Edukira joan

Londresko burtsa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Londresko burtsa
Datuak
MotaBurtsa
Jarduera sektoreabalore-merkatua
HerrialdeaErresuma Batua
Agintea
Zuzendari exekutiboaJulia Hoggett
KudeatzaileaLondon Stock Exchange Group
Egoitza nagusi
Egoitza nagusi
Legezko formapublic limited company (en) Itzuli
JabeaLondon Stock Exchange Group
Zeren jabe
Historia
Sorrera1698
SorlekuaLondres hirigunea
webgune ofiziala
X.com: LSEplc Instagram: lse.plc LinkedIn: london-stock-exchange Edit the value on Wikidata

Londresko Burtsa (ingelesez: London Stock Exchange-LSE) Ingalaterrako Londres hiriburuan dagoen baloreen burtsa da. 1801ean fundatu zuten, eta gaur egun munduko akzio burtsa handienetako eta zaharrenetako bat da. Haren baloreetako asko nazioartekoak dira, baina britainiar konpainien balore ugari ere baditu. Haren gaur egungo instalazioak Paternoster Square plazan daude, San Paulo katedraletik hurbil.

2025. urtearen erdialdera, burtsaren kapitalizazio osoa 5,9 bilioi dolarrekoa zen, gutxi gorabehera, burtsan kotizatzen zuten tresna guztientzat.[1] 2007tik, Londresko Burtsa Taldeak (LSEG) ustiatzen du, FTSE 100 Indizearen eta LSEG sinboloen eratzailea baita[2].

Burtsak 60 herrialde baino gehiagotako 1.900 enpresa baino gehiago hartzen ditu, errenta aldakorreko eta zorreko hainbat merkatu nagusi ustiatzen dituztenak, horien artean, ezarritako enpresa globalentzako merkatu nagusia (Main Market) eta hazkunde handiko enpresa txikientzako inbertsio alternatiboen merkatua (Alternative Investment Market - AIM). Era berean, Ordainagiri Gordailuzain Globalen (Global Depository Receipt - AED) lehen mailako egoitza da, eta sarbidea eskaintzen die susperraldian dauden merkatuetatik datozen enpresei (batez ere India, Txina eta Ekialde Hurbiletik) nazioarteko kapitalera iristeko.[3] Burtsa Baliabide Naturalen sektorerako zentro globala da; 2025etik aurrera, Londresek munduko meatzaritza-kapitalaren kontzentraziorik handiena du, gutxi gorabehera AEBetako 600.000 milioi dolarreko kapitalizazio sektorialarekin, eta meatzaritzako merkatu globalaren %13 antzezten du[4][5].

Brexit-aren gorabehera pasa eta gero, LSEk bere posizioa berreskuratu zuen Europako balore-merkatu handiena bezala 2024an eta 2025ean, bere FTSE 100 indize enblematikoan marka hautsi eta 2026 hasieran lehen aldiz gainditu zuen 10 mila puntuko mugarria[6].

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingeles kafe-etxeak - Coffee House

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Royal Exchange Thomas Gresham eta Sir Richard Clough finantzari ingelesek sortu zuten Anberesko burtsa eredu bezala hartuta. Isabel I.a Ingalaterrako erreginak inauguratu zuen 1571n.

XVII. mendean, Londresko Kafe-etxe baten barrualdeko margolana.

XVII. mendean, brokerrek ez zuten burtsan onartzen, antzemandako manera zakarrengatik. Inguruko beste establezimendu batzuetatik operatu behar izan zuten, Jonathanen Kafe-etxetik, batez ere. Kafetegi hartan, John Castaing izeneko artekaria hasi zen merkantzia batzuen prezioak zerrendatzen: gatza, ikatza, papera eta kanbio-tasak, 1698an. Hasiera batean, hau ez zen eguneroko zerrenda bat, eta asteko egun batzuetan baino ez zen argitaratzen[7].

Zerrenda eta jarduera hori Garrawayren kafetxera eraman zuten. Epe horretan enkante publikoak egin ziren kandela luze batek su har zezakeen bitartean. Kandelen enkanteak ere esaten zitzaien. Akzioek gora egin ahala, enpresa berriak batu ziren kapitala lortzeko, eta errege-gorteak ere diru batzuk jaso zituen. Hauek dira Londresko balore komertzialen merkataritza antolatuaren lehen frogak.

Royal Exchange

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
The Royal Exchange eta Ingalaterrako Bankua, 1889 urtean.

Greshamgo Royal Exchange eraikina Londresko Sute Handian suntsitu ondoren, 1669an berreraiki eta berrezarri zen, kafe-etxeetatik urrunduz eta burtsaren eredu modernoaren aldeko urratsak jarri zuten.[8]

Royal Exchangek brokerrak, merkatariak eta salgaiak biltzen zituen. Burtsa-merkatu arautu baten sorrera izan zen, baina lizentziarik gabeko artekarien itxuran hamarretakoa egiteko arazoak zituena zen. Horiek arautzeko, Parlamentuak 1697an lege bat onartu zuen, lizentziarik gabeko bitartekariei zigor ekonomiko zein fisikoak ezartzen zizkiena. Broker kopuru finko bat ezarri zuen, 100, baina hori geroago handitu egin zen merkataritza handitu ahala.

