Hiri Debekatua

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ming eta Qing dinastien Jauregi inperialak Pekinen eta Shenyangen1
UNESCOren gizateriaren ondarea
Forbidden City1.JPG

Harmonia Gailenaren Jauregia Hiri Debekatuaren erdian

Mota kulturala
Irizpideak i, ii, iii, iv
Erreferentzia (ID) 439bis
Kokalekua Txina
Eskualdea2 Asia eta Ozeania
Izen ematea 1987 (XI. bilkura)
Luzapen urtea 2004
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena

Hiri Debekatua[1] (txinera tradizionalez: 紫禁城; pinyina: Zǐjìn Chéng, "Hiri Gorrindol Debekatua") antzinako Beijingeko erdigune zehatzean bertan dagoena, jauregi inperiala izan zen Ming eta Qing dinastietan, baita txinatar gobernuaren egoitza ere 1911 arte.

Bere jatorrizko izena, "Hiri Gorrindol Debekatua", "Konstelazio Argitsu Gorrindola" delakoarekin duen paralelismotik dator, non iparrizarra, enperadorea lurrean bezala, erdian dagoen. Bere eraikuntzaren arrazoia, Yonglek, 1404an enperadore bihurtu zenean, hiriburua, Nankinetik Pekinera eramatea izan zen. Ez zegoen egoitza finkorik enperadorearentzat, hauetako bakoitzak, bere bizilekua, nahi zuen jauregian aukeratzen zuen.

Jada errege edo enperadoreek erabiltzen ez duten arren, txinatar subiranotasunaren eta Pekineko ikur bat da, eta Txinako zigiluetan agertzen da. Jauregia, munduko erakargarri turistikorik handienetako bat da.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izena, 紫禁城 Zijin Cheng, hiru partikula independentez osatuta dago. Zik euskaraz Gorrindola edo Purpura, lehen aipaturiko Iparrizarrari erreferentzia egiten dio. Jin, debekatua, inor, jauregitik irten edo bertara sar ez zitekeela esan nahi du, enperadorearen onespen zuzenik gabe. Cheng hitzak, zer den definitzen du, eta "Harresitutako Hiria" esan nahi du.

Gaur egun, Museo Jauregia bezala ezagutzen da (txinera tradizionalez: 故宫博物院; pinyina: Gùgōng Bówùyùan).

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri Debekatuaren ikuspegia

0,72 kilometro karratu, 800 eraikin eta 9.000 gela baino gehiago hartzen ditu. Munduan kontserbatzen diren zurezko antzinako egituren bildumarik handiena da. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1987an, 12,96 hektareako babes azalera eta 153,10 errespetu azalera hartuz. Jauregi Inperiala, Tiananmen plazaren iparraldean dago, eta bertara, Tiananmen Atetik sar daiteke. Hiri Inperiala deituriko auzo batek inguratzen du.

Ikus,gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hiri Debekatua Aldatu lotura Wikidatan