Edukira joan

Espezel

Espezel
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiLimouxeko barrutia
Kantonamenducanton of Belcaire
Izen ofizialaEspezel
Posta kodea11340
Geografia
Koordenatuak42°49′18″N 2°01′17″E / 42.8217°N 2.0214°E / 42.8217; 2.0214
Mapa
Azalera14,31 km²
Altitudea733 m, 1.100 m eta 899 m
MugakideakBelfort-sur-Rebenty, Belvis, Galinagues, Mazuby, Niort-de-Sault, Puivert eta Roquefeuil
Demografia
Biztanleria238 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 119 (%51,3) (%48,7) 113 alt_right
Dentsitatea17 bizt/km²

Espezel ( frantsesez eta ofizialki: Espezel) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean. Azken erroldaren arabera 238 biztanle zituen 14,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Belfort-sur-Rebenty, Belvis, Galinagues, Mazuby, Niort-de-Sault, Puivert eta Roquefeuil.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 950 mm-koa da, urtarrilean 9,7 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Belcaire udalerrian dago, 4,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1032,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,4 °C-koa da, 2023ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (17,6 °C) eta hotzena urtarrila (2,9 °C). Urteko prezipitazioa 1060 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (116 mm) eta lehorrena uztaila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,09 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,4 °C) baino 0,4 °C beroagoak izan dira. Urterik beroena 2022 izan zen (10,9 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Espezel)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.9 3.0 5.7 7.8 11.6 15.3 17.6 17.6 13.8 10.4 5.9 3.6 9.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 104 83 88 111 104 72 53 59 76 95 116 99 1060
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5−0,1+1,0+0,7+0,6+0,4−0,5+0,1−1,1−0,20,0+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea1002003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 113 gizon, 119 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
4.20
4.42
 
75-79
 
0.00
4.42
 
70-74
 
8.40
12.39
 
65-69
 
4.20
12.39
 
60-64
 
7.56
8.85
 
55-59
 
4.20
8.85
 
50-54
 
8.40
8.85
 
45-49
 
0.00
4.42
 
40-44
 
8.40
0.00
 
35-39
 
4.20
7.96
 
30-34
 
4.20
18.58
 
25-29
 
13.45
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
4.42
 
10-14
 
4.20
4.42
 
5-9
 
19.33
0.00
 
0-4
 
9.24
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Espezel udalerrian 238 biztanle zeuden eta 122 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,95 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 52 kide bakarrekoak ziren, 41 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 15 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

238biztanle
122elkarbizitza-unitate
1,95lagun elkarbizitza-unitateko
70familia
15Bikotea seme-alabekin
41Bikotea seme-alabarik gabe etxean
14Guraso bakarrekoak
52Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 70 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (41). Guraso bakarreko 14 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 45 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

41
15
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 279 etxebizitza zeuden. Horietatik 123 egoitza nagusi ziren, 122 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (253), eta apartamentuak gutxi ziren (25). Egoitza nagusietatik 92 beren jabearen bizilekuak ziren, 22 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[10]

279etxebizitza
123egoitza nagusi
253etxe
25apartamentu

Etxebizitza multzoa

123
122
34
Egoitza nagusia (123)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (122)Hutsik (34)

Etxe mota

253
25
Etxea (253)Apartamentua (25)

Jabetza egoera

92
22
Jabeak (92)Alokairuan (22)HLM (1)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik35
1919-19458
1946-197018
1971-199021
1991-200517
2006-202019

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (59). 67 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 88 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 57 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 53tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela7
3 gela13
4 gela43
5 gela edo gehiago59

Berogailu mota

23
25
67
Gas sarea (2)Fuel-olioa (23)Elektrizitatea (25)Gas botila (6)Bestelakoak (67)

Aparkalekua eta ibilgailuak

88aparkalekua
57ibilgailu 1
53ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 115 biztanleetatik 85 aktibo ziren (% 73,9), horietako 77 lanean (% 67,0) eta 8 langabezian (aktiboen % 9,4).

11515-64 urteko biztanle
% 73,9aktibo
% 67,0lanean
% 9,4langabezia-tasa

31 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,6), 12 erretiraturik zeuden (% 38,7) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,7).

Ez-aktiboak

% 23
% 39
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 93 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 77 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

93enplegu udalerrian
% 69,9soldatapeko
% 30,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.190 eurokoa zen.

21.190 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.060 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1979ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Belcaire », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.