Muga horrek hainbat arazo sortu zituen, eta horietako bat izan zen merkatariak Errege Burtsatik irteten hasi zirela, beren erabakiz edo kanporatuz, eta Londresko kaleetan hasi zirela tratuak egiten. Kaleari "Exchange Alley" edo "Change Calley" deitzen zioten, eta Ingalaterrako Bankuaren ondoan zegoen. Parlamentua saiatu zen hori arautzen eta merkatari ez-ofizialei Change Calley kaletik pasatzen debekatu saiatu zuten.

Merkatariak aspertu egin ziren "burbuilekin", enpresak azkar altxatu eta erortzen ziren, eta Parlamentua konbentzitu zuten klausula bat onar zezan, "hornitu gabeko" enpresak sortzeari galarazteko.

Zazpi Urteko Gerraren ondoren (1756–1763), Jonathanen kafetegiaren merkataritzak gora egin zuen berriro. 1773an, Jonathanek, beste 150 artekarirekin batera, klub bat sortu zuen eta "Stock Exchange" berri eta formala bat ireki zuen Sweeting's Calley kalean. Sarrera hori ezarrita zegoen, eta, horren bidez, merkatariak burtsan eta balore komertzialetan sar zitezkeen. Ez zen merkataritzarako leku esklusiboa, Ingalaterrako Bankuaren Rotundan ere gertatzen baitzen merkataritza. Garai hartan iruzurra zegoen, eta horrelako tratuak ekiditeko, burtsako erabiltzaileek komisio handiagoa ordaintzea proposatu zen. Hori ez zen ondo bete, eta, azkenean, konponbidea urteko ordainsari moduan etorri zen, eta kanbioak harpidetza-gela batean bihurtu zen.

1801ean sortutako Harpidetza-gela izan zen Londresko lehen truke arautua, baina eraldaketa ez zuten alde guztiek begi onez ikusi. Salerosketako lehen egunean, kide ez zirenek poliziak kanporatu behar izan zituzten. Desordena gorabehera, eraikin berri eta handiago bat eraiki nahi zuten Capel Court gunean.

William Hammondek eraikin berriaren lehen harria jarri zuen maiatzaren 18an. Abenduaren 30ean amaitu zen, "Burtsa" sarreran sartu zenean.

Lehen arau liburua

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Londresko burtsa 1810ean.

Burtsaren lehen urteetan, behin baino gehiagotan, ez zegoen Capel Court-aren negoziaziorako oinarrizko arau edo lege multzo argirik. 1812ko otsailean, Helburu Orokorreko Batzordeak gomendio multzo bat berretsi zuen, geroago Burtsaren lehen arau liburu kodifikatuaren oinarri bihurtu zena. Nahiz eta dokumentua konplexua ez izan, konponbiderako eta akatserako gaiak oso zehatzak ziren.

Gobernuaren agindu berriekin[9] eta merkataritza-bolumen handiagoarekin, burtsa hiriko finantza-bizitzaren zati bihurtzen ari zen pixkanaka. Egunkariek eta jendeak etengabe kritikatzen zuten arren, gobernuak burtsaren merkatu antolatua erabili zuen (eta, seguruenik, ez zuen lortuko hura gabe) Napoleonen aurkako gerretarako diru kopuru izugarria biltzeko dirubilketa bihurtu zen.

Atzerritzar eta herrialdeko trukeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gerraren ondoren eta munduko ekonomia gorakorrari aurre eginez, Brasil, Peru eta Txile bezalako herrialdeei atzerriko maileguak ematea gero eta merkatu handiagoa zen. Azpimarratzekoa da Burtsako Kanpo Merkatuak merkatariei parte hartzeko aukera ematen ziela, eta Royal Exchange (burtsa) atzerriko alderdiak zeuden transakzio guztiak hartzen zituela. Itsasoz haraindiko negozioen etengabeko hazkundeak, azkenean, Burtsaren egoitza guztietan atzerriko baloreen trataera baimendu beharra ekarri zuen.

Londresek nazioarteko merkataritzaren bidez hazkundea izan zuen bezala, Britainia Handiko gainerakoek ere etekina atera zioten ekonomiaren goraldiari. Beste bi hiriak negozio garapen handia izan zuten: Liverpool eta Manchester. 1836an Manchester eta Liverpooleko burtsak ireki ziren. Akzioen prezioak %10, %20 edo % 30 igo ziren astebetean. Garai haietan, burtsan kotizatzea benetako lanbidetzat hartzen zen, eta horrek enpreseri asko erakartzen zituen. 1835ean "Espainiar izuak" merkatuak jo zituen, eta bi urte geroago bigarren batek[10].

Burtsako obligazio bat, 1899an.

