Théophile Gautier

Wikipedia, Entziklopedia askea
Théophile Gautier
Théophile Gautier 1857.JPG
Société nationale des beaux-arts (en) Itzuli presidente

Bizitza
Izen osoa Jules Pierre Théophile Gautier
Jaiotza Tarbe1811ko abuztuaren 30a
Herrialdea  Frantzia
Bizilekua Hôtel de Fourcy (en) Itzuli
Talde etnikoa Frantziarra
Heriotza Neuilly-sur-Seine1872ko urriaren 23a (61 urte) (61 urte)
Hobiratze lekua Montmartreko hilerria
Familia
Bikotekidea(k) Carlotta Grisi (en) Itzuli
Ernesta Grisi
Eugénie Fort
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Lycée Charlemagne (en) Itzuli
Lycée Louis-le-Grand (en) Itzuli
Hizkuntzak frantsesa
Irakaslea(k) Louis-Édouard Rioult (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerak idazlea, poeta, kazetaria, eleberrigilea, antzerkigilea, libretista, arte-kritikaria, margolaria, literatura-kritikaria, argazkilaria, literatoa eta kritikaria
Enplegatzailea(k) Le Figaro
Jasotako sariak
Kidetza Société héliographique (en) Itzuli
Jeune-France (en) Itzuli
Société nationale des beaux-arts (en) Itzuli
Mugimendua erromantizismoa
Parnasianismoa

IMDB: nm0310375 IBDB: 111078
Spotify: 2WTkRnHohIMPdAaoljLkyR Musicbrainz: be583896-ebdf-4a5d-8d70-edbacdb487b0 Discogs: 1421200 IMSLP: Category:Gautier,_Théophile Allmusic: mn0001646745 Find a Grave: 6795 Edit the value on Wikidata
Théophile Gautier's signature.png

Théophile Gautier (Tarbe, Frantzia, 1811ko abuztuaren 30a - Neuilly-sur-Seine, Frantzia, 1872ko urriaren 23a) frantsesezko idazlea izan zen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nervalekin eta Borelekin oso gaztetatik izan zituen harremanak; hasieran koadroak egin zituen, baina azkenik idazten hasi zen, eta Victor Hugoren alde egin zuen Hernani deituriko gatazkan (1830). Hala ere, Albertus (1832) poema luzean eta Les Jeunes-France (1833) ipuin-bilduman erromantikoekiko askatasun osoa erakusten du. Mademoiselle de Maupin (1836) eleberriaren sarreran edertasun soila hartu zuen helburu nagusitzat.

Les Grotesques (1844) saiakera-liburuan Luis XIII.a Frantziakoaren garaia goraipatu zuen, eta Le Capitaine Fracasse (1863) eleberrian garai bera deskribatu zuen; Arria Marcella obran (1856) antzinako Ponpeiako bizitza agertzen du; Roman de la momie (1858) liburuan Antzinako Egipto; eta Le Spirite (1866) obran goi-izaerazko ideala azaltzen du. Kontakizun laburretan alderdi fantastikoa lantzen du, Hoffmannen ildotik. Horren adierazgarri garbiena: Avatar (1856) izeneko ipuina. Bere zenbait poema (1845, España) edo musika bihurtu zituen (1852, Émaux et Camées). Poesia parnasianoaren aitzindari izan zen; Baudelairek ere maisutzat hartzen zuen. Ospe handikoak dira Gautierren bidaia-liburuak, Voyage en Espagne (1845) esaterako. Euskal Herrian ere ibili zen, eta liburu hartan deskribatzen du bere ikuspegi berezia.

Obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eleberriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gautierrek ere La Croix de Berny (1845) eleberrian hartu zuen parte.

Ipuinak eta narrazioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Narrazioen bildumak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Les Jeunes-France (1833)
  • Une Larme du diable (1839)
  • Nouvelles (1845)
  • La Toison d'or.
  • Le Roi Candaule.
  • La Peau de tigre (1852)
  • Romans et contes (1863)
  • La Peau de tigre (1866)

Narrazio solteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Avatar (1857).
  • Jettatura (1857).
  • Spirite (1866).
  • Mademoiselle Dafné (1881), hil ondoren argitaratuta.

Lan desberdinak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Voyage en Espagne (bidaldi liburua), 1843.
  • De la mode, 1858.
  • Honoré de Balzac (biografia), 1859.
  • Les Vosges, 1860.
  • Dessins de Victor Hugo, 1863.
  • Rapport sur les progrès de la poésie, 1868.
  • Ménagerie intime, 1869.
  • La Nature chez elle, 1870.
  • Tableaux de siège, 1871.
  • Souvenirs de théâtre, d'art et de critique, 1903.
  • La Musique, (1857 eta 1869).

Poesia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Poésies (1830), ondoren Albertus ou L'Ame et le péché liburuan jasota (1833).
  • La Comédie de la mort (1838).
  • Espagna, Poésies complètes liburuan jasota (1845).
  • Émaux et Camées (1852)

Balleta eta antzerkia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bidaldien narrazioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Tras los montes, gero Le Voyage en Espagne (1843).
  • Zigzags (1845), gero, Caprices et zigzags (1852).
  • Italia (1852).
  • Constantinople (1853).
  • Quand on voyage (1865), artikuluen bilduma.
  • Voyage en Russie (1867).
  • Impressions de Voyage en Suisse (1865).
  • L'Orient (1877), hil ondoren argitaratuta.
  • Les Vacances du lundi (1884), artikuluen bilduma, hil ondoren argitaratuta..

Arte eta literatura kritika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Les Grotesques (1843).
  • Salon de 1847.
  • Les Beaux-Arts en Europe (1855).
  • L'Art moderne (1856).
  • Histoire de l'art dramatique en France depuis vingt-cinq ans (1858).
  • Honoré de Balzac (1858).
  • Abécédaire du salon de 1861.
  • Rapport sur le progrès des Lettres (1868).
  • Histoire du Romantisme, bukatu gabe (1874).
  • Portraits contemporains (1874), hil ondoren argitaratuta.
  • Portraits et souvenirs littéraires (1875), hil ondoren argitaratuta.
  • Le Musée du Louvre

Literatura erotikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Lettre à la Présidente (1850, 1890ean argitaratuta).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Théophile Gautier Aldatu lotura Wikidatan