Edukira joan

Loja (Granada)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Artikulu hau Granadako udalerria buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Loja».
Loja
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Andaluzia
ProbintziaGranadako probintzia
AlkateaFrancisco Joaquin Camacho Borrego (en) Itzuli
Izen ofizialaLoja
Posta kodea18300
INEk ezarritako kodea18122
HerriburuaLoja
Geografia
Koordenatuak37°10′N 4°09′W / 37.17°N 4.15°W / 37.17; -4.15
Mapa
Azalera447,53 km²
Altitudea448 m
MugakideakAlgarinejo, Alhama de Granada, Salar, Zafarraya, Alfarnate, Villanueva del Trabuco, Archidona, Villanueva de Tapia, Iznájar, Zagra, Montefrío, Villanueva Mesía eta Huétor-Tájar
Demografia
Biztanleria20.951 (2025)
alt_left 10.585 (%50,6) (%49,4) 10.338 alt_right
Dentsitatea47 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakErmont eta Loja
MatrikulaGR
aytoloja.org

Loja Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. Azken erroldaren arabera 20.951 biztanle zituen 447,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Algarinejo, Alhama de Granada, Salar, Zafarraya, Alfarnate, Villanueva del Trabuco, Archidona, Villanueva de Tapia, Iznájar, Zagra, Montefrío, Villanueva Mesía eta Huétor-Tájar.

Mapa
Loja eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea19.80020.10020.40020.70021.00021.30021.60021.900200020052010201520202025LojaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 10.338 gizon, 10.585 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.04
 
100+
 
0.05
0.12
 
95-99
 
0.25
0.74
 
90-94
 
1.19
1.51
 
85-89
 
2.24
2.11
 
80-84
 
3.31
3.16
 
75-79
 
3.93
3.91
 
70-74
 
4.06
6.36
 
65-69
 
5.94
7.19
 
60-64
 
7.68
8.39
 
55-59
 
8.10
7.64
 
50-54
 
7.56
7.35
 
45-49
 
6.90
6.72
 
40-44
 
6.10
6.11
 
35-39
 
6.51
5.71
 
30-34
 
5.53
6.04
 
25-29
 
5.25
6.16
 
20-24
 
5.64
5.96
 
15-19
 
5.77
5.54
 
10-14
 
4.96
5.24
 
5-9
 
4.75
4.01
 
0-4
 
4.29
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 67,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10 —probintzian % 12,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Granadako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 67,9Probintzia berean · % 11,4Erkidegoan · % 6,6Beste erkidegoa · % 4,1Estatutik kanpo · % 10
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 2.085 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 52,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Erresuma Batua, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 27,1Europa · % 19,4Afrika · % 52,3Asia · % 1,2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
578
Maroko
455
79
Erresuma Batua
81
49
Kolonbia
94
43
Argentina
48
41
Bolivia
47
20
Errumania
40
21
Brasil
30
13
Kuba
22
9
Honduras
24
10
Venezuela
22
18
Frantzia
12
16
Aljeria
11
8
Ukraina
13
10
Alemania
8
7
Ekuador
11
5
Errusia
13
10
Herbehereak
8
9
Txina
7
13
Senegal
2
7
Txile
8
7
Belgika
6
6
Ameriketako Estatu Batuak
5
2
Paraguai
9
8
Suitza
2
3
Dominikar Errepublika
6
4
Bulgaria
4
2
Nikaragua
5
5
Pakistan
2
2
Peru
5
4
Uruguai
3
4
Irlanda
2
2
Finlandia
2
2
Mauritania
2
1
Polonia
3
2
Portugal
2
1
Danimarka
2
2
Ginea
1
2
Mexiko
1
2
Italia
0
0
Lituania
2
0
Filipinak
1
0
Kanada
1
1
Mali
0
0
Nigeria
1
0
Norvegia
1
1
Suedia
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 11.951 etxebizitza zeuden: 7.921 (% 66,3) nagusiak eta 4.030 (% 33,7) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 913 (% 7,6) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 2.314 (% 19,4) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 22 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 158 plazarekin (7,18 plaza etxebizitzako).[6]

11.951etxebizitza
7.921etxegune
2.314hutsik (% 19,4)
22etxebizitza turistiko (2026) Granadako mapa