Burtsa Munduko Gerra garaietan

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1853ko ekainean, bai partaideak bai artekariak hainbeste zirelakoan, ez zen Burtsako eraikina batere erosoa, eta etengabe hedatzen ari ziren hedapen-planak. Mendebaldea, ekialdea eta iparraldea jadanik hedaturik zeudenez, Burtsak egoitza berri oso bat behar zuela erabaki zen. Thomas Allason izendatu zuten arkitekto nagusia. 1854ko martxoan, Erakusketa Handian inspiratutako adreiluzko eraikin berria prest zegoen. Horrek hobekuntza handia ekarri zuen, bai ingurunean, bai espazioan, zoruaren espazioa halako bi izanik.

1800. urtearen amaieran asmatu zen telefonoa, teleinprimagailuko-zinta (ticker tape) eta telegrafoa. Teknologia berri horiek iraultza ekarri zuten burtsara.

Lehen Mundu Gerra

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Munduko finantza-zentroa izanik, hiria eta burtsa gogor kolpatu zituen Lehen Mundu Gerraren eztandak 1914an. Prezioak igo egin ziren hasieran eta atzerriko bankuek maileguak eskatu edo interesak igo zituzten. Batzordea eta Parlamentua berehala sartu ziren, hurrenez hurren, eta burtsa ixteko erabakia hartu zuten. Burtsa itxita egon zen uztailaren amaieratik Urte Berrira arte, eta kaleko negozioa berriro ezarri zen,

Burtsa 1915eko urtarrilaren 4an ireki zen berriro, murrizketekin: transakzioak eskudirutan baino ez ziren izango. Gerrak ekarritako muga eta erronken ondorioz, ia mila kidek utzi zuten burtsa 1914 eta 1918 artean. 1918ko azaroan bakea itzuli zenean, merkataritza-guneko giroa kikildu egin zen.

1923an, Trukeak bere armarria jaso zuen, Dictum Meum Pactum leloarekin.

Bigarren Mundu Gerra

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1937an, Burtsako funtzionarioek Lehen Mundu Gerrako esperientziak erabili zituzten gerra berri bati aurre egiteko planak ezartzeko. Kezka nagusien artean, aire-erasoak eta burtsaren perimetroen bonbardaketak zeuden. Proposamen bat Denhamera joatea zen, (Buckinghamshiren). Hau ez zen gertatu azkenean, eta 1939ko iraileko lehen egunean, burtsaren ateak itxi zituen "beste abisu bat eman arte", eta bi egun geroago Bigarren Mundu Gerra deklaratu zen. Burtsak sei egun geroago ireki zituen ateak, irailaren 7an.

Gerra bigarren urtera igo ahala, aire-erasoei buruzko kezkak inoiz baino handiagoak izan ziren. 1940ko abenduaren 29ko gauean, Londresko historiako suterik handienetako bat gertatu zen. Burtsako zorua su-bonba batzuek jo zuten, eta berehala itzali ziren. Merkataritza oso baxua zen eta gehienak telefonoz egiten ziren lesioak izateko aukerak murrizteko.

Burtsa egun batez bakarrik egon zen itxita gerra garaian, 1945ean V-2 suziri batek eragindako kalteengatik. Etxeko sotoan jarraitu zuen merkataritza.

Gerraostea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Merkataritza-zorua 1955an

Hamarkada gorabeheratsuen ondoren, 50eko hamarkadaren amaieran burtsako negozioak gora egin zuen. 1967an Burtsaren Dorre berrian hasi ziren lanean. Burtsa etxearen eraikin berriak, 98 metro eta 26 solairu zituen, kontseilu eta administrazioarekin, eta erdiko solairuak enpresa afiliatuei uzten zizkien. Elizabeth II.a Erresuna Batuko erreginak 1972ko azaroaren 8an inauguratu zuen eraikina. Hiriko mugarri berria zen, 2.100 m2 merkataritza-zoruarekin.

Burtsako Dorreak Westminsterreko Dorre Nazionala irudikatu zuen 1983an.

Burtsaren dorre zaharra (1983)

1973an burtsan aldaketak izan ziren. Lehenik, bi merkataritza-debeku ezabatu ziren. Monopolio eta Fusio Batzordearen txosten batek gomendatzen zuen emakumeak eta atzerrian jaiotako kideak burtsan onartzea. Bigarrenik, martxoan Londresko Burtsak bat egin zuen formalki Erresuma Batuko eta Irlandako hamaika eskualde-burtsekin, Eskoziako Burtsarekin batera.

Hedapen horrek gobernuburu kargu berri bat sortzea ekarri zuen; miaketa luze baten ondoren, Robert Falli eman zioten postu hori. Gobernantza aldaketa gehiago izan ziren 1991n, Burtsaren Kontseilu Errektorearen ordez Burtsaren oinarri exekutibo, bezero eta erabiltzailetik ateratako administrazio-kontseilu bat ezarri zen. Hortik abiatuta, izen komertziala "Londresko Burtsa" bihurtu zen.

FTSE 100 indizea Financial Times-ek eta Burtsak 1984ko urtarrilaren 3an merkaturatu zuten. Hau izan zen indizerik erabilgarrienetako bat, eta Burtsan kotizatzen zuten ehun enpresa nagusien mugimenduak arakatu zituen.

