Kutsidazu bidea, Ixabel

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Artikulu hau eleberriari buruzkoa da, filmari buruzko artikulua ikusteko: Kutsidazu bidea, Ixabel (filma) eta telesailari buruz : Kutsidazu bidea, Ixabel (telesaila)

Kutsidazu bidea, Ixabel Joxean Sagastizabalek 1994an argitaratutako umore eleberri laburra da.

Erabat arrakastatsua, euskarazko fikzio-libururik salduenetarikoa da. Milaka euskaldunberri nobelako pertsonaiarekin identifikatu dira. Istorio barregarria eta entretenigarria kontatzen du, errealitateren ispilu delarik aldi berean. Izan ere, euskaldun berriek inoiz edukitzen dituzten beldurra eta lotsa erakusten ditu, euskaraz komunikatu ahal izateak sortzen duen poza ahaztu gabe.

Istorioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.

Eleberrian, 1978ko uztailean, Juan Martin, gazte donostiar bat, Tolosaldeko baserri batera doa euskaltegian ikasitako euskara hobetzera. Baserriko sendia amonak, gurasoek, seme bikiek eta bi alabek osatzen dute. Alaben artean, Ixabel ederra. Umore handiz, guztiz ezezaguna zaion mundu honetan Juan Martinek dituen arazoak kontatzen ditu: "benetako" euskararekin (berarentzat ulergaitza denez, "swahili" deitzen dio), baserriko lanekin eta Ixabelenganako amodiozko kontuekin.

Goizean eskolak hartu ondoren, laguntza eskainiko die etxeko baserritarrei haien zereginetan. Dena den, heldu bezain laster, konturatuko da Juan Martin gauzak ez direla berak pentsatu zuen bezain errazak.

Alde batetik, herrixkako euskararen zailtasuna. Euskaltegian ikasitakoaren eta familiakoaren artean alde handia dago eta batzuetan ulertu ezinik dabil, bere esanahi pertsonalak asmatzen. Denboraren poderioz, pixkanaka-pixkanaka moldatuko da haien hizkera bereziaz eta etxeko elkarrizketetan parte hartuko du. Euskaltegian lankideak topatuko dituen arren, ez dira oso lagungarriak izango, bakoitzak hizkuntza bere moduan egiten baitu. Txarto pasatuko du protagonistak, bere hizkera "benetako" euskarara itzuli nahian.

Beste alde batetik, baserriaren bizimodura ohitu beharko da. Goiz altxatu, sardexka belarra erabili edo baratzean barazkiak aurkitzen ikaragarrizko abenturak biziko ditu Juan Martinek, baserritarren begi txundituen aurrean. Hala ere, guztia ez da hain latza izango, baserrian bizi den bere adineko neskari esker, Ixabeli esker, hain zuzen ere. Bi gazteak maiteminduko dira elkar, eta neska mutilaren aholkulari gisa arituko da, barregura ekiditen Juan Martinek hanka sartzen duen bakoitzean.

Pertsonaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Juan Martin: protagonista nagusia.
  • Ixabel: Juan Martin gehien laguntzen duen neska.
  • Amona
  • Gurasoak
  • Bikiak
  • Ahizpa (medikua)
  • Ikaskideak: apaiza, psikologoa, harakina, tabernaria, Luis/Koldo (koldobika, mediku pedantea)
  • Irakaslea: Koro

Antzerki eta zinemara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Kutsidazu bidea, Ixabel (filma)»

2003an liburuan oinarritutako antzezlana estreinatu zuten.

2006ko Donostiako Nazioarteko Zinemaldian filma aurkeztu zuten. Urte berean, ETB 1ean telesaila emitizen hasi zen, filmeko argumentuari beste bilbeak gehitzen zizkion muntai batekin. Filmaren arrakastari ahalik eta zuku gehien atera nahian, Sagastizabalek, bigarren zatia, argitaratu zuen.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]