67P/Txuriumov-Gerasimenko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
67P/Txuriumov-Gerasimenko
Comet 67P on 19 September 2014 NavCam mosaic.jpg
Rosettak ikusia
Aurkikuntza
Nork Klim Ivanovitx Txuriumov
Svetlana Ivanovna Gerasimenko
Non Almaty, Sobiet Batasuna
Noiz 20 September 1969
Izendapenak
Izen alternatiboa
1969 R1, 1969 IV, 1969h, 1975 P1, 1976 VII, 1975i, 1982 VIII, 1982f, 1989 VI, 1988i[1]
Ezaugarri orbitalak[1]
Garaia: 2014-abu-10 (JD 2456879.5)
Afelioa 5.6829 AU (850,150,000 km)
Perihelioa 1.2432 AU (185,980,000 km)
Erdi-ardatz handia
3.4630 AU (518,060,000 km)
Eszentrikotasuna 0.64102
6.44 urte
Batezbesteko anomalia
303.71°
Makurdura orbitala 7.0405°
50.147°
Perihelioaren argumentua
12.780°
Ezaugarri fisikoak
Neurriak Gingil handia:
4,1x3,2x1,3 km
Gingil txikia:
2,5x2,5x2 km[2]
Masa (1.0±0.1)×1013 kg[3]
Batezbesteko dentsitatea 0.4 g/cm³[2]
Ustez 1 m/s[4]
Errotazio periodoa
12.4043±0.0007 h[5]
Ipar Poloko igoera zuzena
69.00°[2]
Ipar Poloko deklinazioa
64.00°[2]
Gainazaleko tenp. min batezbeste max
Kelvin 205 230
Celsius −68 −43
Fahrenheit −90 −45

Txuriumov-Gerasimenko kometa (errusieraz: Чурюмова — Герасименко), lehengo izena 67P/Txuriumov-Gerasimenko eta batzuetan 67P/C–G, 67P kometa edo soilik 67P, kometa bat da, oraingo periodo orbitala 6,45 urte[1], errotazio periodoa 12,4 ordu inguru[5] eta gehienezko abiadura 135.000km/h dituena[6]. Hurrengo perihelioa (Eguzkitik hurbilena) 2015eko abuztuaren 13an izango da[7][8][9]. Kometa guztiek bezala, izena aurkitzaileena du, Klim Ivanovitx Txuriumov eta Svetlana Ivanovna Gerasimenko sobietar astronomoak, lehengo aldiz 1969an ikusi zutena argazki plaka batean.

Txuriumov-Gerasimenko ESAren Rosetta misioaren helburua da. Espaziontzia 2004ko martxoaren 2an jaurti zen[10][11][12]. Rosetta 2014ko abuztuaren 6an elkartu zen kometarekin[13][14] a eta 2014ko irailaren 10ean orbitaratu[15]. Rosettaren lurreratzailea, Philae, 2014ko azaroaren 12an lurreratu zen, eta kometa nukleoan lurreratzen zen lehen espaziontzi bihurtu[16][17][18].

Orbitaren historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oro har, kometak orbitaz bestelakotzen dira Jupiter ondotik igarotzean eta perturbazio bat jasatean. 1959 baino lehen, Txuriumov-Gerasimenko kometaren perihelioa 2,7 ua (400.000.000 km) inguru zen. 1959ko otsailean, Jupiterrekin eragina jasatean[19], perturbazioak perihelioa txikitu zen 1.3 AU (190,000,000 km) izateraino, eta horrela mantendu da orain arte[9].

Kometaren 2009ko perihelioaren ondoren, ikertzaileek ikusi zuten errotazio-periodoa 12,76 egunetik 12,4 egunera igaro zela. Badirudi aldaketa hau sublimazioak eragindako indar-momentuagatik dela[5].

Irudiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman jpldata izeneko erreferentziarako
  2. a b c d Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman esa20141006 izeneko erreferentziarako
  3. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman esa20140821 izeneko erreferentziarako
  4. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman mpg20140121 izeneko erreferentziarako
  5. a b c Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman Mottola2014 izeneko erreferentziarako
  6. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman ESA-faq izeneko erreferentziarako
  7. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman Yoshida izeneko erreferentziarako
  8. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman MPC izeneko erreferentziarako
  9. a b Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman Kinoshita izeneko erreferentziarako
  10. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman Krolikowska2003 izeneko erreferentziarako
  11. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman NASA-201401017 izeneko erreferentziarako
  12. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman NYT-20140805 izeneko erreferentziarako
  13. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman Fischer2014-08-06 izeneko erreferentziarako
  14. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman Bauer2014 izeneko erreferentziarako
  15. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman esa20140910 izeneko erreferentziarako
  16. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman NASA-20141112-DCA izeneko erreferentziarako
  17. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman NYT-20141112-KC izeneko erreferentziarako
  18. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman bbcland izeneko erreferentziarako
  19. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman jpl-close izeneko erreferentziarako
  20. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman esobs20140908 izeneko erreferentziarako