IRAren atentatua

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1990eko uztailaren 20an, Behin-behineko Irlandako Armada Errepublikanoak (IRA) jarritako lehergailu batek eztanda egin zuen gizonen komunetan, bisitarien galeriaren atzean. Ingurua hustu zuten eta ez zen inor zauritu. Eztanda gertatu baino 30 minutu lehenago, goizeko 8:49an, IRAko kide omen zen gizon batek Reutersi esan zion burtsan bonba bat jarri zutela eta lehertzera zihoala. Poliziak esan zuen, abisurik izan ez balitz, giza-kalteak oso handiak izango zirela[11]. Eztandak Threadneedle kaleko 23 solairuko eraikinean zulo bat sortu zuen, eta kristal eta hormigoi zaparrada bat bidali zuen kalera. Merkataritza elektronikorako plataformen joera luzeak bisitarienganako erakarpena murriztu zuen, eta galeria berriro ireki bazen ere, 1992an itxi zuten behin betiko[12].

Big Ban

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1980ko hamarkadako gertakaririk handiena Erresuma Batuko finantza-merkatuen bat-bateko deserregulazioa izan zen 1986an. "Big Bang" esaldiak neurriak deskribatzeko balio zuen, besteak beste, komisio finkoen kargak ezabatzea eta Londresko burtsako burtsako burtsa-artekarien eta burtsa-artekarien arteko bereizketa, bai eta oihu ireki batetik txantxa bidezko merkataritza elektronikora aldatzea ere.

1995ean, Burtsak Inbertsio Alternatiboen Merkatua (AIM) jarri zuen martxan, hazten ari ziren enpresak nazioarteko merkatuetan zabaldu ahal izateko. Bi urte geroago, Merkataritza Elektronikoko Zerbitzua (SETS) jarri zen martxan, merkatura abiadura eta eraginkortasun handiagoa ekarriz. Ondoren, CREST kokagune zerbitzua jarri zuten martxan.

XXI. mendea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2000. urtean, LSEko akziodunek sozietate anonimo publiko batera egin zuten, London Stock Exchange Plc. Era berean, LSEk Finantza Zerbitzuen Agintaritzari transferitu zion Erresuma Batuko kotizazio-agintaritzari.

EDX London, nazioarteko errenta aldakorreko deribatuen negozioa, 2003an sortu zen OM Groupekin elkarlanean.

Paternoster Square; LSEGek koadro honen eskuineko aldearen zati handi bat hartzen duen eraikinan dago kokatuta

Burtsako Dorre zaharra Big Bangekin bikoizketa izan zen neurri handi batean, LSEren jarduera asko desarautu zituen: sistema informatizatuek eta tratu-gelek aurrez aurreko merkataritza ordezkatu zuten. 2004an, LSE egoitza berri batera joan zen, Paternoster plazara, St Paul's katedraletik gertu.

2007an, LSEk bat egin zuen Borsa Italianarekin, London Stock Exchange Group (LSEG) sortuz. Taldearen egoitza Paternoster Square plazan dago.

Paternoster Square izan zen Occupy Londoneko manifestarien hasierako helburua 2011ko urriaren 15ean. Plaza okupatzeko ahaleginak poliziak zapuztu zituen.[13] Poliziak plazako sarrera zigilatu zuen eta Auzitegi Nagusiak agindu bat eman zuen plazako sarbide publikoa murrizteko.[14] Manifestariak San Paulo katedralaren aurreko espazioa okupatzera joan ziren.[15] Protestak Occupy mugimendu globalaren parte izan ziren.

2019ko apirilaren 25ean, Londreseko Extintion Rebellion (Matxinada edo Suntsipena) mugimendu ekologistaren azken egunean, 13 ekintzaile kateatu ziren, LSEren sarrerak blokeatuz[16]. Geroago, manifestariak atxilotu egin zituzten larriagotu egin zirelakoan[17]. ER-ek esan zuen bere manifestariek finantza industria izango zutela helburu "eta sektoreak bizi dugun munduan izango zituen inpaktu korrosiboak" eta ekintzaileek ere blokeatu egin zituzten HM Treasury eta Goldman Sachs Office[18].

2019an, Londresko Burtsak Ekonomia Berdearen Marka aurkeztu zuen. Izendapen hori errenten %50 gutxienez produktu eta zerbitzu ekologiko edo jasangarrietatik lortzen duten enpresei ematen zaie, eta 2020. urtearen erdialderako 80 jaulkitzailek baino gehiagok ziurtagiria jaso zuten[19].

2020ko Finantza Jokabidearen Agintaritzaren txosten baten arabera, heldu britainiarren %15ek, gutxi gorabehera, akzioetan eta akzioetan inbertsioak dituztela adierazi zuten.

2022ko martxoaren 3an, LSEk adierazi zuen AEDren baloreen merkataritza etengo zuela Errusiako enpresentzat, 2022ko Errusiak Ukraina inbaditu ondoren[20].

Jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jarduera nabarmena da Londresko burtsan, baina nagusiena lehen mailako merkatuak dira.

