Hagin (zuhaitza)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Wikipedia:Taxotaula bat irakurtzeko eraTaxotaula bat irakurtzeko era
Hagin
Europar hagina.
Europar hagina.


Sailkapen zientifikoa
Erreinua: Plantae
Dibisioa: Coniferophyta
Klasea: Pinopsida
Ordena: Pinales
Familia: Taxaceae
Generoa: Taxus
Espeziea: Taxus baccata - hagin arrunta edo europar hagina

Taxus brevifolia - Pazifikoko hagina
Taxus canadensis - Kanadiar hagina
Taxus chinensis - Txinar hagina
Taxus cuspidata - Japoniar hagina
Taxus floridana - Floridako hagina
Taxus globosa - Mexikar hagina
Taxus sumatrana - Sumatrako hagina
Taxus wallichiana -Himalaiako hagina

Izen binomiala
'Taxus'
Linnaeus.

Haginak (Taxus) Taxaceae familiako zuhaitz generoa da, berez eskualde menditsuetakoak dira, giro fresko eta hezekoak, eta kareharriz osaturiko lursailetan haiz ohi dira. Euskal Herriko hagina (eta Europakoa nahiz ondoko Afrikako nahiz Asiako lurretakoa) hagin arrunta da.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

20 metrotako garaiera izatera ailegatu daitezke. Nahiz eta sarritan era ezberdinez hazi edo garatu ohi den, bere adaburua piramide itxurakoa da eta enborretik modu horizontalean ateratzen zaizkion adarrez eratuta dago. Enborra lodia da, kolore gorrixka eta grisaxkako tira txikiez osaturiko azala duelarik. Haginak 1,5 diametrotara iris daitezke. Urte askotako adinera heldu ohi dira, batzuk 1.500 urteko iraun dezaketelarik.

Poloniako hagin bat.

10-30 mm bitarteko hosto iraunkorrez osaturiko ni lerro kontrajarriak ditu, gainaldea kolore orlegi sakonekoa da eta azpialdea berriz horixka edo ilegabea. Espezie dioika bat da, ar eta eme oinak dituena. Kolore gorri eta zapore goxoko fruituak ditu. Hauek udazkenean ontzen dira, sei eta zazpi urtez behin zuhaitzak fruitu emari oparoa duelarik. Baso txikiak osatzea oso arraroa izan ohi da,bere aleak bakanka topatzea ohikoa delarik. Landarearen ia zati gehienak alkaloide toxikoetan aberatsak dira: taxina, taxol, eta baccatina, lehenbizikoa aurriskutsuena delarik, heriotzara minutu gutxiren barruan eramateko gai baita. Arilo edo baia taxinaz libro dagoen zati bakarra da, bere hazia banatu edo lekutzeko arreta jarriaz gero jangarria delarik. Horregatik Baina hagina ezaguna da zuhaitz pozoitsua delako.

Bere zura edo egurra oso gogorra da, pikor edo ale fin eta estukoa, zurgintza eta egur tailaketarako egokia eta oso estimatua da, nahiz eta behar adineko lodiera duten piezen urritasuna egon, gehienbat bere hazketa oso geldoa baita, honenbestez bere erabilera mugatua da.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hagin (zuhaitza) Aldatu lotura Wikidatan