Yap

Wikipedia, Entziklopedia askea
Yap
YapAirport.jpg
Datu orokorrak
Garaiera 178 m
Azalera 118,9 mi²
Geografia
Koordenatuak 9° 32′ N, 138° 07′ E / 9.53°N,138.12°E / 9.53; 138.12Koordenatuak: 9° 32′ N, 138° 07′ E / 9.53°N,138.12°E / 9.53; 138.12
Estatu burujabea Mikronesia
Estatu burujabe Mikronesia
State of the Federated States of MicronesiaYap (estatua)
Ur-gorputza Ozeano Barea
Leku geografikoa Karolinak

Yap (bertakoek Wa'ab deitzen dutena), mendebaldeko Ozeano Bareko Karolina uharteetako uharte bat da, Mikronesiako Estatu Federatuetatik, mendebalderen dagoena izateaz gain. Yap "uhartea", izatez elkarrengandik oso gertu dauden lau uharte kontinentalez osatuta dago, koral arrezife batean elkartuak, eta, oso-osorik, Eurasiar Plakako eraikin batez eratua. Lurra, gehienbat, dentsoki landaretzaz estalitako muino birakariak dira. Zingirek hartzen dute ertzaren zati handi bat. Arrezifez osatutako kanpo hesi batek inguratzen ditu uharteak, arrezife mugakideen eta arrezife hesiaren barne ertzaren artean zingira bat inguratuz.

Colonia da Yap estatuko hiriburua da. Yap eta ekialde eta hegoaldean 800 kilometrotan hedatzen diren beste 130 atoloi administratzen ditu. 2003ko biztanleria, 6300 biztanlekoa izan zen Kolonian eta beste hamar udalerritan. Estatuak, 102 kilometro karratuko hedadura osoa du. Yap, beharbada, Mikronesiako lau estatu federatuetatik, tradizionalena da.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uharte honetako biztanleek, oraindik euren tradiziorik antzinakoenak mantentzen dituzte. Uharteko eta inguruko atoloietako biztanleria, 6300 pertsonakoa da. Euren merkataritza bizirik mantentzeko, Yapeko biztanleek, txanpon sistema bitxi bat erabiltzen dute, neurri ezberdinetako harrien trukean oinarritzen dena, rai harriak. Handienek, lau metroko altuera eta bost tonako pisua izan dezakete. "Truke txanpon"aren balioa, aldatu egiten da, harriaren tamainaren arabera: Adibidez, 10 zentimetroko txanpon batekin, txerri bat eros daiteke, eta, lau metroko batekin, herrixka oso bat. Tokiko biztanleek, harri handien jabe guztien izenak eta historia ezagutzen dituzte.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Yap)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 33 34 34 35 35 34 34 36 34 34 34 36 36
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 30.1 30.2 31.1 31.2 30.9 30.7 30.6 30.8 30.9 30.9 30.4 30.7 30.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 26.8 26.9 27.5 27.6 27.3 27.1 27.1 27.1 27.2 27.3 27.1 27.2 27.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 23.5 23.5 24.0 24.1 23.8 23.6 23.4 23.4 23.5 23.7 23.8 23.7 23.7
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 19 19 19 19 18 19 18 19 19 17 18 17 17
Pilatutako prezipitazioa (mm) 186 152 151 146 230 322 369 386 343 304 230 228 3050
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 16.8 13.4 13.7 12.6 17.1 20.2 21.2 20.9 19.3 20.1 18.7 17.6 211.6
Eguzki orduak 210.8 211.9 251.1 255.0 244.9 201.0 189.1 176.7 180.0 170.5 192.0 198.4 2481.4
Hezetasuna (%) 82 81 80 79 81 83 84 84 84 84 83 83 82.3
Iturria (1): Weatherbase[1]
Iturria (2): Hong Kong Observatory (eguzkia, prezipitazioa 1961–1990)[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]