Edukira joan

Indianapolis

Aldatu loturak
Wikipedia, Entziklopedia askea
Indianapolis
Indianapolis
county seat (en) Itzuli
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
Estatua Indiana
County of IndianaMarion konderria
AlkateaJoe Hogsett
Izen ofizialaIndianapolis
Jatorrizko izenaIndianapolis
Posta kodea46201, 46202, 46203 eta 46204
FIPS kodea18-36003
Geografia
Koordenatuak39°46′07″N 86°09′29″W / 39.7686°N 86.1581°W / 39.7686; -86.1581
Mapa
Azalera953,180736 km²
Altitudea218 m
MugakideakBeech Grove, Lawrence, Southport, Speedway, Cumberland, Greenwood, Avon, Zionsville, Carmel, Fishers eta McCordsville
Demografia
Biztanleria887.642 (2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea931 bizt/km²
Etxebizitzak342.825
Informazio gehigarria
Sorrera1821
Telefono aurrizkia317, 486
Hiri senidetuakTaipei, Campinas, Kolonia, Hangzhou, Piran, Monza, Northamptonshire, Hyderabad eta Toronto
indy.gov

Indianapolis Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko hiriburua da. 2006an 795.458 biztanleko populazio estimatua zeukan, eta Estatu Batuetako hamalaugarren hiririk handiena da. Nahiz eta Indianapolisek bere historiaren zati handi batean jarduera nagusi gisa gobernu-zereginak eta industria izan, gaur egun askoz ere dibertsifikatuago dago bertako ekonomia, eta hezkuntzaren, osasun-zerbitzuen eta finantzen arloak ere jorratzen ditu.

Turismoak ere berebiziko garrantzia dauka hiriaren ekonomian, eta Indianapolisek konbentzio eta kirol-topaketa ugari ere antolatzen ditu. Azken horien artean, agian ezagunena da Indianapolisko 500 miliak gisa ezaguturiko lasterketa.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 887.642 biztanle zeuden. Batez besteko adina 34,5 urtekoa zen ( Indianako mapa), 33,6 urtekoa gizonezkoen artean eta 35,3 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 24,0 18 urtetik beherakoak ziren eta % 12,7 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 94,1 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 91,1 gizon zeuden adin-talde horretan.[1][2]

BiztanleriaUrtea0200.000400.000600.000800.0001.000.00018301860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 430.358 gizon, 457.284 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.94
 
85+
 
1.72
1.12
 
80-84
 
1.60
1.82
 
75-79
 
2.34
3.06
 
70-74
 
3.57
4.40
 
65-69
 
4.83
5.64
 
60-64
 
5.94
5.96
 
55-59
 
6.10
5.55
 
50-54
 
5.57
5.82
 
45-49
 
5.61
6.31
 
40-44
 
6.09
7.30
 
35-39
 
7.09
8.06
 
30-34
 
7.98
8.66
 
25-29
 
8.58
7.36
 
20-24
 
7.52
6.83
 
15-19
 
6.36
7.17
 
10-14
 
6.45
7.13
 
5-9
 
6.40
6.87
 
0-4
 
6.27
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[3]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 887.642 biztanle zeuden. Herritarren % 13,1 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 57,6 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 50,1[oh 2]; % 31,8 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 27,6; % 4,9 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,2; % 4,8 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,2; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,6 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,6.[oh 3][4]

Arraza/etnia Indianako mapa
Etnizitatea
2000
96,1 %
2010
90,6 %
9,4 %
2020
86,9 %
13,1 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
69,1 %
25,5 %
2010
64,7 %
30,0 %
2020
57,6 %
31,8 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 63,1 estatu berean jaiotakoak, % 23,1 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 12,7 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 32,4 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 67,6 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 50,8, biztanleria osoaren % 6,4); ondoren Asian (% 25,3, % 3,2), Afrikan (% 19,6, % 2,5), Europan (% 3,5, % 0,4) eta Ipar Amerikan (% 0,5, % 0,1).[oh 5][5]