Etxebizitza multzoa Granadako mapa

7.921
4.030
Etxebizitza nagusia (7.921)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (4.030)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Granadako mapa

8.724
2.314
Okupatuak (8.724)Noizbehinkakoak (913)Hutsik (2.314)

Guztira 7.921 etxegune zeuden, eta horietatik 2.035 (% 25,7) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 12.035
2 pertsona2.230
3 pertsona1.547
4 pertsona1.586
5 edo gehiago523

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 17.799 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 42,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,3.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 19,2 zen 2021ean eta % 21,1 2024an; beraz, 1,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 24,0 izatetik % 21,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 24,0 ziren, eta gizonen artean % 18,1; 5,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,7 eta gizonen % 19,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

17.799biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,1goi-mailako ikasketak+1,8 puntu 2021etik mapa
% 21,3lehen hezkuntza edo gutxiago−2,7 puntu 2021etik mapa
% 11,6ikasten ari dira, 2024
% 21,3
% 42,2
% 15,4
% 21,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 42,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,4Goi-mailako ikasketak · % 21,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Granadako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 66,3 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 33,7 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 47 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 55,7 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 44,3. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,9 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 9,9
Lehen hezkuntza
% 11,4
DBH eta antzekoak
% 42,2
Batxilergoa
% 8,6
Erdi-mailako LH
% 6,8
Goi-mailako LH
% 7,1
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 7,3
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 3,8
Masterrak eta espezialitateak
% 2,6
Doktoretzak
% 0,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Loja, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak3.748% 21,11.595% 18,12.153% 24,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa2.749% 15,41.475% 16,71.274% 14,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)7.506% 42,23.990% 45,33.516% 39,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago3.796% 21,31.754% 19,92.042% 22,7
Guztira17.799% 100,08.814% 100,08.985% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Loja, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 19,2% 14,9% 41,8% 24,017.503
2022% 19,7% 15,2% 42,3% 22,717.543
2023% 20,4% 15,3% 42,4% 21,917.596
2024% 21,1% 15,4% 42,2% 21,317.799

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,6 ikasten ari zen (2.073 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 45,2 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,2 batxilergoan, % 16,4 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 9,3 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 46,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 44,0; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 18,2 eta emakumeen % 14,8. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 88,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 42,8 eta 25–29 urtekoen % 12,0; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,3 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 43,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 30,9.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 88,0
20–24 urte
% 42,8
25–29 urte
% 12,0
30–34 urte
% 6,2
35–39 urte
% 4,1
40–44 urte
% 5,3
45–49 urte
% 4,1
50–54 urte
% 1,8
55 urte edo +
% 0,4
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,7
Goi-mailako ikasketak
% 45,2
Erdi-mailako LH
% 16,4
Batxilergoa
% 26,2
DBH eta antzekoak
% 9,3
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 1,2
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 90,8 estatuan jaio zen, eta % 9,2 atzerrian.[8] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 15,3 eta % 41,5, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 24,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 20,5 eta % 39,9, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 18,4
Goi-mailakoak
% 15,3
% 16,8
Batx. / erdi LH
% 15,9
% 47,1
DBH
% 27,4
% 17,6
Lehen H. edo gutx.
% 41,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 24,3
Goi-mailakoak
% 20,5
% 13,8
Batx. / erdi LH
% 18,4
% 40,9
DBH
% 21,2
% 21,0
Lehen H. edo gutx.
% 39,9
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 11,9 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 9,4.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 47,3 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 20,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Málaga eta Kordobako probintziekin muga egiten du.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 10.731 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 27.131 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.709 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 14.350 euro zen. Errenta gordina 12.327 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 53,5[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 22,8), beste diru-sarrerak (% 10,3), langabezia-prestazioak (% 4,9), beste prestazioak (% 8,5).

54%
23%
9%
10%
Soldata · % 53,5Pentsioak · % 22,8Langabezia · % 4,9Beste prestazioak · % 8,5Beste sarrerak · % 10,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 28 da, probintziakoaren (32,3; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,7; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Loja udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 9.387 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,5; gainerako % 46,5 inaktibo zeuden (erretiratuak % 48,5, beste inaktiboak % 36,6 eta ikasleak % 14,9).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 15,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,0 zen eta emakumezkoena % 49,0; langabezia-tasa, aldiz, % 10,2 eta % 22,2 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 7.726 zen 2023ean, 2021eko 7.396etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 41,7 osatzen dute, eta gizonek % 58,3.

