Girona

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Artikulu hau Kataluniako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako buruzkoa beste hau da: «Girona (argipena)».
Girona
Girona
Kataluniako udalerria
Girona.onyar.catedral2.jpg
Bandera de Girona.svg Spain.Girona.Escut.Timbrat.svg
Administrazioa
Herrialdea Espainia
AutonomiaKatalunia
ProbintziaGironako probintzia
EskualdeaGironès
Alkatea Marta Madrenas i Mir (en) Itzuli
Izen ofiziala Girona
Jatorrizko izena Girona
Posta kodea 17000–17099
INEk ezarritako kodea 17079
Geografia
Koordenatuak 41° 59′ 00″ N, 2° 49′ 00″ E / 41.9833°N,2.8167°E / 41.9833; 2.8167Koordenatuak: 41° 59′ 00″ N, 2° 49′ 00″ E / 41.9833°N,2.8167°E / 41.9833; 2.8167
Localització de Girona.png
Azalera 39.1 km²
Altuera 70 m
Mugakideak Juià, Quart, Sant Julià de Ramis, Sarrià de Ter, Celrà, Fornells de la Selva, Salt, Sant Gregori eta Vilablareix
Demografia
Biztanleria 101.852 bizt. (2019)
Dentsitatea 2.604,91 bizt/km²
Etxebizitzak 1.409
Informazio gehigarria
Sorrera K. a. 79
Telefono aurrizkia 972
Ordu eremua UTC+01:00
Hiri senidetuak Albi, Reggio nell'Emilia, Wakefield, Bluefields, Farsia (en) Itzuli, Nueva Gerona (en) Itzuli eta Wakefield (en) Itzuli
Matrikula GI
girona.cat

Girona[1] Kataluniako udalerria da, Gironès eskualdeko hiriburua dena eta Gironako probintzian ere kokatua.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 96.188 biztanle zituen eta 39.14 km²-ko azalera du.

Ter ibaiak udalerria zeharkatzen du.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Centre: Barri Vell, Mercadal i Carme
  • Eixample: Sant Narcís, Eixample Nord i Eixample Sud
  • Est: Sant Daniel, Torre Gironella, Pedreres, Font de la Pólvora, Vila-roja i Gavarres
  • Mas Xirgu: Mas Xirgu
  • Montjuïc: Montjuïc
  • Nord: Pedret, Pont Major, Muntanya de Campdorà i Pla de Campdorà
  • Oest: Sant Ponç, Fontajau, Taialà, Germans Sàbat, Domeny Nord i Domeny Sud
  • Santa Eugènia: Hortes, Santa Eugènia de Ter i Can Gibert del Pla
  • Sud: Palau, Avellaneda, Montilivi i la Creueta

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Gironako aireportua)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 12.8 13.9 16.2 17.8 21.6 25.4 29.2 29.0 25.7 20.9 16.0 13.4 20.2
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.9 8.0 10.0 11.8 15.8 19.6 22.9 22.9 19.8 15.3 10.4 7.8 14.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 1.0 2.0 3.9 5.8 10.0 13.9 16.7 16.8 14.0 9.7 4.8 2.1 8.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 65 44 53 67 80 66 30 48 68 83 70 63 724
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 5 5 6 7 7 6 4 5 6 6 5 5 67
Eguzki orduak 147 152 172 182 218 233 288 260 195 165 146 132 2290
Iturria: [2]

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gironako katedralaren kanpoaldea.

Katedrala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Gironako katedrala»

Gironako katedrala hiriko monumentuen artetik nabarmentzekoa da, bai eta Katalunia osoko kultura ondarearen barruan aipatzekoa ere. Izan ere, "Kataluniako zazpi mirariak" direlakoen artean dugu tenplu gotiko hau.

Lehendabiziko tenplu erromanikoa X. eta XI. mendeen artean eraiki zuten, VII. mendean meskita izandakoaren gainean, Islameko inbasioaren aurretik beste eraikin kristau zaharragoak egon baziren ere. Gaur egun arte zutik mantendu da sasoi hartako Carolus Handiaren kanpandorrea edo Torre de Carlemany.

Gaur egungo katedral gotikoa egiteari 1312an ekin zioten, eta garai horretako estilo gotikoarekin erdiko nabe erraldoia egin izan zuten, munduko handiena dena.

XVIII. mendean aurrealde nagusi barrokoa egin zuten, eta 1960an azkenean amaitutzat eman zuten eraikin osoa.

Bestelakoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Sant Feliu eliza
  • Sant Pere de Galligants monasterioa
  • Bainuetxe arabiarra
  • Barri Vell
  • Harresia
  • Onyar ibaiko etxeak

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazkiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Osasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriko ospitale nagusiak Josep Trueta mediku bartzelonarraren izena darama, haren omenez.

Beste batzuk[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egunkariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Telebista[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gironar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]