Jaioterria eta jatorria Indianako mapa
Jaioterria
63,1 %
23,1 %
12,7 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
32,4 %
67,6 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
50,8 %
25,3 %
19,6 %
Latinoamerika Asia Afrika Europa Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian 398.007 etxebizitza zeuden, horietatik % 90,9 okupatuta eta % 9,1 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 52,1 jabeek okupatutakoak ziren eta % 47,9 errentan hartutakoak.[2] Udalerrian 361.641 etxegune zeuden guztira, horietatik % 58,0 familia-etxeguneak ziren eta % 42,0 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 60,5 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 39,5 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 78,5 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 21,5 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 15.989 pertsona (biztanleria osoaren % 1,8); horietatik 1.966 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 7.733 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[6]

398.007etxebizitza
361.641okupatuak
15.989talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Indianako mapa

188.460
173.181
36.366
Jabetzan (188.460) Alokairuan (173.181) Hutsik (36.366)

Etxegune motak

126.863
22.638
60.211
119.189
32.740
Ezkondutako bikotea (126.863) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (22.638) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (60.211) Bakarrik bizi (119.189) Beste norbaitekin (32.740)

Talde-bizilekuetako biztanleria

1.966
7.733
6.259
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (1.966) Unibertsitateko egoitzak (7.733) Egoitza militarrak (31) Beste (6.259)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 87,9k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 34,9k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 12,8k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 66.219 $ zen ( Indianako mapa), eta familiena, 82.766 $. Per capita errenta 37.680 $ zen. Biztanleriaren % 15,8 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[9] Etxeguneen artean, % 6,0k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 7,7k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[10]

66.219 $etxegunearen errenta mediana
82.766 $familiaren errenta mediana
37.680 $biztanleko errenta
% 15,8pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,0
% 7,8
% 11,4
% 12,6
% 9,5
% 6,3
% 7,4
% 7,7
< 10.000 $ — % 6,0 (21.848) 10.000-14.999 $ — % 4,1 (14.826) 15.000-19.999 $ — % 3,3 (11.832) 20.000-24.999 $ — % 3,7 (13.333) 25.000-29.999 $ — % 3,6 (13.020) 30.000-34.999 $ — % 4,1 (14.788) 35.000-39.999 $ — % 4,4 (15.840) 40.000-44.999 $ — % 4,3 (15.700) 45.000-49.999 $ — % 3,9 (14.109) 50.000-59.999 $ — % 7,8 (28.213) 60.000-74.999 $ — % 11,4 (41.445) 75.000-99.999 $ — % 12,6 (45.812) 100.000-124.999 $ — % 9,5 (34.412) 125.000-149.999 $ — % 6,3 (22.794) 150.000-199.999 $ — % 7,4 (27.026) ≥ 200.000 $ — % 7,7 (27.963)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Indianapolisko nazioarteko aireportua, 1981–2010)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 22 24 29 32 36 40 41 39 38 33 27 23 41
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 2 5 11 18 23 28 30 29 26 19 11 4 17.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -6 -5 0 6 11 17 19 18 14 7 2 -4 6.6
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -33 -29 -22 -8 -2 3 8 5 -1 -7 -21 -31 -33
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 59 90 97 128 108 116 80 79 79 94 80 1077
Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) 12.1 10.0 11.9 12.0 13.1 11.1 10.5 8.5 8.1 8.6 10.8 12.5 129.2
Elur egunak (≥ 0.1 in) 7.5 5.4 2.4 0.4 0 0 0 0 0 0.2 1.2 6.3 23.4
Eguzki orduak 133.3 146.9 179.8 216.0 263.5 288.0 294.5 272.8 234.0 195.3 117. 102.3 2443.4
Iturria: http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/n_america/us/indianapolis_e.htm

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Indianapolis ondorengo hiriekin senidetuta dago:[11]

Ikus gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  2. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  11. ↑ Sister Cities. (kontsulta data: 2010-11-23).
  12. ↑ Indianapolis City County Council Minutes (2007-10-08).
  13. ↑ (Ingelesez) Taipei City Council. (kontsulta data: 2018-07-20).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Hiriaren ikuspegi bat.
Geografia
Indiana
 Artikulu hau Indianako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Indianapolis&oldid=11789546"(e)tik eskuratuta