7.726okupatu, 2023+% 4,5 2021etik
% 41,7emakumeak okupatuen artean
% 53,5jarduera-tasa, 2024
% 15,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,1
% 8,4
% 22,6
% 17,0
Okupatuak · % 45,1Langabeak · % 8,4Ikasleak · % 6,9Erretiratuak · % 22,6Beste inaktiboak · % 17,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Loja, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak7.911% 45,14.532% 52,13.379% 38,2
Langabeak1.476% 8,4514% 5,9962% 10,9
Inaktiboak8.162% 46,53.650% 42,04.512% 51,0
Guztira17.549% 100,08.696% 100,08.853% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 61,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 21,6), industria (% 10,4) eta eraikuntza (% 6,1).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 21,6), ondoren merkataritza (% 14,5) eta manufaktura-industria (% 9,5) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Granadako mapa
% 21,6
% 10,4
% 61,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 21,6Industria · % 10,4Eraikuntza · % 6,1Zerbitzuak · % 61,6
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 21,6
Merkataritza
% 14,5
Manufaktura-industria
% 9,5
Ostalaritza
% 8,9
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,7
Hezkuntza
% 7,1
Administrazio publikoa
% 6,4
Eraikuntza
% 6,1
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,3
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,3
Jarduera profesionalak
% 3,3
Beste zerbitzu batzuk
% 1,9
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,3
Informazioa eta komunikazioak
% 1,3
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,1
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,6
Higiezinen jarduerak
% 0,3
Etxeetako jarduerak
% 0,2
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Erauzketa-industriak
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,2), eta oinarrizko okupazioak % 19,7.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 54,7 eta emakumeen % 50,5).

% 23,2
% 53,0
% 19,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,0Oinarrizko okupazioak · % 19,7Ez dago jasota · % 4,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Loja, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak1.792% 23,2863% 19,2929% 28,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak4.092% 53,02.465% 54,71.627% 50,5
Oinarrizko okupazioak1.520% 19,7999% 22,2521% 16,2
Ez dago jasota322% 4,2176% 3,9146% 4,5
Guztira7.726% 100,04.503% 100,03.223% 100,0

Okupatuen % 76,9 besteren konturako langileak dira, eta % 23,1 norberaren konturakoak.[17]

