Eskandinaviako Alpeak

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Eskandinaviako Alpeak
Ahkka from Maukojaureh.jpg
Datu orokorrak
Mendirik altuena Galdhøpiggen
Garaiera 2.469 m
Luzera 1.700 km
Geografia
Koordenatuak 65° N, 14° E / 65°N,14°E / 65; 14Koordenatuak: 65° N, 14° E / 65°N,14°E / 65; 14
Herrialdea Norvegia, Suedia eta Finlandia
Leku geografikoa Eskandinaviar penintsula
Geologia
Garaia Paleogeno

Eskandinaviako Alpeak edo Eskandinaviako mendiak[1] (suedieraz: Skanderna, Fjällen edo Kölen; norvegieraz Kjølen, azken biak euskaraz "gila" esan nahi dutenak), Eskandinavia penintsula zeharkatzen duen mendikatea da. Mendikatearen mendebaldeko aldeak, Ipar Itsasoan itota, munduan famatuak diren Norvegiako fjordak sortzen ditu.

Geologikoki Eskandinaviako Alpeek Eskoziako mendiekin, Irlandako mendiekin eta, Ozeano Atlantikoa zeharkatuta, Ipar Amerikako Appalacheekin lotura dute. Geologoen arabera, Pangea antzinako superkontinentea hautsi baino lehen denak Kaledoniako mendien zatiak ziren, historiako mendikaterik handiena.

Banaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskandinaviako Alpeak hiru taldetan banatu daitezke:

  • Kjølen, Suedia eta Norvegia banatzen dituztenak.
  • Dofrineak Norvegiaren erdian daudenak,
  • Tulianoak, hegoaldean daudenak.

Mendi altuenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Norvegian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. 2469 m Galdhøpiggen (Oppland)
  2. 2465 m Glittertind (Oppland)
  3. 2405 m Store Skagastølstind (Sogn og Fjordane)
  4. 2387 m Store Styggedalstinden (Sogn og Fjordane)
  5. 2373 m Skarstind (Oppland)
  6. 2369 m Vesle Galdhøpiggen (Oppland)
  7. 2368 m Surtningssue (Oppland)
  8. 2366 m Store Memurutinden (Oppland)
  9. 2351 m Jervvasstind (Oppland)
  10. 2348 m Sentraltind (Oppland)

Suedian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. 2104 m Kebnekaise (Lappland)
  2. 2097 m Kebnekaise Nordtoppen (Lappland)
  3. 2089 m Sarektjåkka Stortoppen (Lappland)
  4. 2076 m Kaskasatjåkka (Lappland)
  5. 2056 m Sarektjåkka (Lappland)
  6. 2043 m Kaskasapakte (Lappland)
  7. 2023 m Sarektjåkka Sydtoppen (Lappland)
  8. 2016 m Akka Stortoppen (Lappland)
  9. 2010 m Akka Nordvästtoppen (Lappland)
  10. 2010 m Sarektjåkka Buchttoppen (Lappland)
  11. 2005 m Pårtetjåkka (Lappland)
  12. 2002 m Palkatjåkka (Lappland)

Finlandia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. 1,328 m Halti (Lappi/Finnmark)
  2. 1,317 m Ridnitsohkka (Lappi)
  3. 1,280 m Kiedditsohkka (Lappi)
  4. 1,240 m Kovddoskaisi (Lappi)
  5. 1,239 m Ruvdnaoaivi (Lappi)
  6. 1,180 m Loassonibba (Lappi)
  7. 1,150 m Urtasvaara (Lappi)
  8. 1,144 m Kahperusvaarat (Lappi)
  9. 1,130 m Aldorassa (Lappi)
  10. 1,100 m Kieddoaivi (Lappi)

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]