Dario III.a

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Dario III.a
Darius III of Persia.jpg
Faraoi

336 K. a. - 332 K. a.
Artaxerxes IV.a Arses - Alexandro Handia
Persiako xah

336 K. a. - 330 K. a.
Artaxerxes IV.a Arses - Bessos
Satrapa

Bizitza
Jaiotza PersiaK. a. 380 aldean
Heriotza BaktrianaK. a. 330eko uztaila
Hobiratze lekua Persepolis
Familia
Aita Arsames
Ama Sisygambis
Ezkontidea(k) Stateira
Seme-alabak
Anai-arrebak
Leinua Akemenestar dinastia
Jarduerak
Jarduerak monarka
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Zoroastrismoa

Dario III.a Kodomano[1] (Txantiloi:Lang-pe, Dāriyūsch; antzinako persieraz: Dārayavahusch‎, Dārayavausch; antzinako grezieraz: Δαρεῖος; latinez: Darius; Persia, K. a. 380 aldean - Baktriana, K. a. 330), jaiotza izena Artaxata, Persiako erregea izan zen K. a. 522 eta K. a. 486 bitartean, Akemenestar dinastiaren azkena.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artaxata Arsames eta Sisigambisen semea, eta Artaxerxes II.a Mnemonen biloba zen; zehar ahaidetasuna zuen, beraz, Persiako erregeren familiarekin. Baina K. a. 336an tronuratu egin zen, Bagoas bizirrak Artaxerxes erregea eta honen seme Arses hil ondoren[2]. Errege bihurtu ondoan hartu zuen Dario izena.

Darioren ihesa Gaugamelako guduan. Erliebea bolian, XVIII. mende

Persiar Inperio ez-egonkorrean kontrola ezartzen saiatu zen errege izendatu berria. Pribilegiorik galdu nahi ez zuten satrapen agintepean zeuden lurralde asko; mendeko kontentagaitz eta altxamendurako prest zeudenak ere asko ziren. Kanpora begira, Filipo II.a Mazedoniakoa zen mehatxurik handiena, baina K. a. 336ko urrian hil zuten[3], eta horrek bertan behera utzi zuen persiarren aurkako kanpaina.

K. a. 334an Alexandro Handiak, Filiporen ondorengoak, Asia Txikia inbaditu zuen, greko-mazedoniar gudarostearen buru zela. K. a. 333an Dariok berak hartu zuen persiar armadaren gidaritza, mazedoniar erregeari aurre egiteko; baina Issosko guduan, K. a. 333ko azaroaren 12an, izugarrizko porrota jaso zuen, eta ihesari eman zion, familia eta gainerako guztia atzean utzita. Gaugamelako zelaian, Mesopotamian, berriz egin zion buru Alexandroren gudarosteari. Baina desegigoa itzela pairatu zuen Gaugamelako guduan ere, K. a. 331ko urrian. Horren ondoren, satrapa talde batek bahitu zuen Dario eta, Alexandroren osteak hurbil zirela-eta, hilaraztea erabaki zuten. Rayn hil zuten, gaur egungo Teherandik ekialdera[4].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Dario III.a Aldatu lotura Wikidatan