Edukira joan

Espot

Wikipedia, Entziklopedia askea
Espot
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaLleidako probintzia
EskualdeaPallars Sobirà
AlkateaJosep Maria Sebastia Canal
Izen ofizialaEspot
Posta kodea25597
INEk ezarritako kodea25082
HerriburuaEspot
Geografia
Koordenatuak42°34′43″N 1°05′17″E / 42.578611111111°N 1.0880555555556°E / 42.578611111111; 1.0880555555556
Mapa
Azalera97,3 km²
Altitudea1.218 m
MugakideakAlt Àneu, Naut Aran, La Vall de Boí, La Torre de Cabdella, Sort, Rialp, La Guingueta d'Àneu eta Esterri d'Àneu
Demografia
Biztanleria377 (2025)
alt_left 164 (%43,5) (%56,5) 213 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²
Etxebizitzak25
MatrikulaL
Hizkuntza ofizialakatalan
espot.ddl.net

Espot Kataluniako udalerria da, Pallars Sobirà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. Azken erroldaren arabera 377 biztanle zituen 97,3 km²-ko azaleran.

2013ko apirilaren 8an Esterri d'Àneu, Espot, La Guingueta d'Àneu eta Alt Àneu herrietako alkateek, lau udalerriak batzeko borondatezko proposamena aurkeztu zuten[1].

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alt Àneu, Naut Aran, La Vall de Boí, La Torre de Cabdella, Sort, Rialp, La Guingueta d'Àneu eta Esterri d'Àneu.

Mapa
Espot eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea20030040050060070017001750180018501900195020002050EspotBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 213 gizon, 164 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.61
0.00
 
95-99
 
0.00
1.41
 
90-94
 
0.61
1.41
 
85-89
 
2.44
0.94
 
80-84
 
3.66
5.16
 
75-79
 
3.05
5.16
 
70-74
 
2.44
8.45
 
65-69
 
6.71
11.74
 
60-64
 
7.93
10.80
 
55-59
 
12.80
6.57
 
50-54
 
6.71
7.04
 
45-49
 
10.37
7.04
 
40-44
 
7.32
5.63
 
35-39
 
5.49
5.63
 
30-34
 
4.88
6.10
 
25-29
 
4.27
6.57
 
20-24
 
7.32
2.82
 
15-19
 
4.88
4.23
 
10-14
 
3.05
1.41
 
5-9
 
4.27
1.88
 
0-4
 
1.22
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 27,6 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 38,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,6 —probintzian % 24,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lleidako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Esta
Udalerri berean · % 27,6Probintzia berean · % 30,5Erkidegoan · % 23,1Beste erkidegoa · % 8,2Estatutik kanpo · % 10,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 40 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 52,5)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Argentina, Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 30Europa · % 52,5Afrika · % 15Asia · % 2,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
8
Errumania
5
4
Argentina
3
5
Maroko
1
1
Ameriketako Estatu Batuak
1
1
Bulgaria
1
1
Frantzia
1
1
Alemania
0
1
Italia
0
0
Kolonbia
1
1
Peru
0
0
Portugal
1
1
Txile
0
0
Txina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 416 etxebizitza zeuden: 145 (% 34,9) nagusiak eta 271 (% 65,1) ez-nagusiak.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 33 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 163 plazarekin (4,94 plaza etxebizitzako).[6]

416etxebizitza
145etxegune
33etxebizitza turistiko (2026) Lleidako mapa

Etxebizitza multzoa Lleidako mapa

145
271
Etxebizitza nagusia (145)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (271)

Guztira 145 etxegune zeuden, eta horietatik 53 (% 36,6) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 153
2 pertsona34
3 pertsona22
4 pertsona20
5 edo gehiago16

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 348 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 45,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 26,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 22,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 5,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 40,9 zen 2021ean eta % 45,7 2024an; beraz, 4,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 7,0 izatetik % 5,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 51,6 ziren, eta gizonen artean % 41,0; 10,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 5,2 eta gizonen % 5,1 ziren.

348biztanle 15 urte edo +, 2024
% 45,7goi-mailako ikasketak+4,8 puntu 2021etik mapa
% 5,2lehen hezkuntza edo gutxiago−1,8 puntu 2021etik mapa
% 22,7
% 26,4
% 45,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 5,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 22,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 26,4Goi-mailako ikasketak · % 45,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lleidako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Espot, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak159% 45,780% 41,079% 51,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa92% 26,457% 29,235% 22,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)79% 22,748% 24,631% 20,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago18% 5,210% 5,18% 5,2
Guztira348% 100,0195% 100,0153% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Espot, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 40,9% 27,9% 24,2% 7,0330
2022% 44,5% 27,2% 22,4% 6,0335
2023% 43,7% 27,1% 23,4% 5,7350
2024% 45,7% 26,4% 22,7% 5,2348
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.358 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 45.008 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.713 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 26.250 euro zen. Errenta gordina 24.449 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 59,7[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 19,5), beste diru-sarrerak (% 17), langabezia-prestazioak (% 1,2), beste prestazioak (% 2,6).

