Ivan Mitxurin

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ivan Mitxurin
Michurin 1936.jpg
Bizitza
JaiotzaMichurovka (en) Itzuli1855eko urriaren 15a (juliotar egutegia)
Herrialdea Errusiar Inperioa  1917)
Sovietar Errusia  (1917 -  1922)
 Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna  (1922 -
HeriotzaMitxurinsk1935eko ekainaren 7a (79 urte)
Hobiratze lekuaMitxurinsk
Hezkuntza
Doktorego ikaslea(k)Iosif Gorshkov (en) Itzuli
Sergey Ivanovitsj Isaev
Pavel Yakovlev (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerakbotanikaria, genetista, pomologist (en) Itzuli eta ingeniaria
Jasotako sariak
KidetzaSobietar Batasuneko Zientzien Akademia

Ivan Vladimirovitx Mitxurin (errusieraz, Иван Владимирович Мичурин; Vershina, Dolgoie inguruan, Riazanen; 1855eko urriaren 27agreg./urriaren 15ajul. - Mitxurinsk, Tambov oblasta; 1935eko ekainaren 7a) Sobietar agronomoa izan zen, SESBeko eta Lenin Nekazaritza Zientzien Akademiako ohorezko kidea (1935).

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ivan Mitxurin botanikarako zaletasun handiko trenbideetako langile sinplea zen 1875ean Tambov-etik ez oso urrun 500 metro koadroko lur zati bat alokatu zuenean, landareak biltzen hasi zen eta fruta-arbolak, batez ere sagarrondoak, artifizialki aukeratzeko ikerketa hasi zuen.

1899an 13 hektareako lursaila erosi zuen eta hara hazi bilduma eraman zuen. 1905 eta 1910 bitartean, askotan, Tsarraren gobernuko nekazaritza sailari eskatu zion herrialdeko onerako fruta arbol barietate berriak garatzen laguntzeko, baina ez zuen inoiz erantzunik jaso.

Adin handia izan arren (62 urte zituen 1917an Errusiako Iraultza piztu zenean), pozik hartu zuen sozialismoa. Nekazaritza Herri Batzordearen (Ministerioa) esku jarri zen eta 1919an ereintza Estatuaren jabetzakoa izan zen.

1922ko irailaren 11n, Leninek berariaz eskatuta, Mikhail Kalinin Mitxurinengana joan zen bere ikerketa lana gainbegiratzera.

1923ko azaroaren 20an, Herri Komisarioen Biltzarrak (Ministroen Kontseiluak) Mitxurinen ereintza interes publikoko erakunde izendatu zuen.

1928an Sobietar Batasunak Mitxurin baratzean inspiratutako ikerketa genetikoen gune bat sortu zuen, 1934an Mitxurin Genetikako Laborategi Nagusia izena hartu zuena.

SESB sagarrondo, udareondo, gereziondo eta gurbeondo hibridoak lantzen hasi zen, Mitxurinen teknikak herrialdeko sovkhoz-etan eta kolkhoz-etan hedatuz.

Mitxurinek ekarpen handia egin zuen sagarrak lantzen, mahats, abrikot eta beste landare batzuen hibridoak sortzen klima epeletatik iparraldeko hotzetara. Bizitzan zehar, Michurinek 300 fruitu zuhaitz barietate baino gehiago sortu zituen.

1925ean, bere lanaren 50. urteurrena zela eta, Lanaren Bandera Gorria jaso zuen lan guztiagatik. 1931ko ekainaren 7an Leninen Ordena ere eman zioten.

Stalinek Mitxurinen lana ere aitortu zuen Kozlov hiria Mitxurinsk izena jarriz, bertan hil baitzen 1935ean.

Teoria Mitxurinista[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mitxurinen teoria Mendelen teoria genetikoen kritika da. Izan ere, Mitxurinen inguruak ondarean duen eraginaren teoria lamarckismoaren aldaera da. Mitxurinek defendatu zuen landareen eta bizidun organismo guztien izaera, gizakiak barne, haien ingurunearen araberakoa zela eta aldagarria zela. Natura ekoizlea zen eta, aldi berean, produktua.

Aukeraketa artifiziala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iván Mitxurin nekazaritza zientifikoan hautaketa artifizialeko tekniken sortzaileetako bat izan zen. Jatorri desberdinetako landareak gurutzatzen, haziak ebaluatzen eta hautatzen eta faktore fisiko eta kimikoen hautaketa prozesuaren azelerazioan lan egin zuen. Mitxurinen geografikoki urrun dauden landareak gurutzatzeko metodoa geroago asko erabili zuten beste hazle batzuek.

Mitxurinek hibridazio bateraezintasunaren oztopo genetikoak gainditzeko irtenbideak ere proposatu zituen, hala nola hibrido gazteak polinizatzea lehen loreak egin ondoren edo polen mota desberdinen nahasketaren bidez polinizatzea.

Haren ustez, hautaketa artifizialaren zeregina hautespen naturala hobetzen laguntzea zen. SESBen ospetsua zen bere lema: Ezin dugu naturaren oparien zain egon; gure betebeharra haiei kentzea da. Horregatik, SESBen Darwinen benetako ikasle bakartzat jo zuten, K. A. Timiriazev biologoarekin eta T. D. Lisenko-rekin batera.

Genetika Mitxurinista[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zitogenetika laborategian, Iván Mitxurinek zelulen egitura aztertu zuen eta poliploidia artifizialeko esperimentuak egin zituen. Herentziaren alderdi batzuk, ontogenesiaren ibilbide naturalarekin eta kanpoko eraginen arteko harremana ere aztertu zituen, nagusitasun kontzeptu berria sortuz, mendelistaren bestelakoa.

Nagusitasuna zelulen hasierako egituraren oinordetzaren, ontogenesiaren eta filogenesiaren, hibridoen berezitasun indibidualen eta kultura baldintzen araberakoa dela erakusten saiatu zen.

Mitxurinek kanpoko eraginpean genotipoa aldatzeko aukerari ere ekin zuen.

Lisenkoismo sobietarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Lisenkoismo»

Iván Michurin 1935ean hil zen, bere teoriak eta esperimentuak T. D. Lisenkok jarraitu zituen. Ideia horiek Sobietar Batasunean iraun zuten 1960ko hamarkadara arte. Hala ere, Weismann, Morgan eta Mendel-en tesi genetikoen eragina, gaur egun funtsean zuzenak direla iritzita, gero eta indar handiagoarekin sentitu zen eta Lisenkoismoaren behin betiko desprestigioa sortu zen.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]