Dzhojar Dudaiev

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Dzhojar Dudaiev
Дудин Муса-кIант Жовхар

Coat of Arms of the Chechen Republic of Ichkeria.svg
Itxkeriako Txetxeniar Errepublikako 1. presidentea
1991ko azaroaren 9a – 1996ko apirilaren 21a
Aurrekoa Zelimján Jandarbíjev

Jaiotza 1944ko apirilaren 15a
Jalkhoroi, Txetxenia-Inguxia
Heriotza 1996ko apirilaren 21a
Gekhi-Txu, Txetxenia
Alderdi Politikoa SBAK, Txetxeniar Herriaren Kongresu Nazionala
Ezkontidea Alla Dudaeva
Lanbidea Militar hegazkinlaria
Erlijioa Musulmana
Sinadura Dzhojar Dudaiev-ren sinadura

Dzhojar Musaievitx Dudaiev (txetxeneraz: Dudin Musa-khant Dʒouxar/Дудин Муса-кIант Жовхар; errusieraz: Джоха́р Муса́евич Дуда́ев; Jalkhoroi, Txetxenia-Inguxia, 1944ko apirilaren 15a - Gekhi-Txu, Txetxenia, 1996ko apirilaren 21a) Sobietar Aire Armadako jenerala, eta errusiar gobernuaren aurkako txetxeniar iraultzaren burua izan zen. Itxkeriako Txetxeniar Errepublikako lehen presidentea izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haurra zela, Kazakhstango sobietar errepublikara deportatu zuten familia, eta hamahiru urte igaro zituen han. Tamboveko Aire Armadako Ingeniaritzako Goi Eskolan, eta 1974tik aurrera, Juri Gagarin Akademian egin zituen ikasketak.

Hegazkin-dibisio bateko buru izan zen Tartu inguruan (Estonia), eta pixkanaka gora egin zuen, brigadako jeneral-gradua lortu arte. Hogeita hamasei urterekin, jeneral-gradua lortzen lehenengo txetxeniarra izan zen. Estoniera ikasi zuen, eta bertako mugimendu nazionalistarekiko begirunez, ez zituen sobietar agintarien aginduak, parlamentua eta telebista ixtea, bete.

1990ean bere dibisioa Estonia uztera behartu zuten, eta Groznira, Txetxeniako hiriburura, itzuli zen. Txetxeniar Herriaren Kongresu Nazionaleko oposizioko organizazio nazionalistaren batzorde eragilearen zuzendari izendatu zuten. 1991n Txetxeniako aginpidea eskuratu zuen, Txetxenia-Inguxia Errepublika Autonomoko sobietar agintaria kargutik kenduta. Lehendakaritzarako hauteskundeak irabazi eta hilabetera, Txetxeniako Errepublikaren burujabetasuna aldarrikatu zuen.

1994ko abenduan Errusiako gudarostea Txetxenian sartu zen, errepublika hari Errusiako Federazioaren barruan eusteko asmoz, eta errusiar eta txetxeniar gudarosteen arteko gudua hasi zen. Dudaiev bere kuartel nagusian hil zen, Txetxenia hegoaldeko basoetan, errusiar gudarostearen eraso batean, 1996ko apirilean.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Dzhojar Dudaiev Aldatu lotura Wikidatan