Khorasan

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Khorasan
استان خراسان
Irango antzinako probintzia
Banaketa administratiboa
Herrialdea Iran Iran
Hiriburua Mashhad
Desegitea 2004ko iraila
IranOldProvinceKhorasan.png
Informazio geografikoa
Biztanleria 4.162.000 bizt. (1985)
Eremua 314.300 kilometro koadro

Khorasan[1] Irango antzinako probintzia da, herrialdearen ipar-ekialdean, Turkmenistanen eta Afganistanen mugan kokatua. 314.300 kilometro koadroko eremua hartzen zuen, eta 4.162.000 biztanle zituen 1985ean. Hiriburua Mashhad zuen. 2004ko irailetik aurrera, hiru probintziatan zatiturik dago:

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean bi mendi sail ditu: Elburz mendien jarraipena, eta Koppeh Dag. Mendebaldetik gatz basamortu handi bat sartzen da Khorasanen: Dasht-e Kavir, duna sail handiekin. Oasi asko dago: iparraldean handiak eta ugariak dira, elkarren hurbil, baina hegoaldean txikiak eta bakanak. Ibai iraunkor bakarrak Atrak, Kal-e Mureh, Rud-e Sur, eta Kashaf Rud dira; ibaiaren behealdean ura gazia dute gehienek.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzina gaur egun Turkmenistanen eta Afganistanen dauden zenbait lurralde ere hartzen zituen. Akemenestarren (K. a. 559-330) eta Sasandarren (K. o. 224-651) inperioen zatia zen. 651-652ean arabiarrek konkistatu zuten eta ia askatasun osoa izan zuen, lehendabizi Toghril Begek, gero Gengis Khanek eta geroago Tamerlanek konkistatu zuten arte. Geroztik Iranen mende egon da.

Biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleen artean leinu asko daude: kurduak, turkomanoak, timuriak, heidariak, balutxiak, arabiarrak, ijitoak, etab.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aberastasun iturriak hauek dira: nekazaritzan, kotoia, laboreak, fruituak, tabakoa; abere hazkuntza, artiletarako batez ere; meatzaritza; turkesak, gatza, burdina, kobrea, beruna, zinka, ikatza.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Khorasan Aldatu lotura Wikidatan