Jose Frantzisko Aizkibel

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Artikulu hau hiztegigileari buruzkoa da; Aizkibel izenaren beste adieretarako, ikus: Aizkibel (argipena).

Jose Frantzisko Aizkibel
José Francisco Aizkibel.png
Jose Francisco Aizkibel, garai hartako grabatu batean.
Bizitza
Jaiotza Azkoitia1798ko martxoaren  9a
Herrialdea  Gipuzkoa, Euskal Herria
Heriotza Toledo1864ko ekainaren  17a (66 urte)
Hezkuntza
Hizkuntzak gaztelania
euskara
Jarduerak
Jarduerak idazlea

Jose Frantzisko Aizkibel Epelde[1] (Azkoitia, Gipuzkoa, 1798ko martxoaren 9a - Toledo, Espainia, 1864ko ekainaren 17a[2]) bibliografoa eta hiztegigilea izan zen.

Bizitza eta lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tolosan 1885ean argitara eman zen Jose Francisco Aizkibelen "Diccionario Basco-Español titulado Euskeratik Erderara biurtzeko Iztegia"ren lehen argitalpenaren azala

Azkoitian jaioa, latina espainiera baino lehenago ikasi zuen. Erroman kalonje baten zerbitzuan jardun zuen, eta kultura zabalaren jabe egin. Gero, Granada Ega dukearen idazkari berezi gisa Europan zehar ibili zen, bere heziera sakonduz. Euskaraz idatzitako liburuak bilatzeari ekin zion etengabe, eta eskuratzen zuen bakoitzari buruzko azalpen zehatza utzi zuen bere De la Bibliografía y Literatura Bascongada izenburuko eskuizkribuan. Garibairen errefrauen iruzkin- eta interpretazio-lanaren ardura hartu zuen, Espainiako Historiako Akademiaren gomendioz.

Utzi zuen obrarik garrantzitsuena hiztegia da: Diccionario Basco-Español titulado Euskeratik Erderara biurtzeko Itztegia (1885). Tolosan argitaratu zen hiztegi horrek Larramendi du iturburu nagusi —nahiz eta euskaratik erdarara idatzia egon, Larramendirena ez bezala— eta bertan k, z eta g hizkiak beren gaurko balioarekin erabiltzen dira, lehen aldiz Hegoaldean.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
  2. (Gaztelaniaz) Antxon Agirre: RESEÑA HISTORICA. JOSE FRANCISCO AIZKIBEL EPELDE (1798-1865): Todos los tratadistas de Aizkibel, citan como fecha de fallecimiento 1865, error que se comete, posiblemente siguiendo al primer tratadista Eduardo Urrutia (Euskalerria-ren Alde - 1924)