Kurduera

Kurduera كوردی Kurdî Кöрди
Non mintzatzen den:	Turkia, Irak, Iran, Siria, Armenia, Libano
Eskualdea:	Ekialde Hurbila
Hiztunak:	20-40 milioi (eztabaidan)
Rankina:	33. (eztabaidan)
Hizkuntza familia:	Indoeuroparra  Indoirandarra   Irandarra    Ipar-mendebaleko irandarra     Kurduera
Estatus ofiziala
Hizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak:	Irakeko Kurdistan Eskualdean
Erakunde araugilea:	arautu gabea
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1:	ku
ISO 639-2:	kur
ISO 639-3:	kur
Kurdueraren hedadura 1986. urtean.

Kurduera (Zimanê kurdî) Kurdistango hizkuntza jatorrizkoa da, 30 milioi hiztun inguru duena munduan zehar. Indoeuropar mintzaira da, iraniar hizkuntzen adarraren barruan dagoena.

Estatusari dagokionez, Iraken beren hizkuntza ofiziala izatea lortu dute kurdueradunek, baina Turkian oztopo larriak ipini dizkiete, Sirian mintzaira debekatuta dago, eta Iranen ez dago baimenduta eskoletan.

Hizkuntzak eta dialektoak

Kurduek hainbat mintzaira dituzte; denak ipar-mendebaleko irandar taldekoak dira. Bi azpitaldetan sailkatuta: kurduera eta zaza-gorania. Azken hori batzuetan kurdueraren dialektotzat hartzen da, baina oro har hizkuntza bereizitzat hartzen da (horrenbestez, kurduek berezko bi hizkuntza dituztela esan ohi da):

Kurdueraren dialektoak

• Iparraldekoa
  • Kurmanji: Irakeko Kurdistango iparraldean (Dahuk), Turkiako hegoekialdean, Irango ipar-mendebaldean (Urmia aldean), Sirian eta Kaukasoan.
  • Kurdi edo Sorani: Irango mendebaldean (Mahabad, Sanandaj) eta Irakeko Kurdistango erdialdean (Arbil, Kirkuk, Suleimaniya).
• Hegoaldekoa
  • Kermanshahi: Irango mendebaldean (Kermanshah) eta Irakeko ekialdean (Khanaqin, Mandali)
  • Laki: Irango Lorestan probintzian.

Zaza-goraniaren dialektoak

• Zazakia (Turkian)
  • Kirmandjkia edo dersimlia: Tunceli eta Erzincan probintzietan.
  • Dimlia edo deylamia: Elazig, Bingol, Diyarbakir, Sanliurfa eta Adiyaman probintzietan.
• Gorania: Kermanshahko probintzian(Iran), Halabjako eskualdea (Irak) eta Hewraman mendietan Iran eta Irak artean.

Erreferentziak

Hizkuntza honek bere Wikipedia du. Bisita ezazu.