Artikulu hau "Kalitatezko 2.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Iruñeko Lehen Zabalgunea

Wikipedia, Entziklopedia askea

Lehen Zabalgunea
Iruña,  Nafarroa Garaia
Paseo sarasate ikt.jpg
Bandera Pamplona.svg
Bandera

Escudo de Pamplona.svg
Armarria


Izen ofiziala Escudo de Pamplona.svg Primer Ensanche/Lehen Zabalgunea[1]
Sorrera 1890ko hamarkada
Kokapena
Udalerria Iruña
Probintzia  Nafarroa Garaia
Herrialdea  Euskal Herria
Altuera 447 m
Azalera 0,65 km²
Biztanleria (2020)
Auzotarra Iruindar
Posta kodea 31001

Lehen Zabalgunea (I. Zabalgunea batzuetan; Primer Ensanche, gaztelaniaz eta Primer Ensanche/Lehen Zabalgunea, ofizialki) Iruñeko auzoa bat da, hiriaren erdialdean dago. 1890ko hamarkadan sortutako hirigintza-garapenekin bat dator.

Iparraldean Arrotxapea auzoko artean dago, ekialdean Alde Zaharra eta II. Zabalguneko artean, hegoaldean Arrosadia auzoen eta mendebaldean Iturrama eta Donibane auzoen artean.

Kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehen Zabalgunea Iruñeko Alde Zaharraren hego-mendebaldean eta Iruñeko Ziudadelaren iparraldean dago. Mendebaldean Zitadela-Takonera parke eremua du, eta ekialdean Iruñeko Bigarren Zabalgunea.

Lehen Zabalgunearen kokapen mapa.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1888. urtean, Iruñeko lehen zabalgunerako proiektua aurkeztu zen. Egitasmo haren arabera, sei etxalde eraikiko ziren Gotorlekua eta Iruñeko Alde Zaharraren artean, biztanlerik gabeko gune batean. Zabalgunea gauzatu beharreko gunean, debekaturik zegoen inolako eraikuntzarik altxatzea, aspaldiko arrazoi militarrak zirela eta. Dena den, azkenik zabalguneko planoak prestatu eta lehen eraikuntzak altxatzen hasi ziren.

Eraikin gehienak modernismoaren estilo arkitektonikoaren ezaugarriak oinarri hartuta diseinatu ziren, Nafarroako parlamentua, edo Justizia Jauregia esaterako. Erabilera militarrak XXI. mendearen hasierara arte iraun zuen, baina 2001. urtean koartelak bota eta Baluarte Batzar Jauregia eta Nafarroako Auditorioa izeneko eraikina egin zuten.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eraikin nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Monumentuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kaleak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Plazak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 16 linea daude:

Argazkiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Iruñea


Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. https://www.pamplona.es/eu/node/15378