Jendetza burtsako zoruan. Argazkia 1910an atera zen

Lehen mailako merkatuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

LSEn bi merkatu nagusi daude: merkatu nagusia eta inbertsio-merkatu alternatiboa.

Merkatu nagusia - Main Market

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Merkatu nagusian 60 herrialdetako 1.300 enpresa handi baino gehiago daude.[21] FTSE 100 Index ("footsie") Merkatu Nagusian kapitalizazio handiena duten 100 enpresa britainiarren akzioen indize nagusia da.[22]

Inbertsio Merkatu Alternatiboa - Alternative Investment Market (AIM)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inbertsio Alternatiboen Merkatua edo AIM, LSEren nazioarteko merkatua da enpresa txikientzat. Negozio sorta zabala barneratzen da, besteak beste, joint-venture, arrisku-kapitalak babestuak, bai eta geroago sortutako enpresak ere, AIMn sartzen dira hazkunde-kapitala eskuratzeko. AIM merkataritza-gune aldeaniztun (MTF) gisa sailkatuta dago 2004ko MiFID Zuzentarauaren arabera, eta, beraz, merkatu malgua da, eta onarpen-prozesu errazagoa du jendaurrean kotizatu nahi duten enpresentzat.

Bigarren mailako merkatuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

LSEn negoziatzeko dauden baloreak[23]:

  • Akzio komunak
  • Bonuak, txikizkako bonuak barne.
  • Kotizatutako inbertsio-fondoak (ETF)
  • Zor-tituluak
  • Trukatutako produktuak (ETP)
  • Produktu egituratuak
  • Estalitako aginduak
  • Ordainagiri gordailuzain globalak (GDR)
  • Gilt baloreak.

Postkontratazioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Borsa Italianaren bidez, LSEk likidatzeko zerbitzuak eskaintzen ditu, Euronext (CC&G) eta Euronext Security (Monte Titoli) enpresen bidez[24][25]. Kontrapartida Zentraleko Taldeak edo GCC dira, eta Italiako errenta aldakorraren, deribatuen eta bonuen merkatu guztietako aktibo mota ugari estaltzen dituzte.

CC&Gk turkiar deribatuak ere garbitzen ditu. Monte Titoli Taldearen aurrelikidazio, likidazio, zaintza eta aktibo zerbitzuen hornitzailea da. Monte Titolik trukerako eta OTCrako lanbideak egiten ditu 400 banketxe eta artekarirekin.

Teknologia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

LSEren merkataritza-plataforma Linuxen duen edizioa da, Millennium Exchange izenekoa.

Haien aurreko TradSelect merkataritza-plataforma Microsoften .NET Framework esparruan oinarritu zen, eta Microsoftek eta Accenturek garatu zuten[26].

2009an, nahiz eta TradSelect bi urtez baino ez egon erabilgarri,[27] hainbat denbora-tarte eta fidagarritasun eza jasan ondoren, LSEk iragarri zuen 2010ean Linuxera aldatzeko asmoa zuela.[28][29][30] 2011ko otsailean, arrakastaz amaitu zen merkatuaren migrazio nagusia MillenniumIT teknologiarara aldatu zuten[31].

1997ko urrian, aurreko sistema aurkeztu zen, SETS, eta 2007ra arte erabili zen[32].

London Market Information Link, HP Tandem zerbitzari batean funtzionatzen duen COBOL aplikazioa, merkatuko datuak terminaletan zabaltzeko erabili zen Infolectek ordezkatu aurretik.

LSEk akzioen kotizazioak errazten ditu "etxeko moneta" ez den beste moneta batean. Akzio gehienak Libera esterlinan (GBP)n kotizatzen dira, baina batzuk eurotan, eta beste batzuk dolaretan (USDn).

LSEk Israeldar enpresa teknologiko ugari hartzen ditu,[33]eta, UK-Israel Tech Hub erakundearen arabera, funtsezkoak izan dira bere hazkundea bultzatzeko eta alde biko lotura ekonomikoak sustatzeko.[34] LSEko zuzendari nagusiak, Julia Hoggettek, Israelgo sektore teknologikoa goraipatu du, LSEn negoziatzen duten goi mailako teknologia enpresen garrantzia azpimarratuz[35][36].

Fusioak eta eskurapenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2000ko maiatzaren 3an, LSEk Deutsche Börserekin bat-egitea egigo zuela iragarri zen, nahiz eta hau erori[37].

2007ko ekainaren 23an, LSEk iragarri zuen Borsa Italiana S.P.ren akziodunei gomendatutako eskaintza baten baldintzak adostu zituela. Bi konpainien bat-egiteak elkartruke dibertsifikatuko lehen taldea sortu zuen Europan. Talde konbinatuari Londresko Burtsa Taldea izena jarri zioten, baina, hala ere, bi entitate juridiko eta arautzaile bereizi ziren. Enpresa mistoaren epe luzerako estrategietako bat da Borsa Italianaren konpentsazio-zerbitzu eraginkorrak Europako beste merkatu batzuetara zabaltzea.

