Edukira joan

Juan Carlos Egillor

Aldatu loturak
Wikipedia, Entziklopedia askea
Artikulu hau marrazkilariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Egillor».
Juan Carlos Egillor

Bizitza
JaiotzaDonostia, 1947ko abuztuaren 15a
Herrialdea Gipuzkoa, Euskal Herria
HeriotzaMadril, 2011ko martxoaren 21a (63 urte)
Hezkuntza
Hizkuntzakgaztelania
Jarduerak
Jarduerakilustratzailea, margolaria, komikigilea eta artista bisuala
IMDB: nm0251148 Tabakalera: 70167 Edit the value on Wikidata

Juan Carlos Egillor Uribarri (Donostia, 1947ko abuztuaren 15a - Madril, 2011ko martxoaren 21a)[1][2][3] euskal marrazkilari, margolari eta ilustratzaile bat izan zen. Euskadi Sioux aldizkarian, hainbat egunkaritan (Egin eta El Correo Español) eta haurrei zuzendutako Bernardo Atxagaren liburuetan plazaratu zituen bere lanak.

Horiez gain, Oskorri eta Ruper Ordorikaren diskoetako azalak ere egin zituen, baita kartelak ere, beste hainbat lanen artean. Esate baterako, Oskorri 111 ehun ta hamaikatxo kantu liburuko ilustrazio guztiak Juan Carlos Egillorrenak dira, baita oso ezaguna den Ruper Ordorikaren lehen albumaren azala (Hautsi da anphora).[4]

Bilboko lehen Aste Nagusiko kartela Arte Ederren Museoan.

Bilboko lehen Aste Nagusiko kartel aitzindaria berak egin zuen (1978); kartel hori Bilboko Arte Ederretako Museoan jarrita egon zen 2021ean arte-lan modura, eta kopia bat Bilboko Areatzako horma batean ere badago apaingarri.

Artista transmedia izateagatik nabarmendu zen batez ere; hau da, komikiak eta ilustrazioak argitaratzen zituen prentsan eta aldizkarietan, liburuak ilustratzen zituen, diseinatzaile jarduten zuen, bere lana galerietan erakusten zuen... eta, horrez gain, gidoilaria, bideo-arte zuzendaria eta Net.art-aren bultzatzailea izan zen.[5] Espainian ordenagailuz sortutako lehenengo bideoa (1986, Reina Sofía Arte Zentroa) egiteagatik ere ezaguna da.[6]

Pott Bandan ere ibili zen, eta apurtzailea izan zen; El Correo egunkarian zintak argitaratzen zituen eta horien artean, esaterako, Mari Agirre pertsonaiarenak zeuden. Emakume feminista, gogor eta boteretsua zen Mari Agirre, eta diskurtso mota hori, 60ko hamarkadan, oso aurrerakoia zen.[5]

« Juan Carlos Egillorren figurak betiereko zirimiripean, euritakoak babes zituztela, bere pertsonaiak, lantegietako tximiniak garai baten isla eta Bilboko erretratu bihurtu ziren. »

—Bilboko Udala (Plaza Barriko plakan)

Bizitza eta hasierako ikasketak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Juan Carlos Egillor Donostian jaio zen 1947ko abuztuaren 15ean. Lehenik Kazetaritza ikasketak hasi zituen, baina laster utzi zituen marrazketa eta umore grafikoarekiko interesa jarraitzeko. Bere gaztaroan hasi zen prentsan lan egiten, bere lehenengo komiki-stripak eta ilustrazioak argitaratuz euskal egunkari eta aldizkarietan.[7]

Bere egintza artistikoa Bilbo eta Madril inguruan garatu zen, non bere lana garapen eta esperimentazio anitzetan zehar garatu zen.[8]

Testuinguru historiko-kulturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egillor Espainiako Trantsizio garaiko eta ondorengo grafismo eta komikiaren historian figura berezia da, bere estilo ironiko eta kritikoagatik, kultura eta gizarte aldaketak modu bisual eta grafikoan islatzen jakin zuen. Horrek bere lana garaiko espazioetan —halaber Euskadi Sioux bezalako aldizkarietan— kokatzen du, artearen, umorearen eta kritika sozialaren tartean.

Prentsa grafikoan eta komikian ibilbidea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egillor artista gisa hasi zen 1968an komiki-strip batean (Mari Aguirre) lan egiten El Correo Español – El Pueblo Vasco egunkarian, eta geroago komiki hori hainbat egunkaritan eta aldizkaritan itzuli zen.

1970eko eta 1980ko hamarkadetan hainbat komiki eta tira sortu zituen eta kolaborazio esanguratsuak izan zituen prentsa nazionaleko eta tokiko egunkari eta aldizkarietan, hala nola El País, Diario 16, Triunfo, Hermano Lobo, Egin eta beste batzuetan.

Egillorrek euskaraz ere sortu zuen lana: adibidez, 1975etik 1977ra arte “Krisket eta Popolo” seriea idatzi eta marraztu zuen Komikia osagarrian, euskarazko komiki gehigarrian agertzen zena.

Gainera, Euskadi Sioux bezalako aldizkarietan ere kolaboratu zuen, aurreneko prentsa grafiko alternatiboaren esparruan, Espainiako Trantsizio garaiko pentsamendu kritikoa eta kultura nahasketa bat islatuz. [9]

Ilustrazioa, bestelako sorkuntza eta lan multidisziplinarra

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egillor ez zen soilik marrazkilari eta komikigilea: bere sorkuntza ilustrazioan, kartelgintzan, grabatuan eta bideoarte esperimentaletan ere gauzatu zuen.[10]

1980ko hamarkadan hasi zen lanean teknikoki beste dimentsio batzuetan, fotokopiagailuaren bidez irudi seriatuak eta videoartea esploratuz, eta lan batzuk sarean errealitate birtualarekin eta laser teknologiekin lotu zuen.[11]

Bere lana askotarikoa izan zen, haur literaturako ilustrazioetatik hasi eta eguneroko komikietaraino, baita erakusketetarako piezak eta mundu bisual dinamikoetan egindako esperimentazioak ere.