% 18,1
% 62,2
% 14,7
Norberaren kontura, langileak dituena · % 5,0Norberaren kontura, langilerik gabe · % 18,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 62,2Besteren kontura, aldi baterakoa · % 14,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Loja, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura1.788% 23,11.115% 24,8673% 20,9
Besteren kontura5.938% 76,93.388% 75,22.550% 79,1
Guztira7.726% 100,04.503% 100,03.223% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 91,9 estatuan jaio zen, eta % 8,1 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,6 okupatuak dira, % 25,5 erretiratuak, % 7,9 bestelako inaktiboak, % 7,0 langabeak eta % 6,9 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,7 okupatuak dira, % 34,6 bestelako inaktiboak, % 7,8 erretiratuak, % 5,2 langabeak eta % 4,7 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 37,8 okupatuak dira, % 21,7 erretiratuak, % 21,3 bestelako inaktiboak, % 11,9 langabeak eta % 7,3 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,7 bestelako inaktiboak dira, % 26,2 okupatuak, % 13,9 langabeak, % 6,9 ikasleak eta % 5,3 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 52,6
Okupatuak
% 47,7
% 7,0
Langabeak
% 5,2
% 6,9
Ikasleak
% 4,7
% 25,5
Erretiratuak
% 7,8
% 7,9
Beste inakt.
% 34,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 37,8
Okupatuak
% 26,2
% 11,9
Langabeak
% 13,9
% 7,3
Ikasleak
% 6,9
% 21,7
Erretiratuak
% 5,3
% 21,3
Beste inakt.
% 47,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 93,2 estatuan jaio zen, eta % 6,8 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 20,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 19,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,0 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 39,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 15,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,4 oinarrizko okupazioetakoak eta % 16,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 20,2
Goi eta erdi maila
% 6,9
% 56,0
Langile kualifikatuak
% 39,2
% 19,8
Oinarrizko okup.
% 51,0
% 4,0
Ez dago jasota
% 2,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 29,6
Goi eta erdi maila
% 16,2
% 50,4
Langile kualifikatuak
% 51,4
% 15,5
Oinarrizko okup.
% 27,4
% 4,5
Ez dago jasota
% 5,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,5 zerbitzuetan ari dira, % 25,0 nekazaritzan, % 13,4 industrian eta % 9,9 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,2 nekazaritzan ari dira, % 30,5 zerbitzuetan, % 8,6 eraikuntzan eta % 4,6 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 78,6 zerbitzuetan ari dira, % 12,6 nekazaritzan eta % 7,2 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 65,4 zerbitzuetan ari dira, % 28,5 nekazaritzan eta % 5,0 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 25,0
Nekazaritza
% 56,2
% 13,4
Industria
% 4,6
% 9,9
Eraikuntza
% 8,6
% 51,5
Zerbitzuak
% 30,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 12,6
Nekazaritza
% 28,5
% 7,2
Industria
% 5,0
% 1,1
Eraikuntza
% 0,6
% 78,6
Zerbitzuak
% 65,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 2.067 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 29.644 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 447,5 km² denez, NAE lurraldearen % 66,2 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 57,8 arbolak (17.134 ha, 2.015 ustiategitan), % 33 larre iraunkorrak (9.796 ha, 305 ustiategitan), % 9,1 lur goldagarria (2.712 ha, 480 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (1,6 ha, 63 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
66%
34%
NAE · 29.644 ha (% 66,2)Gainerako azalera · 15.109 ha (% 33,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
9%
33%
58%
Lur goldagarria · 2.712 ha (% 9,1)Larre iraunkorrak · 9.796 ha (% 33)Arbolak · 17.134 ha (% 57,8)Baratzeak · 1,6 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 42.896 ardi eta ahuntz (probintziako 2. kopururik handiena), 5.460 txerri eta 32 hegazti zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 13.245 gidari zeuden erroldatuta: 7.717 gizon (% 58,3) eta 5.528 emakume (% 41,7)[22]. Biztanleen % 63,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 19.852 ibilgailuk osatzen zuten: 11.366 turismo, 2.191 motozikleta, 2.166 ziklomotor, 2.020 furgoneta eta 1.524 kamioi[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 543 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (536) parean.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 5,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,7k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 57,5 diesel zen eta % 41,9 gasolinazko; 63 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
27%
33%
38%
0 etiketa · 107 (% 0,5)ECO · 324 (% 1,7)C etiketa · 5.279 (% 26,9)B etiketa · 6.420 (% 32,7)Etiketarik gabe · 7.491 (% 38,2)
Turismoak, adinaren arabera
12%
23%
44%
16%
< 4 urte · 617 (% 5,4)4–8 urte · 1.358 (% 11,9)8–15 urte · 2.570 (% 22,6)15–25 urte · 5.038 (% 44,3)≥ 25 urte · 1.783 (% 15,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipagarria da 1861.eko uztailaren 28an nekazariek eta jornaleroek abiarazi zuten matxinada, Ogiaren eta Gaztaren Iraultza izenez ezaguna, bizitza- eta lan-egoera latzen aurka protesta egiteko. Iznájar herriko Goardia Zibilaren koartela eraso eta bere mende hartzearekin hasi zen matxinada. Hurrengo egunetan, milaka nekazari matxinaturik zirelarik, Loja eta Granada beste herri batzuetako kontrola irabazi ondoren, Goardia Zibilaren eta militarren errepresioaz bukatu zuten gobernuko indarrek errepresioarekin. Matxinatu asko fusilatuak eta besteak espetxeratuak izan ziren.[23]

Lojar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Granada.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Granada.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Granada.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Granada.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Granada.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q332989.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Granada.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Granada.tab (Wikimedia Commons).
  23. ↑ (Gaztelaniaz) La voz de mi pueblo. Diario Digital de Loja.. 2009-08-25.
Loja


Geografia
Andaluzia
 Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Loja_(Granada)&oldid=11787918"(e)tik eskuratuta