Edukira joan

Saint-Trophime eliza (Arles)

Saint-Trophime eliza (Arles)
Cathédrale Saint-Trophime
 Monumentu historikoa
Arles, Roman and Romanesque Monuments
Arlesko katedraleko eliz ataria
Kokapena
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaRodanoren Ahoak
Frantziako udalerriArles
Koordenatuak43°40′36″N 4°37′41″E / 43.6767°N 4.6281°E / 43.6767; 4.6281
Mapa
Historia eta erabilera
IrekieraXII. mendea
Erlijioakatolizismoa
ElizbarrutiaAixeko artxidiozesia
Roman Catholic Archdiocese of Arles (en) Itzuli
IzenaTrophimus of Arles (en) Itzuli
Arkitektura
Estiloaarkitektura erromanikoa
arkitektura gotikoa
Ondarea
Mérimée IDPA00081139
Kontaktua
Helbideaplace de la République

Saint-Trophime eliza tenplu katoliko erromatarra da, Arlesen kokatua, Frantziako hegoaldeko Bouches-du-Rhône departamenduan. XII. eta XV. mendeen artean eraiki zuten, eta tradizio arkitektoniko erromanikoan egina dago. Elizaren atariaren gaineko eskulturak, batez ere azken judizioa eta alboko klaustroaren zutabeak, eskultura erromanikoaren adibiderik onenetarikoak dira.

Eliza hau V. mendeko basilika baten gainean eraiki zen. XV. mendean koru gotiko bat gehitu zitzaion nabe erromanikoari.

Hiriko Erdi Aroko eta Erroma garaiko beste eraikin batzuekin batera, 1981ean UNESCOren Gizateriaren Ondare izendatu zuten eliza.

Katedrala eraiki zenean, XI. mendearen amaieran edo XII. mendearen hasieran, Arles Proventzako bigarren hiri handiena zen, 15.000 eta 20.000 biztanle artean baitzituen. Rodano ibaian portu bat zuen, eta hiri erromatar zaharraren bi aldeetan beste bi hiri berri zituen, harresi batez inguratuta. Arlesko Erresuma formalki independentea izan zen eta erlijio-ordena asko erakarri zituen, besteak beste, Ospitaleko Zaldunak eta Zaldun Tenplarioak, hiriaren barruan hainbat eliza eraiki zituztenak.

Absidea eta transeptua XI. mendearen amaieran eraiki ziren ziurrenik, eta nabea eta kanpandorrea XII. mendearen bigarren erdian osatu ziren. Eliza erromanikoak nabe luze bat zuen erdian, 20 metroko altuerakoa, eta baita alboko korridoreak. Transeptuak erdiko kanpai-dorre karratua bermatzen zuen. Leihoak txikiak eta altuak dira nabean, alboko korridoreen mailaren gainetik.

Arkitektura eta eskultura erromanikoagatik nabarmentzen den arren, beste garai batzuetako artelanak ditu elizak. Besteak beste, hainbat sarkofago erromatar berantiar, hainbat garaitako erlikiak, eta pintura barrokoak (adibidez, Louis Finson-en hiru lan).

Mendebaldeko ataria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Arlesko katedraleko eliz ataria»

Mendebaldeko ataria eskultura erromanikoaren Europako altxorretako bat da, eta Apokalipsiaren historia aurkezten du.

  • Jacques Thirion, «Saint-Trophime d'Arles», Congrès archéologique de France, 134e session, Paris, Société française d’archéologie,‎ 1979
  • Jean-Pierre Dufois, Yacine Azzoug, Dominique Rigaux et Andréas Hartmann-Virnich, Le portail de Saint-Trophime d’Arles: Naissance et renaissance d’un chef d’œuvre, Arles, Actes Sud, 1999
  • Albert Hari, Petit guide de la primatiale Saint-Trophime d’Arles, Strasbourg, éd. du signe, 2002
  • Le Cloître Saint Trophime d'Arles, éd. Actes Sud, Arles, 2017

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]