Lan esanguratsuak eta argitalpenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egillorrek ilustratutako eta idatzitako hainbat liburu eta komiki argitaratu ziren, besteak beste:[12]

  • Eta gero hau!, marrazki eta komiki bilduma, 1979an argitaratua.
  • Komiki eta ilustrazio anitz egindako obra txikitan, hala nola Los cuentos de la abuelita, Miss Martiartu, eta Potolos bezalako sagak El País-en.

Horrez gain, hainbat kartel diseinatu zituen, esaterako Bilboko Aste Nagusiaren lehenengo kartel ofiziala 1978an, eta ohiko grafismoarekin egiten zuen kritikarekin inguruko giro sozial eta kulturetan eragina izan zuen.[13]

Recentki, haren lan eta materialen artxiboak antolatu eta ikusgai jarri dira, eta komiki bilduma berriak ere argitaratu dira, besteak beste Agur, amante, lan zahar eta material grafiko egokituekin.[14]

Erakusketa eta ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egillorrek bere ibilbidean hainbat erakusketa egin zituen, bai bakarka bai taldean, bai Espainian bai nazioartean. Bere lana ikusgai izan da Museo Reina Sofíaren erakusketetan, besteak beste Procesos, Cultura y Nuevas Tecnologías antolatutako erakusketan, non irudi baten bidez egindako animazio lan bat ere aurkeztu zen. [15]

2025ean Sala Rekaldeko “Laberinto” izeneko erakusketa birtual eta grafikoak Juan Carlos Egillor garaikideari omenaldia egin dio, non bere marrazki, video eta komiki lanen bilduma zabala ikus daitekeen. [16]

Sariak eta aitortzak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egillor bere ibilbidean saritu eta aintzatetsi zuten, besteak beste hainbat saria jaso baitzituen, tartean publizitate eta arte grafiko arloan ezagunak diren aitorpenak (horien artean nazioarteko sariak eta ilustrazioari lotutako sariak). [17]

Herioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Juan Carlos Egillor Madrilen hil zen 2011ko martxoaren 21ean, bere lana arte eta kulturaren munduan eragin handia utziz. Bere garaiko irudigintza, umore grafikoa eta esperimentazio artistikoa espazio publiko eta pribatutan ikusi eta aztertu da, eta bere ondarea hainbat museo eta bildumatan kontserbatzen da.[18]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Juan Carlos Egillor margolari eta ilustratzailea hil da[Betiko hautsitako esteka]. Berria egunkaria.
  2. ↑ Juan Carlos Egillor margolaria hil da. Argia.com
  3. ↑ Juan Carlos Egillor margolaria hil da. Gara egunkaria.
  4. ↑ Ordorika, Ruper. (1980). «Hautsi da anphora» www.badok.eus (Xoxoa) (kontsulta data: 2023-12-10).
  5. 1 2 Muñagorri Garmendia, Lander. «Marrazkilariek gaur egun ez daukate non argitaratu» Berria 2017-09-28 (kontsulta data: 2017-10-03).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) Torre, José Carlos. (2017). Aproximación al discurso plástico de Juan Carlos Eguillor a partir del fondo de Komikigunea (Koldo Mitxelena Kulturunea) (doktore-tesia). .
  7. ↑ (Gaztelaniaz) Juan Carlos Eguillor. 2024-12-24 (kontsulta data: 2025-12-19).
  8. ↑ (Ingelesez) «Juan Carlos Eguillor» lambiek.net (kontsulta data: 2025-12-19).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) Euskadi Sioux. 2018-03-12 (kontsulta data: 2025-12-19).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Eguillor Uribarri, Juan Carlos - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (kontsulta data: 2025-12-19).
  11. ↑ Aguirre Santos, Javier. (2020-03-04). «Erlatibismoaren egiak. Konstruktibismoa, egia-ostea eta beste mamu batzuk» Uztaro. Giza eta gizarte-zientzien aldizkaria (112): 115–120.  doi:10.26876/uztaro.112.2020.6. ISSN 1130-5738. (kontsulta data: 2025-12-19).
  12. ↑ Fernández Soldevilla, Gaizka. (2019-10-07). «Muertes paralelas. Una microhistoria acerca de la violencia de ETA y la nacionalización de los inmigrantes en el País Vasco» Historia Contemporánea (61): 1039.  doi:10.1387/hc.19987. ISSN 2340-0277. (kontsulta data: 2025-12-19).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) SA, Baigorri Argitaletxea. (2016-08-24). «HOMENAJE A JUAN CARLOS EGUILLOR AL SON DEL «PASODOBLE ABERTZALE»» GARA (kontsulta data: 2025-12-19).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «El cómic 'Agur, amante' - KMK - gipuzkoa» KMK (kontsulta data: 2025-12-19).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) Juan Carlos Eguillor. 2024-12-24 (kontsulta data: 2025-12-19).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) SER, Cadena. (2025-02-28). «Sala Rekalde inaugura la exposición “Laberinto”, un homenaje a Juan Carlos Eguillor» Cadena SER (kontsulta data: 2025-12-19).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) Juan Carlos Eguillor. 2024-12-24 (kontsulta data: 2025-12-19).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) (2011-03-23), EITB. «Muere el ilustrador Juan Carlos Eguillor» EITB (kontsulta data: 2026-01-08).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Juan_Carlos_Egillor&oldid=10719978"(e)tik eskuratuta