Felix Klein

Felix Klein
	; Irudi gehiago
; Prusiako Loren Ganberako kidea
lehendakari
lehendakari
lehendakari
editore
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Felix Christian Klein
Jaiotza	Düsseldorf, 1849ko apirilaren 25a
Herrialdea	Prusiako Erresuma ; Alemaniar Inperioa (1871ko urtarrilaren 18a - 1918ko azaroaren 8a); Weimarko Errepublika (1918ko azaroaren 9a -
Heriotza	Göttingen, 1925eko ekainaren 22a (76 urte)
Hobiratze lekua	Stadtfriedhof Göttingen; Göttingen
Familia
Aita	Caspar Klein
Ezkontidea(k)	Anna Klein
Seme-alabak	ikusi Elisabeth Staiger;
Haurrideak	ikusi Alfred Klein;
Familia	ikusi Hermann August Flender (koinatu); Robert Fricke (iloba politikoa);
Hezkuntza
Heziketa	Görres-Gymnasium Düsseldorf ; (1857 - 1865) ; Bonngo Unibertsitatea ; (1865 - 1868) doktore
Tesia	Über die Transformation der allgemeinen Gleichung des zweiten Grades zwischen Linien-Koordinaten auf eine kanonische Form
Tesi zuzendaria	Julius Plücker; Rudolf Lipschitz
Doktorego ikaslea(k)	Ferdinand von Lindemann; Axel Harnack; Ludwig Bieberbach; Adolf Hurwitz; Grace Chisholm Young; Maxime Bôcher; Oskar Bolza; Max Brückner; Frank Nelson Cole; Friedrich Dingeldey; Friedrich Engel; Ernst Fiedler; Henry Burchard Fine; Otto Fischer; August Föppl; Erwin Finlay-Freundlich; Robert Fricke; Philipp Furtwängler; Georg Helm; Edward Kasner; Conrad Müller; Alexander Ostrowski; Erwin Papperitz; Julio Rey Pastor; Hermann Rothe; Friedrich Schilling; Victor Schlegel; Virgil Snyder; Otto Staude; Walther von Dyck; Adolf Weiler; Max Winkelmann; Alexander Witting; Karl Rohn; Henry Seely White; Edward Burr Van Vleck; Anton Aloys Timpe; Reinhold Müller; Mary Frances Winston Newson; Karl Wieghardt; Paul Friedrich Biedermann; Josef Diekmann; Wilhelm Braun; Ludwig Wedekind; Joseph Gierster; Ernst Lange; Guido Weichold; Paul Domsch; Georg Friedrich; Paul Gustav Heinrich Nimsch; Richard Olbricht; Willibald Reichardt; Johannes Schröder; Henry Dallas Thompson; Karl Schellenberg; Ernst Ritter; Theodor Glauner; Frederick Shenstone Woods; Charles Jaccottet; Wilhelm Ihlenburg; Wilhelm Behrens; Paul Pfitzner; Rudolf Böger; Wilhelm Bretschneider; Bernhard Oscar Herrmann; Gustav Berger; Rudolf Besser; Mellen Woodman Haskell
Hizkuntzak	alemana
Ikaslea(k)	ikusi Ernesto Pascal; Theodor Molien;
Jarduerak
Jarduerak	matematikaria, matematikaren historialaria, unibertsitateko irakaslea, politikaria eta argitaratzailea
Lantokia(k)	Leipzig eta Munich
Enplegatzailea(k)	Berlingo Unibertsitate Teknikoa ; Göttingengo Unibertsitatea (1871 - 1872); Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg (1872 - 1875); Municheko Teknologia Unibertsitatea (1875 - 1880); Leipzigeko Unibertsitatea (1880 - 1886); Göttingengo Unibertsitatea (1886 - 1913)
Lan nabarmenak	ikusi Erlangenen programa; Klein botila; Beltrami-Klein eredua; Kleinen matematika-zientzien entziklopedia; Kleinian group (en) ; Klein four-group (en) ; Vorlesungen über die Entwicklung der Mathematik im 19. Jahrhundert; Klein polyhedron (en) ; j-invariant (en) ;
Jasotako sariak	ikusi Copley Domina (1912) ; Arteetan eta Zientziatan Merituaren Ordena ; De Morgan domina (1893) ; Ackermann–Teubner Memorial Award (1914) ; Bavarian Maximilian Order for Science and Art (1898) ; Foreign Member of the Royal Society (1885) ;
Kidetza	Saxoniako Zientzia eta Humanitateen Akademia; Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia; Göttingengo Zientzien Akademia; San Petersburgoko Zientzien Akademia; Hungariako Zientzien Akademia; Royal Society; Arteen eta Zientzien Herbehereetako Errege Akademia; Linzeen Akademia; Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia; Zientzien Bavariar Akademia; Zientzien Errusiar Akademia; Prusiako Zientzien Akademia; Saxoniako Zientzia eta Humanitateen Akademia; XL izeneko Zientzien Akademia Nazionala; Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala; Accademia delle Scienze di Torino; VDI Verein Deutscher Ingenieure e. V.; Alemaniako Matematika Elkartea; Errumaniar Akademia
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak	Frantzia-Prusia Gerra

Christian Felix Klein (Düsseldorf, 1849ko apirilaren 25ean - Göttingen,1925eko ekainaren22a) alemaniar matematikaria izan zen.^[1] Irakasle-lanak egin zituen Erlangenen, Munichen eta Leipzigen, besteak beste. Geometria ez euklidearra, eta multzoen eta funtzioen teoriak ikertu zituen; baita funtzio eliptikoak eta automorfoak, eta bosgarren mailako ekuazioak ere. Erlanger Programm deritzan obran geometria modernoa aztertu zuen bere osotasunean. Matematikari buruzko ikasketak antolatzeko zuen ahalmenagatik matematikari ezaguna eta aintzat hartua da.

Bizitza

Felix Klein jaio zen Düsseldorfen,[2] guraso prusiarrengandik. Bere aita, Caspar Klein (1809–1889), Prusiako gobernuaren funtzionario idazkaria zen, Rhin probintzian kokatua. Bere ama Sophie Elise Klein (1819–1890, jaiotzez Kayser) zen.[3] Düsseldorfeko Gimnasioan ikasi zuen, eta ondoren matematika eta fisika ikasi zituen Bonn-eko Unibertsitatean,[4]

Erreferentziak

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Felix Klein

Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Datuak: Q76641
Multimedia: Felix Klein / Q76641

↑ (Ingelesez) Snyder, Virgil. (1922). "Klein's Collected Works".. Bull. Amer. Math. Soc. 28 (3), 125–129 or. ISBN doi:10.1090/S0002-9904-1922-03510-0...

[1] (Ingelesez) Snyder, Virgil. (1922). "Klein's Collected Works".. Bull. Amer. Math. Soc. 28 (3), 125–129 or. ISBN doi:10.1090/S0002-9904-1922-03510-0...

[1]