Keynesianismo

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Keynesianismoa John Maynard Keynes britaniar ekonomialariaren teorietan oinarritzen den ekonomia-eskola eta politika ekonomikoa da, funtsean merkatuan estatuaren esku-sartzea bultzatzen duena, merkatuak behar bezala funtzionatzen ez duenean. Besteak beste, keynesianismotik politika fiskal zabalkorra gomendatzen da, politika sozial eta industrial eskuzabal eta inbertsio publiko handiekin, laissez faire teorien aurka.

Ekonomilari britaniaren iritziz, inbertsio publikoak (azpiegitura]]k egitea, kasu) enpresei lana emateaz gain, langabezia murriztuko zuen, eta horrek ekonomia suspertzea eragingo zuen.

Kontsumoa areagotzeko, langile-soldata igotzea proposatu uen, bai eta langabeei diru-laguntzak ematea ere.

Keynesen teoriak Bigarren Mundu Gerraren ondotik aplikatu ziren, eta esan daiteke ongizate-estatuaren jatorria direla.

Keynesen pentsamendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

New Deal eta Frantziako Fronte Popularrak hartutako neurriak pentsamendu ekonomiko berri bati lotutako adibideak dira. Eta pentsamendu horren buru nagusia John Maynard Keynes izan zen. Haren lan nagusia, Enplegu, Interes eta Diruari buruzko Teoria Orokorra Londresen argitaratu zen lehenengoz 1936an.

Keynesen eragin zuzena berpizteko politiketan, 30eko hamarkadan mugatua izan zen.

Baina krisia gainditzeko neurririk egokienei buruz atera zituen ondorioak oso lagungarriak izan ziren Beheraldi Handia sortu eta hedatzeko prozesua ulertzeko eta beste krisi batzuei aurre egiteko.

Keynesek proposatutako irtenbideak hainbat baldintza eskatzen zuten: kontsumoa bultzatzea, interes tasak jaistea kontsumoari bidea errazteko, defizit publikoa handitzea enplegua handitzeko eta baita inflazio handitzea ere horrekin ekonomia berpiztuko bada.

Keynesen doktrina Estatuaren interbentzioaren aldekoa zen eta Bigarren Mundu Gerraren ostean Europako politika ekonomiko gehienen oinarria izan zen. Hogeita hamarreko hamarkadan ez zen oso kontuan hartu eta gerra piztu aurreko arma horniketa, gastu publikoa indartzeko bitarteko bihurtuta, izan zen krisialditik irteteko bidea ireki zuena.

30eko hamarkadako Depresio Handiak XIX. mendeko liberalismo politiko ekonomiko zaharra lurperatu zuen eta hiru aukera sortu ziren urte horietan nagusitasun politiko-intelektuala beregantztko lehian. Lehenengoa komunismo marxista zen, Marxek liberalismoaren hondamenaz iragarritakoa bete zela-eta indartuta. Bigarrena kapitalismoa berrindartzea zen. Honek krisiari aurre hartzeko beste bide batzuk bilatu behar zituen, liberalismo klasikoaren porrotak gainditzeko helburuaz formula berriak frogatuz.

Hirugarren aurkera faxismoa zen, Depresio Handiak bidezko bihurtu zuena eta gizateriarentzako guztiz arriskutsua.

Prezioak eta soldatak krisi ekonomikoan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

" -Soldatak eta prezioak ez dira betiko finkatzen, lan, ondasun eta zerbitzu merkatuan ez delako nagusi konpetentzia perfektua. Soldatak ez dira jaitsiko sindikatuen presioengatik eta presioak ez dira eroriko enpresa handiek altu eusteko besteko aginte daukatelako, baita eskaririk ez dagoenean ere.

-Prezioek eta soldatek behera egingo balute ere, ez lukete ekonomia depresiotik aterako. Presioak eta soldatak behera egiteko, langileek ikusiko dute euren soldatekin ez dutela lehen baino gehiago erosten, prezioak eta soldatak proportzio berean jaisten direlako. Beraz, erositako ondasun kopuruak iraun egingo du depresio mailan eta langabeziak ere bai.

-Gobernuaren gastuak handitzea eraginkorragoa izango litzateke diru eskaintza handitzea baino eskaria gutxitzeko neurritzat."

Keynes, "Lana, interesa eta diruaren teoria orokorra", 1935.


Ekonomia Artikulu hau ekonomiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.