2007an, Borsa Italianak iragarri zuenean MBE Holdingsen erabateko kontrola lortzeko deialdia egiten ari zela, orduan Talde Konbinatuak Mercato dei Titoli di Stato edo MTS kontrolatuko zituen. Borsa Italiana eta MTSren eta LSEren arteko zorpetze-negozioen bat-egite horrek Europako errenta finkoko merkatu estalien heina hobetu zuen.

2009an, Londresko Burtsa Taldeak Turquoise erosi zuen, MTF paneuroparra[38].

2020ko urriaren 9an, LSEk erabaki zuen Borsa Italiana (Borsaren bonuen merkataritza-plataforma barne) Euronexti saltzea, eskudirutan 4.300 milioi euroren truke (3.900 milioi libera).

2022ko abenduaren 12an, Microsoftek ia % 4ko partaidetza erosi zuen London Stock Exchange Groupen, hamar urteko hodei-akordio baten barruan.

NASDAQ eskaintzak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2005eko abenduan, LSEk atzera bota zuen Macquarie Banken 1.600 milioi liberako eskaintza. Eskaintza "irrigarritzat" jo zuen,. Macquariek bere eskaintza erretiratu eta gutxira, LSEk eskatu gabeko hurbilketa bat jaso zuen NASDAQen eskutik, enpresa 2.400 milioi liberatan baloratuz. Honek ere uko egin zion. NASDAQek bere eskaintza atera zuen geroago, eta bi aste baino gutxiago geroago, 2006ko apirilaren 11n, akordio bat lortu zuen LSEko akziodun handienarekin, Ameriprise Financial 's Threadneedle Asset Management unitatearekin, enpresa horren partaidetza osoa eskuratzeko, 35,4 milioi akzio, akzio bakoitzeko 11,75 liberatan baloratuta[39].

NASDAQek 2,69 milioi akzio gehiago erosi zituen, guztira %15eko partaidetza. Akzio horien saltzailea ezagutzera eman gabe zegoen bitartean, Scottish Widows 2,69 milioi akzio saltzearekin batera gertatu zen[40].

Ondoren egindako erosketek NASDAQen partaidetza %25,1era igo zuten, lehiakideen eskaintzak zenbait hilabetez bertan behera utziz.[41][42] Erresuma Batuko finantza-arauek NASDAQi denbora tarte bat itxarotea eskatzen zioten ahalegina berritu aurretik. 2006ko azaroaren 20an, epe hori amaitu eta hilabetean buruan, NASDAQek bere partaidetza % 28,75era handitu zuen, eta etsai-eskaintza bat egin zuen onartutako gutxieneko eskaintzan, 12,43 liberakoa, hau zen NASDAQek merkatu irekian bere akzioengatik ordaindu zuen handiena.[43] LSEk berehala baztertu zuen eskaintza hori, enpresa "nabarmen gutxiesten" zuela esanez.[44]

NASDAQek 2006ko abenduaren 12an berrikusi zuen bere eskaintza, "eskatu gabeko" eskaintza gisa kalifikatua, "kontrako jabetza-saiakera" modura baino gehiago, tratua LSEren akzioen % 50ekin, gehi zati batekin, amaitzeko gai izango zela adieraziz, bilatzen ari zen % 90arekin baino. Estatu Batuetako trukeak ez zuen eskaintza igo. Estaltze-funts (Hedge fund) askok posizio handiak metatu zituzten LSEn, eta funts horien kudeatzaile askok, Fursek besteak beste, adierazi zuten eskaintza oraindik ez zela egokia. NASDAQen eskaintza zaildu egin zen, bere eskaintza "behin betikotzat" jo zuelako, eta horrek, Erresuma Batuko eskaintza-arauen arabera, bere eskaintza igotzeko gaitasuna mugatu zien, egoera jakin batzuetan izan ezik.

Azkenean, NASDAQen eskaintza erabat baztertu zuten LSEko akziodunek. 2007ko otsailaren 10ean erroldako gainerako %0,41 baino ez zen jaso, eta NASDAQen eskaintza bertan behera geratu zen[45].

2007ko abuztuaren 20an, NASDAQek iragarri zuen LSE bereganatzeko plana bertan behera uzten ari zela, eta, ondoren, bere akziodunen %31 (61,3 milioi akzio) digeritzeko aukerak bilatzen ari zela, bere jabetza-saiakeraren ondorioz.[46] 2007ko irailean, NASDAQek bere akzioen gehiengoa Borse Dubairi saltzea onartu zuen, Arabiar Emirerri Batuak LSEren % 28rekin trukatuta[47].

TMX taldearekin fusionatzeko proposamena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko otsailaren 9an, London Stock Exchange Groupek jakinarazi zuen Toronton egoitza duen TMX Groupekin bat egitea adostu zuela, Torontoko Burtsaren jabeekin, eta entitate konbinatu bat sortu zuela kotizatzen zuten enpresak 3,7 bilioi liberako merkatu kapitalizazioarekin.[48] Xavier Rolet, garai hartan LSE Groupeko zuzendari nagusia zena, enpresa handitu berriaren buru izango zen, eta TMX Thomas Kloet kontseilari exekutiboa, berriz, presidente berria izango zen. 2011ko ekainaren 29an, ordea, LSE Taldeak iragarri zuen TMXrekin bat egiteari uzten ziola, eta honako hau adierazi zuen: "LSEGek eta TMX Groupek uste dute oso zaila dela bat-egiteak TMX Groupeko akziodunen batzarrean eskatutako bi herenen gehiengoaren onespena lortzea".[49] LSEGek bere akziodunen beharrezko babesa lortu arren, ez zuen lortu TMX Groupen akziodunen beharrezko babesa.