60%
20%
17%
Soldata · % 59,7Pentsioak · % 19,5Langabezia · % 1,2Beste prestazioak · % 2,6Beste sarrerak · % 17
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 30,6 da, probintziakoaren (30,3; Lleidako mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,8 da, probintziakoaren (2,6; Lleidako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) parean.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Espot udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 213 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 61,9; gainerako % 38,1 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 2,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 62,2 zen eta emakumezkoena % 61,6; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 5,4 zen, hurrenez hurren.[12]

Okupatuen kopurua 212 zen 2023ean, 2021eko 196etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 44,8 osatzen dute, eta gizonek % 55,2.

212okupatu, 2023+% 8,2 2021etik
% 44,8emakumeak okupatuen artean
% 61,9jarduera-tasa, 2024
% 2,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 60,5
% 38,1
Okupatuak · % 60,5Langabeak · % 1,5Inaktiboak · % 38,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Espot, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak208% 60,5120% 62,288% 58,3
Langabeak5% 1,50% 0,05% 3,3
Inaktiboak131% 38,173% 37,858% 38,4
Guztira344% 100,0193% 100,0151% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 82,1), eraikuntza (% 7,5), industria (% 5,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,7).[13]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lleidako mapa
% 82,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,7Industria · % 5,7Eraikuntza · % 7,5Zerbitzuak · % 82,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 48,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 39,6), eta oinarrizko okupazioak % 8,0.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 50,4 eta emakumeen % 46,3).

% 39,6
% 48,6
% 8,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 39,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 48,6Oinarrizko okupazioak · % 8,0Ez dago jasota · % 3,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Espot, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak84% 39,643% 36,841% 43,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak103% 48,659% 50,444% 46,3
Oinarrizko okupazioak17% 8,010% 8,57% 7,4
Ez dago jasota8% 3,85% 4,33% 3,2
Guztira212% 100,0117% 100,095% 100,0

Okupatuen % 72,6 besteren konturako langileak dira, eta % 27,4 norberaren konturakoak.[15]

% 27,4
% 72,6
Norberaren kontura · % 27,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Espot, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura58% 27,436% 30,822% 23,2
Besteren kontura154% 72,681% 69,273% 76,8
Guztira212% 100,0117% 100,095% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.696 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 97,3 km² denez, NAE lurraldearen % 27,7 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,5 larre iraunkorrak (2.681 ha, 11 ustiategitan), % 0,5 lur goldagarria (14,7 ha, 9 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
28%
72%
NAE · 2.696 ha (% 27,7)Gainerako azalera · 7.034 ha (% 72,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
99%
Lur goldagarria · 14,7 ha (% 0,5)Larre iraunkorrak · 2.681 ha (% 99,5)Baratzeak · 0,01 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 333 behi zeuden[18][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 187 gidari zeuden erroldatuta: 111 gizon (% 59,4) eta 76 emakume (% 40,6)[19]. Biztanleen % 49,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 480 ibilgailuk osatzen zuten: 249 turismo, 99 furgoneta, 51 motozikleta, 41 kamioi eta 5 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 660 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (527) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,1 urtekoa zen; turismoen % 9,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 8,4k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,8 diesel zen eta % 35,8 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 32,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
37%
25%
32%
0 etiketa · 2 (% 0,4)ECO · 24 (% 5,1)C etiketa · 173 (% 36,9)B etiketa · 118 (% 25,2)Etiketarik gabe · 152 (% 32,4)
Turismoak, adinaren arabera
10%
24%
22%
36%
8%
< 4 urte · 24 (% 9,6)4–8 urte · 59 (% 23,7)8–15 urte · 56 (% 22,5)15–25 urte · 89 (% 35,7)≥ 25 urte · 21 (% 8,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ https://web.archive.org/web/20220925182624/https://www.naciodigital.cat/noticia/53510/primera/fusi/municipis Primera fusió de municipis Nacio Digital egunkariko albistea
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lleida.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lleida.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lleida.tab.
  10. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lleida.tab.
  11. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  17. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q12659.
  18. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  19. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lleida.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Katalunia
 Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Espot&oldid=11784941"(e)tik eskuratuta