Khorasan

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Khorasan
استان خراسان‎‎
 Iran
Administrazioa
Herrialdea Iran
Hiriburua Maxhad
Geografia
Koordenatuak 36° 17′ 53″ N, 59° 36′ 21″ E / 36.298055555556°N,59.605833333333°E / 36.298055555556; 59.605833333333Koordenatuak: 36° 17′ 53″ N, 59° 36′ 21″ E / 36.298055555556°N,59.605833333333°E / 36.298055555556; 59.605833333333
IranKhorasan-SVG.svg
Demografia
Hizkuntza ofiziala persiera eta turkiera

Khorasan[1] Irango antzinako probintzia da, herrialdearen ipar-ekialdean, Turkmenistanen eta Afganistanen mugan kokatua. 314.300 kilometro koadroko eremua hartzen zuen, eta 4.162.000 biztanle zituen 1985ean. Hiriburua Maxhad zuen. 2004ko irailetik aurrera, hiru probintziatan zatiturik dago:

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean bi mendi sail ditu: Elburz mendien jarraipena, eta Koppeh Dag. Mendebaldetik gatz basamortu handi bat sartzen da Khorasanen: Dasht-e Kavir, duna sail handiekin. Oasi asko dago: iparraldean handiak eta ugariak dira, elkarren hurbil, baina hegoaldean txikiak eta bakanak. Ibai iraunkor bakarrak Atrak, Kal-e Mureh, Rud-e Sur, eta Kashaf Rud dira; ibaiaren behealdean ura gazia dute gehienek.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzina gaur egun Turkmenistanen eta Afganistanen dauden zenbait lurralde ere hartzen zituen. Akemenestarren (K.a. 559-330) eta Sasandarren (K. o. 224-651) inperioen zatia zen. 651-652ean arabiarrek konkistatu zuten eta ia askatasun osoa izan zuen, lehendabizi Toghril Begek, gero Gengis Khanek eta geroago Tamerlanek konkistatu zuten arte. Geroztik Iranen mende egon da.

Biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleen artean leinu asko daude: kurduak, turkomanoak, timuriak, heidariak, balutxiak, arabiarrak, ijitoak, etab.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aberastasun iturriak hauek dira: nekazaritzan, kotoia, laboreak, fruituak, tabakoa; abere hazkuntza, artiletarako batez ere; meatzaritza; turkesak, gatza, burdina, kobrea, beruna, zinka, ikatza.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia (2012-06-29) 171. araua: Asiako toponimia . Noiz kontsultatua: 2013-02-11.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]