Edward Sapir

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Edward Sapir
Edward Sapir.jpg
Bizitza
Jaiotza Lębork Itzuli1884ko urtarrilaren  26a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Heriotza New Haven (Connecticut)1939ko otsailaren  4a (55 urte)
Hezkuntza
Heziketa Columbiako Unibertsitatea
Stuyvesant High School Itzuli
Tesi zuzendaria Franz Boas
Doktorego ikaslea(k) Benjamin Lee Whorf
Hizkuntzak Yiddisha
ingelesa
Irakaslea(k) Franz Boas
Wilhelm Wundt
Jarduerak
Jarduerak antropologoa, hizkuntzalaria, soziolinguista, unibertsitateko irakaslea eta etnologoa
Enplegatzailea(k) Yale Unibertsitatea
Chicagoko Unibertsitatea
Jasotako sariak
Kidetza Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia

Edward Sapir (Lauenburg, Pomerania, 1884ko urtarrilaren 26a - New Haven, Connecticut, 1939ko otsailaren 4a) Estatu Batuetako hizkuntzalari eta antropologoa izan zen. Estatu Batuetako hizkuntzalari eta antropologo ospetsuenetako bat izan zen, bere garaian.

Ipar Amerikako antzinako hizkuntzak aztertu zituen, bereziki; kulturaren eta hizkuntzaren arteko harremanez ere arduratu zen, eta estrukturalismoaren aitzindari izan zen Estatu Batuetan. Alemaniako familia judu batean sortu zen, eta bost urte zituela joan zen Estatu Batuetara familiarekin batera. Columbia Unibertsitatean egin zituen hizkuntzalaritza eta antropologiako ikasketak, Franz Boasekin. 1910etik 1925era bitartean, Kanadako National Museum erakundeko antropologiako arduradun nagusia izan zen; amerindiarren hizkuntzei buruzko lan sakonak egin zituen urte haietan, eta hizkuntzalaritzaren zientzian eta teorian ere aurrerapen handiak egin zituen.

1921. urtean idatzi zuen saiakera-liburu garrantzitsuena, Language (Hizkuntza). Obra horretan, hizkuntzalaritza sinkronikoaren garrantzia azpimarratzen zuen, estrukturalisten modura, baina garrantzi handia eman zien, halaber, alde batetik, antropologiari (ethnolinguistics edo etnologian oinarrituriko hizkuntzalaritza sortu zuen Sapirrek) eta, bestetik, lexikologiari eta semantikari. Teoriaren arazo formalez ere arduratu zen, eta 1925ean fonemaren azalpen bat egin zuen, Pragako Eskolako hizkuntzalarien lanetatik abiatu gabe. Semantikako irizpideetatik abiatuz, munduko hizkuntzen tipologia bereziak aztertu zituen, eta sintaxiaren alorrean, Zellig Harrisen eta Noam Chomskyren lanen aitzindaritzat hartua da.

Obra nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Language (1921, Hizkuntza),
  • Selected Writings of Edward Sapir in Language, Culture and Personality (1949an argitaratua, Edward Sapirren idazlan hautatuak).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]