Elena Ferrante

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Elena Ferrante
Bizitza
Jaiotza Napoli, 1943 (75/76 urte)
Herrialdea  Italia
Talde etnikoa Italiarra
Heriotza  (75/76 urte)
Hezkuntza
Hizkuntzak italiera
Jarduerak
Jarduerak eleberrigilea, idazlea eta gidoilaria
Lan nabarmenak Neapolitan Novels Itzuli
Izengoitia(k) Elena Ferrante
Genero artistikoa eleberria
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa ateismoa
IMDb nm0273919
elenaferrante.com/

Elena Ferrante (Napoli, 1943) italiar idazle bat da. Estatu Batuetako Time astekariak munduko 100 pertsonarik eragintsuenen artean sartu zuen 2016. urtean.[1]

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oso iritzi zabaldua da Elena Ferrante, berez, goitizen bat dela; izan ere, oso informazio gutxi dago idazle honi buruz. Zenbaiten teoria da Domenico Starnone idazle eta gidoilaria izan daitekeela, edo Goffredo Fofi kazetari eta literatura-kritikaria; beste susmo bat da Anita Raja itzultzaile eta Domenico Starnoneren emaztea dela goitizenaren atzean ezkutatzen den idazlea.[2] Hipotesi hau asko indartu zen 2016an, Sole24ore egunkariak argitaratutako artikulu baten ondorioz, zeinean Ferranteren liburuak plazaratzen dituen argitaletxearen diru-mugimenduak erabili baitziren tesi hori oinarritzeko.[3]Artikulu hau oso kritikatua izan zen literatura-munduan pribatutasunaren kontrako erasoa izateagatik. Urte berean, 2016ko abenduan Espainiako El Mundo egunkarian Tommaso Debenedetti kazetariak idazlearekin ustez egindako elkarrizketa bat argitaratu zuen, zeinetan Ferrantek onartu egiten baitzuen Raja zela; baina Ferranteren argitaratzaileek berehala gezurtatu zuten albiste hori.[4] Dena dela, beste hainbat lekutan Anita Rajaren izena atera ondoren, askok uste dute egiazki bera dela Elena Ferrante goitizena erabiltzen duen pertsona.

Eleberriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Idazle honek argitaratu zuen lehen eleberria L'amore molesto (1992) izan zen, hainbat literatura-saria irabazi zuena eta Mario Martonek zuzendutako film batera eraman eta Canneseko zinemaldiaren 48. edizioan lehiatu zena. Hurrengo liburua, I giorni dell'abbandono (2002) Viareggio Sariko finalista izan zen, eta Veneziako zinemaldira aurkeztu zen beste film bat bihurtu zen Roberto Faenza zine-zuzendariaren eskutik. La frantumaglia izenburua duen liburuan (2003), Ferrantek bere idazle esperientzia jasotzen du.

2006an, La figlia oscura izeneko eleberria argitaratu zuen; baina haren literatura-lanik ezagunenak 2011tik aurrera argitaratu ditu, L'amica geniale tetralogiako lehen liburukiarekin; euskaraz, Adiskide paregabea izenburuarekin argitaratu du Igela argitaletxeak 2015ean, Fernando Reyren itzulpenarekin[5]. Bigarren liburukia Storia del nuovo cognome (2012) da (euskaraz, Abizen berriaren historia, Igela argitaletxea, Fernando Rey itzultzailea)[6]; hirugarrena, berriz, Storia di chi fugge, 2013an argitaratua (euskaraz, Ihesi doana eta gelditzen dena, Igela argit., Miren Iriarteren itzulpena)[7]. Sorta honetako azken liburukia 2014an argitaratu zuen Storia della bambina perduta izenburuaz; euskaraz, Ume galduaren historia (Igela, 2016), F. Reyren itzulpena[8].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Elena Ferrante