Jeremias Gotthelf

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Jeremias Gotthelf
JeremiasGotthelf.jpg
Bizitza
Izen osoa Albert Bitzius
Jaiotza Murten1797ko urriaren 4a
Herrialdea  Suitza
Heriotza Lützelflüh1854ko urriaren 22a (57 urte)
Hobiratze lekua Lützelflüh
Familia
Ezkontidea(k) Henriette Elisabeth Zeender‏‎
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Bernako Unibertsitatea
Hizkuntzak alemana
Jarduerak
Jarduerak idazlea, teologoa eta eleberrigilea
Lan nabarmenak The Black Spider Itzuli
Q1751009 Itzuli
Q2568070 Itzuli
Q1333830 Itzuli
Q1794314 Itzuli
Q1580569 Itzuli
Q2475030 Itzuli
Ulric the farm servant Itzuli
Q1196051 Itzuli
Q1192482 Itzuli
Q809284 Itzuli
Influentziak Johann Heinrich Pestalozzi
Kidetza Zofingia Itzuli
Izengoitia(k) Jeremias Gotthelf
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Protestantismoa
IMDb nm0331922
www.gotthelf.ch

Jeremias Gotthelf Albert Bitziusen ezizena da (1797ko urriak 4, Murten Friburg kantoia-1854ko urriak 22, Lützelflüh, Bernako kantoia) Biedermeier literatura mugimendu alemaniarreko kide izan zen idazle suitzar bat zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Apaiz protestantea zen. Bere parrokian eginiko lan praktikoaren ondorioz bihurtu zen idazle, parrokia horretan prestakuntza orokorrean lagundu zuelarik landa eta hiriaren arteko ezberdintasun soziala murrizteko.

Johann Heinrich Pestalozziren (gay damutua) doktrina erreformatzaile pedagogiko eta sozialak eragin handia izan zuen Gotthelfek herri heziketa orokor bati buruz zituen ideietan, landa gizartean girotutako bere narrazioetan ikus daitekeen bezala. Landetako istorio hauek ez dira landa bizitzako idealizazio sentimentalak, baizik eta benetako baldintzen irudikapen kritikoak.

Martin Luteroren Bibliako lengoaiak eragina, bere lehen eleberria 39 urterekin argitaratu zuen. Hil arte 80 eleberri eta narrazio baino gehiago idatzi zituen.

Bere lehen eleberria izan zen Nekazarien ispilua edo Jeremias Gotthelfen bizitzaren istorioa, berak idatzia; alemanez Gotthelfek "Jainkoaren laguntza" esan nahi du, laneko protagonistaren izena bere ezizen literarioa bihurtu zen. Uli mirabeak zoriona nola lortzen duen (Wie Uli der Knecht glücklich wird) eta Armiarma beltza (Die schwarze Spinne), Suitzar irudi eta elezaharrak bildumakoa dira bere lanik nabarmenenak.