Jagi-Jagi (1932)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Jagi-Jagi (garaiko euskarazko grafian Yagi-Yagi[1] euskal ofizialki Bizkai Mendigoxale Batza erakundearen prentsa organo ofiziala izan zen,[2] baina praktikan aldizkari independentista bat eta izen bereko EAJ alderditik bereizitako talde abertzale independentista bat izan zen. Bere buruzagi nabarmenenak Trifon Etxebarria "Etarte" eta bereziki Eli Gallastegi "Gudari" izan ziren.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jagi-Jagi aldizkariaren lehenbiziko zenbakia 1932ko irailaren 17an Angel Agirretxeren zuzendaritzapean agertu zen. Egoitza nagusia Bilboko Kale Nagusian zeukan. Bere garai onenetan hamasei orri zituen, latzenetan hiruzpalau, eta momentu jakin batean aldizkariaren 23.000 ale kaleratu egin ziren [3]. Bere jaiotza piztu zuen txinparta aurretik sozialistekin liskartu eta sozialista bat hil ondoren espetxeratuak izen ziren muturreko elementu abertzaleak izan ziren. Aldizkari honen bizitza laburra eta gainbehera askoz betea egon zen, isun eta Espainiar Errepublikar Gobernuare itxiera agindu ugariei nahiz EAJ eta jeltzaleen boikotari aurre egin behar izan baitzien,[4] Espainiako Gerra Zibila hastearekin bat desagertu zelarik.

Espainiako Gerra Zibilean Jagi-Jagi taldeak ere Eusko Gudarostean bi batailoi izan zituen, euren izenak Lehenago Il eta Zergatik Ez? izan ziren.[5]

Historialari eta adituek beti izan dute zalantza desagertu ez balitz talde gisa jarraitu edota berezko alderdi politiko bat izan zitekeenaren inguruan. Zoritxarrez zalantza honek, gaur egun oraindik hor dirau.

Jagi-Jagiko kideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

EAJ alderdia utzi eta Jagi-Jagi talde independentista berrira iragan ziren politikari eta pertsonaia nabarmenen artean honako hauek zeuden: Elias Gallastegi, Angel Agirretxe, Kandido Arregi, Manuel de la Sota, Fidel Rotaetxe, Trifon Etxebarria, Jordan Zarate, Adolfo Larrañaga, Lezo Urreztieta eta Agustin Zumalabe.[6]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Yagi-Yagi corresponde al nombre del semanario que editaba la federación de mendigoizales. Agustin Zumalaberi egindako elkarrizketa. Urkitalde. (Gaztelaniaz)
  2. http://www.euskomedia.org/aunamendi/63517?q=jagi-jagi&numreg=2&start=0 Jagi-Jagi. Auñamendi Eusko Entziklopedia
  3. http://www.gara.net/paperezkoa/20070923/39591/es/75-anos-aparicion-Jagi-jagi-semanario-separatista-vasco
  4. http://www.gara.net/paperezkoa/20080917/96714/es/Jagi-jagi-cuando-olvido--es-apropiado Jagi-Jagi, cuando el olvido es apropiado
  5. http://www.lahaine.org/index.php?p=44376 Presentado el libro "Jagi-Jagi, historia del independentismo vasco". Lahaine.org
  6. "Euzkadi Mendigoxale Batza" durante la Guerra Civil Española (1936-1939). Sebastián García, Lorenzo, (1995). Euzko Ikaskuntza. (Gaztelaniaz)

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Jagi-Jagi, Historia del Independentismo Vasco.
  • Gudari, una Pasion Util. Elias Gallastegi Uriarte (1892-1974). José María Lorenzo Espinosa. Txapalarta.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]