Setúbal

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Setúbal
 Portugal
Setubal I.jpg
Pt-stb1.pngSTB.png
Administrazioa
Herrialdea  Portugal
Eskualdea
Azpi-eskualdea
Barrutia
Lisboa
Península de Setúbal
Setubalgo barrutia
1249 Sorrera
Geografia
Koordenatuak 38° 31′ 28″ N, 8° 53′ 33″ W / 38.524305555556°N,8.8926111111111°W / 38.524305555556; -8.8926111111111Koordenatuak: 38° 31′ 28″ N, 8° 53′ 33″ W / 38.524305555556°N,8.8926111111111°W / 38.524305555556; -8.8926111111111
Setúbal hemen kokatua: Portugal
Setúbal
Setúbal
Azalera 230.33 km²
Demografia
Biztanleria 121,185 biztanle (2011)
Dentsitatea Adierazpen errorea: puntuazio karaktere ezezaguna "." bizt/km²
Informazio gehigarria
Webgunea www.mun-setubal.pt http://www.mun-setubal.pt www.mun-setubal.pt

Setúbal Portugalgo bostgarren hiririk populatuena da, herrialdearen hegoko erdialdean dagoena eta Setubalgo Barrutiaren hiriburua dena. 2011an ia 121.185 biztanle zituen.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sado ibaiak eratzen duen estuarioaren ertzean kokaturik dago, Ozeano Atlantikoaren ondoan dago. Lisboa hiriburutik 48 kilometro hegoaldera dago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Paleolito eta neolito aroetako aztarnak aurkitu diren arren feniziarrak izan ziren K.a. 1000 urte inguruan lehen asentamendua sortu zutenak. Erromatarren garaiko jarduera ekonomikoa itsasoari loturik egon zen, bai merkataritzari eta baita gatzagei ere. Cetobriga izena eman zioten, "Gatzagen hiria". Erromatar Inperioaren gainbeherak itsas merkataritzaren galera ekarri zuen eta biztanleek alde egin behar izan zuten.

Mairuen garaian Shetúbar (شَطُوبَر) izena izan zuen eta 1249an kristauek konkistatu eta Portugalgo erresuman sartu zenean foruak jaso zituen. Mairuen aurkako gerrak amaitzean loraldi ekonomikoa iritsi zen Setúbalera. XIV mendean harresiak eraiki ziren herria Afrika iparraldeko pirata eta kortsariotatik babesteko.

1580an gaztelarren aurrean matxinada burutu zuen Prior do Cratoren alde egin zuen hiriak eta Albako dukeak sarraski bat eraginez birkonkistatu zuen Setúbal. 1582an San Felipe gotorlekua eraiki zen. Hurrengo urteetan ere matxinada berriak izan ziren (1588, 1594, 1603, 1628, 1630) azkenean 1640an Joanes IV.a Portugal independienteko errege berria bihurtu zen arte.

Hurrengo mendeetan itsas merkataritzari esker nazioarte mailako kaia bihurtu zen. XIX mendean ingelesek St. Ubes eta frantsesek St Yves deitu zioten. 1860an Petri V.a Portugalgoak hiri estatusa eman zion.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Setúbal Aldatu lotura Wikidatan