilgailu 1
168ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 553 biztanleetatik 412 aktibo ziren (% 74,5), horietako 358 lanean (% 64,7) eta 55 langabezian (aktiboen % 13,3).

55315-64 urteko biztanle
% 74,5aktibo
% 64,7lanean
% 13,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,7
25-54 urte% 89,2
55-64 urte% 53,2
Gizonak% 82,5
Emakumeak% 66,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,0
BEPC, brebeta% 22,2
CAP-BEP% 14,4
Batxilergoa% 12,1
Goi-mailako +2% 11,6
Goi-mailako +3/4% 2,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

141 ez-aktibotik 51 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,2), 35 erretiraturik zeuden (% 24,8) eta 55 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,0).

Ez-aktiboak

% 36
% 25
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 9
% 21
% 29
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 108 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 358 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

108enplegu udalerrian
% 73,1soldatapeko
% 27,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.200 eurokoa zen.

22.200 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.060 €

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lezignan-Corbières », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
 Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cruscades&oldid=11313427"(e)tik eskuratuta