Irekitze ordutegiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ordutegi nagusiko ohiko merkataritza-saioak 08:00etatik 16:30era dira, asteko egun guztietan, larunbat, igande eta jaiegunetan izan ezik. Hona hemen ordutegi zehatza (Britania Handikoa):

  • Merkataritza informazioa: 07:15tik – 07:50ra arte.
  • Hasierako enkantea: 07:50tik – 08:00ra arte.
  • Etengabeko merkataritza: 08:00tik – 16:30ra arte.
  • Enkante itxiera: 16:30tik – 16:35ra arte.
  • Ordena mantentzea: 16:35tik – 17:00ra arte.
  • Merkataritza-txostenak bakarrik: 17:00etatik 17:15era.

Enkante-epeak (SETQx)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

SETS (Stock Exchange Electronic Trading Service – kotizazioak eta gurutzaketak) SETetan negoziatzen direnak baino likido gutxiagoko baloreen merkataritza-zerbitzu bat da[50].

Enkantea 20:00etan, 9: 00etan, 11:00etan, 14:00etan eta 16:35ean egiten da.

Jaiegunak hauek dira: Urteberri-eguna, Ostiral Santua, Pazko Astelehena, Maiatzeko Banku Eguna, Udaberriko Banku Eguna, Udako Banku Eguna, Eguberria eta Kaxa Eguna. Urteberri eguna, Eguberri eguna eta/edo Boxing Day asteburu batean erortzen badira, hurrengo lanegunara pasatzen da, jaiegun bezala hartuz.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) CFA, Brian Baker. (2025-09-15). «Trillion-Dollar Companies: 10 Most Valuable Mega-Cap Stocks» Bankrate (kontsulta data: 2026-03-09).
  2. ↑ (Ingelesez) «History of London Stock Exchange Group» London Stock Exchange Group (kontsulta data: 2026-03-09).
  3. ↑ (Ingelesez) «London Calling: Opportunities for US Companies on the London Stock Exchange» www.twobirds.com (kontsulta data: 2026-03-09).
  4. ↑ (Ingelesez) «London Mining IPOs: Market Recovery & 2026 Outlook» Discovery Alert (kontsulta data: 2026-03-09).
  5. ↑ «Londresko Burtsa eskuratzeko eskaintza handituko du Deutsche Boersek» Berria 2005-01-04 (kontsulta data: 2026-03-09).
  6. ↑ (Ingelesez) Wearden, Graeme. (2026-01-02). «FTSE 100 breaks 10,000 mark for first time, capping stellar year for UK market» The Guardian ISSN 0261-3077. (kontsulta data: 2026-03-09).
  7. ↑ «St Paul's Institute: A Valuable Exchange at the Royal Exchange» www.stpaulsinstitute.org.uk (kontsulta data: 2026-03-09).
  8. ↑ (Ingelesez) «Gresham Grasshopper, Royal Exchange, London - Insect Sculptures on Waymarking.com» www.waymarking.com (kontsulta data: 2026-03-09).
  9. ↑ (Ingelesez) Michie, Ranald. (2001-04-26). The London Stock Exchange: A History. OUP Oxford ISBN 978-0-19-152934-4. (kontsulta data: 2026-03-09).
  10. ↑ «The Stock Exchange | British History Online» www.british-history.ac.uk (kontsulta data: 2026-03-09).
  11. ↑ (Ingelesez) London Stock Exchange Is Rocked by a Bombing. (kontsulta data: 2026-03-09).
  12. ↑ (Ingelesez) 1990: IRA bombs Stock Exchange. 1990-07-20 (kontsulta data: 2026-03-09).
  13. ↑ (Ingelesez) Davies, Caroline. (2011-10-16). «Occupy London protest continues into second day» The Guardian ISSN 0261-3077. (kontsulta data: 2026-03-09).
  14. ↑ (Ingelesez) «UK News: UK news, latest news UK - WalesOnline» Wales Online (kontsulta data: 2026-03-09).
  15. ↑ (Ingelesez) «Occupy London: Protest continues for second day» BBC News 2011-10-15 (kontsulta data: 2026-03-09).
  16. ↑ (Ingelesez) «Extinction Rebellion activists end London protests» BBC News 2019-04-25 (kontsulta data: 2026-03-09).
  17. ↑ (Ingelesez) «Extinction Rebellion activists end London protests» BBC News 2019-04-25 (kontsulta data: 2026-03-09).
  18. ↑ (Ingelesez) «Climate activists block stock exchange» BBC News (kontsulta data: 2026-03-09).
  19. ↑ «TriplePundit • Across the Pond, the London Stock Exchange’s Green Economy Mark Gains Traction» triplepundit.com (kontsulta data: 2026-03-09).
  20. ↑ (Ingelesez) «Russia's Novatek delists from LSE after trade suspension» Reuters (kontsulta data: 2026-03-09).
  21. ↑ (Ingelesez) «Main Market | London Stock Exchange» www.londonstockexchange.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  22. ↑ (Ingelesez) Lessambo, Felix I.. (2021-03-06). International Finance: New Players and Global Markets. Springer International Publishing ISBN 978-3-030-69232-2. (kontsulta data: 2026-03-11).
