Lleida

Wikipedia, Entziklopedia askea
Lleida
Kataluniako udalerria
LLEIDA AMB LA SEU VELLA AL CENTRE.jpg
Flag of Lleida.svg Escudo de Lérida.svg
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
AutonomiaKatalunia
ProbintziaLleidako probintzia
Vegueria[[d:Special:EntityPage/Q1462520|{{{2}}}
EskualdeaSegrià
Alkatea Miquel Pueyo i París (en) Itzuli
Izen ofiziala Lleida
Posta kodea 25001–25008
INEk ezarritako kodea 25120
Geografia
Koordenatuak 41° 37′ 00″ N, 0° 38′ 00″ E / 41.6167°N,0.6333°E / 41.6167; 0.6333Koordenatuak: 41° 37′ 00″ N, 0° 38′ 00″ E / 41.6167°N,0.6333°E / 41.6167; 0.6333
Lérida OSM 01.png
Azalera 212.3 km²
Altuera 155 m
Mugakideak Almacelles, Torrefarrera, Alpicat, Torre-serona, Corbins, Alcoletge, Bell-lloc d'Urgell, Els Alamús, Torregrossa, Artesa de Lleida, Aspa, Alfés, Albatàrrec, Montoliu de Lleida, Sudanell, Alcarràs, Gimenells i el Pla de la Font eta Tamarite de Litera-Tamarit de Llitera
Demografia
Biztanleria 138.956 (2019)
Green Arrow Up.svg1.100 (2018)
Dentsitatea 654,53 bizt/km²
Etxebizitzak 1.180
Informazio gehigarria
Ordu eremua UTC+01:00
Hiri senidetuak Perpinyà, Foix, Ferrara, Hefei eta Castelló de la Plana
Matrikula L
paeria.es

Lleida[1] Kataluniako mendebaldeko hiria da, Segrià eskualdeko eta Lleidako probintziako hiriburua dena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldan, 135.919 biztanle zituen hiriak, eta 200.000 bat biztanle metropoli eremuak. Katalunia osoko zazpigarren udalerririk populatuena da.

Lleida Segre ibaiaren ertzean dago, eskualde lau emankorraren (Pla de Lleida edo Segrià) erdian, muino baten oinetan (Seu Vella). Unibertsitatea eta apezpikutegia ditu.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Barrutiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

K.a. III. mendean Iltirda izenaz ageri zen: ilergeteen hiriburu zen. K.a. 218. urtean suntsitu zuten hiria erromatarrek eta Lleidatik hurbil gudu latza gertatu zen Zesarren eta Ponpeioren artean (K.a. 49). IV. mendean zehar mertzenarioen erasoek hiriaren gainbehera ekarri zuten, eta sueboek 449. urtean guztiz birrindu zuten.

Musulmanen inbasioa gerrarik gabe gertatu zen. Bartzelonako konde Ramon Berenguer IV.ak konkistatu zuen 1149. urtean, eta ordutik XIV. mende arte ezagutu zuen hiriak oparotasun handiena, zuraren eta nekazaritzako produktuen merkataritzari esker. Ondorengo mendeetako izurriteek, goseteek (1333, 1348-1351, 1391, 1589, 1599-1600, 1834, 1854, 1865, 1885), eta gerrek (Joan II.a Aragoikoaren aurkakoa, 1464; Kataluniako Gerra, 1644, 1646 eta 1647; Kataluniako Gerra Zibila) hiriaren gainbehera ekarri zuten.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Lleidako aireportua)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 9.6 13.7 17.5 19.8 24 28.5 32.2 31.6 27.3 21.2 14.2 9.8 20.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 1.0 2.2 4.2 6.5 10.5 14.4 17.2 17.4 14.1 9.4 4.4 2.1 8.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 26 14 27 37 49 34 12 21 39 39 28 28 369
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 4 3 4 5 6 4 2 3 4 4 4 4 46
Hezetasuna (%) 81 70 61 58 58 54 51 56 63 71 79 83 66
[erreferentzia behar]

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lleida da Kataluniako mendebaldeko eta, neurri handi batean, Aragoiko ekialdeko merkataritzagune nagusia. Oso garrantzitsua da bertako nekazaritzako produktuen azoka. Industria biziki hazi ez bada ere, azken urteotan gora egin du (janari industria, metalurgia, kimika, ehungintza, eraikuntzarako gaiak).

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Katedraleko klaustroa

Alkatetza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Paeria jauregia, Lleidako udaletxea.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arteari dagokionez aipagarri dira, besteak beste, XIII. mendearen hasierako katedral bizantziar-gotikoa (XIV. mendeko klaustroa, XV. mendeko kanpandorrea, ate erromaniko eta gotikoak), katedral berria (1761-1781), XIV. mendeko Laurendi santuaren eliza, La Paeria jauregi erromaniko berantiarra (XIII. mendeko fatxada), XV. mendeko Santa Maria erietxea, eta La Alcazaba gaztelua (XII. mendea).

Garraiobideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondo lotuta dago errepide, autobide (A-2) eta AVE (Madril-Zaragoza-Bartzelona bidean) bidez. Hiriburuaren ondoko herri batean, Alguairen, Lleidatik 15 kilometrora kokatutako udalerrian, alhan da aireportu bat, 2008ko udatik.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lleida hiriak dituen kirol elkarteen artean, aipatzekoak dira hauek:

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazkiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lleidatar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]