Heh

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Heh jainkoa

Heh (Huh, Hah edo Hauh), egiptoar mitologian, espazio amaigabea eta betierekotasunaren jainkoa da.

Ikonografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Heh, belaunikatutako gizon bezala irudikatua izan zen, edo urrearen ikur zen nubaren gainean eseria, baita igel buruarekin ere. Bere eskuetan, bi palmondo hosto ditu, egiptoarrentzako nahi lituzketen bizitza milioika urteak sinbolizatzen dituztenak.

Heh jainkoa, Howard Carterrek Tutankamonen hilobian aurkitu zituen objektuetako batean irudikatua dago. Jainkoaren irudikapen bikainenetako bat, faraoi gaztearen eserleku zeremonialean agertzen da. Heh, ohitura jarraituz, urrearen ikur den nubaren gainean irudikatua dago, ankh gurutze batekin bere beso batean eta palmondo hosto banakin esku banatan; palmondo hosto hauek, uraeusa babesten duen eguzki diska batean amaitzen dira, eta bere lepotik ere zintzilik du ankh gurutze bat; jainkoaren buru gainean, eguzki diska, uraeus bikoitz batek babesten du.

Mitologia eta sinkretismoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Heh, Egiptoko Inperio Berritik, bi egiptoar jainkoaren bateratzearen emaitza da; bat Hermopoliseko Ogdoadakoa (zortzi jainkoren elkartea), Hermopoliseko kosmologian funtsezko papera betetzen duena, eta bestea, denbora amaigabearena, betierekotasunarena.

Heh, jatorrizko jainkoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hermopolisen, non Jnum jainkoa, munduaren sortzaile zen buztingile bezala ikusten zen, bikote bakoitza, munduaren printzipio sortzaileetako baten ordezkari zen. Hehek, Hehet bere paredroarekin, espazio amaigabea irudikatzen zuen.

Heh, betierekotasunaren jainkoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Heh, "betierekotasunaren jainkoa" sekula ez zen demiurgotzat hartu. Bere jatorria ezagutzen ez den arren, betierekotasunaren sortzea zortzi aldiz gertatu zela jakina da, "jatorrizko" Hehekin lotuz.

"Betierekotasuneko" zortzi Hehek, bikoteka jarrita, zeruko ganga eusten zuten, eta "zeruko zutabe" hauetako bakoitzak, zeruko gangaren zati bat babesten zuen. Zerua eusteko funtzio honetan, Heh, Shuren hipostasi bihurtu zen, airearen jainko bezala, bere bi besoekin zerua jasotzen duena (Nutek irudikatutakoa), eta lurretik banatzen duena (Gebek irudikatutakoa). Lau Heh pareak, orduan, lau haize bezala ikusten dira, baina, ezagutzen ez den arrazoi bategatik, haize hauek negatibotzat hartzen dira Seth jainkoaren ahotik sortu bailiran.

Gurtza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Heh, Behe Egipton eta Dajlako oasian gurtua izan zen. Antzinako Egiptoko oasietan, denbora amaigabearen jeinutzat zuten.

"Heh"en hiria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Amenemhat I.a faraoiak, hegoalderanzko kanpaina militar baten ondoren, "Heh" deitu zuen hiri bat sortu zuen, jainkoaren izenagatik, Niloren hirugarren urjauziaren ondoan. Mende bat beranduago, Sesostris III.ak sendotu zuen.

Heh hieroglifoa: infinitoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hehen hieroglifoetako irudikapena, belaunikatuta, besoak zabalik eta zerua eusten, milioia zenbakia irudikatzeko erabiltzen zen.

Matematika egiptoarretan, infinitua esan nahi zuen hieroglifoa ere bazen.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Heh Aldatu lotura Wikidatan