  23. ↑ (Ingelesez) «Security types - London Stock Exchange» www.londonstockexchange.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  24. ↑ (Ingelesez) «Markets – Post Trade Clearing & Regulatory Reporting Solutions» www.lseg.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  25. ↑ (Ingelesez) «Monte Titoli» London Stock Exchange Group (kontsulta data: 2026-03-11).
  26. ↑ «Ajay Shah's blog: Microsoft inside the exchange» ajayshahblog.blogspot.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  27. ↑ (Ingelesez) «London Stock Exchange to replace Tradelect with Millennium» www.computerweekly.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  28. ↑ (Ingelesez) Mason, By Rowena. «Seven-hour LSE blackout caused by double glitch» Telegraph.co.uk (kontsulta data: 2026-03-11).
  29. ↑ (Ingelesez) «BBC News - London Stock Exchange trading hit by technical glitch» news.bbc.co.uk (kontsulta data: 2026-03-11).
  30. ↑ (Ingelesez) «London Stock Exchange Rejects .NET For Open Source - Slashdot» linux.slashdot.org (kontsulta data: 2026-03-11).
  31. ↑ «LSE moves to faster UK trading system | Financial Times | Ghostarchive» ghostarchive.org (kontsulta data: 2026-03-11).
  32. ↑ (Ingelesez) «London Stock Exchange Announces Successful Implementation Of Infolect™ - The Fastest Exchange Information Delivery System In The World» mondovisione.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  33. ↑ (Ingelesez) «London has become a top destination of choice for Israeli companies» ynetglobal 2024-10-31 (kontsulta data: 2026-03-11).
  34. ↑ Londres.
  35. ↑ (Ingelesez) Spiro, James. (2024-09-11). «“Israel is finding a phenomenal support base from the UK domestic investor base.”» ctech (kontsulta data: 2026-03-11).
  36. ↑ (Ingelesez) «London Stock Exchange | London Stock Exchange» www.londonstockexchange.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  37. ↑ «BBC ON THIS DAY | 3 | 2000: Leading stock exchanges plan merger» news.bbc.co.uk (kontsulta data: 2026-03-11).
  38. ↑ (Ingelesez) «LSE confirms Turquoise acquisition talks» The TRADE 2009-10-01 (kontsulta data: 2026-03-11).
  39. ↑ (Ingelesez) Alistair MacDonald and Aaron Lucchetti. «Nasdaq Resumes Pursuit of LSE, Buying 15% Stake» WSJ (kontsulta data: 2026-03-11).
  40. ↑ «Scottish Widows says has sold 2.7 mln LSE shares at 1,175 pence - Forbes.com» www.forbes.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  41. ↑ (Ingelesez) Alistair MacDonald in London and Aaron Lucchetti in New York. «In LSE Stakes, Nasdaq Advances, Euronext Falls» WSJ (kontsulta data: 2026-03-11).
  42. ↑ (Ingelesez) Aaron Lucchetti and Alistair MacDonald. «Nasdaq Lifts Its LSE Stake to 24%» WSJ (kontsulta data: 2026-03-11).
  43. ↑ (Ingelesez) Aaron Lucchetti in New York and Alistair MacDonald in London. «LSE Rebuffs Offer By Nasdaq Valuing Firm at $5.1 Billion» WSJ (kontsulta data: 2026-03-11).
  44. ↑ «BBC NEWS | Business | LSE rejects £2.7bn Nasdaq offer» news.bbc.co.uk (kontsulta data: 2026-03-11).
  45. ↑ (Ingelesez) Nasdaq fails in takeover bid for London Stock Exchange - Business - International Herald Tribune. (kontsulta data: 2026-03-11).
  46. ↑ «UPDATE 1-Nasdaq to sell LSE stake as both pursue deals | Mergers & Acquisitions | Reuters.co.uk» investing.reuters.co.uk (kontsulta data: 2026-03-11).
  47. ↑ (Ingelesez) «Bloomberg Politics - Bloomberg» Bloomberg.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  48. ↑ (Ingelesez) «LSE agrees merger with TMX of Canada - BBC News» www.bbc.co.uk (kontsulta data: 2026-03-11).
  49. ↑ (Ingelesez) «Announcement re LSEG/TMX Group merger - London Stock Exchange» www.londonstockexchangegroup.com (kontsulta data: 2026-03-11).
  50. ↑ (Ingelesez) «SETSqx» London Stock Exchange Group (kontsulta data: 2026-03-11).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Londresko_burtsa&oldid=10730935"(e)tik eskuratuta