Lome

Wikipedia, Entziklopedia askea
Lome
hiria
Imagelomé20.jpg
Hiriko ikuspegia.Commons-logo.svg Irudi gehiago
Lomé Coat of arms.jpg
Administrazioa
Herrialdea Togo
ProbintziaItsasaldea
Geografia
Koordenatuak6°07′55″N 1°13′22″E / 6.1319°N 1.2228°E / 6.1319; 1.22286°07′55″N 1°13′22″E / 6.1319°N 1.2228°E / 6.1319; 1.2228
Azalera90 km²
Altuera10 m
Demografia
Biztanleria837.437 (2010)
573.000 (1997)
450.000 (1990)
375.499 (1981)
186.000 (1970)
85.000 (1960)
43.000 (1955)
33.000 (1950)
Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragileaAdierazpen errorea: Hitz ezezaguna "br" (1997)
Dentsitatea9.304,86 bizt/km²
Informazio gehigarria
Ordu eremuaUTC±00:00
Hiri senidetuakDuisburg, Taipei eta Shenzhen

Lome[1] (frantsesez: Lomé) Togoko hiriburua da. 2012an, 837.437 biztanle zituen. Gineako Golkoan dago, eta Togoko industria, merkataritza eta administrazio gune garrantzitsuena da.

1898an, Togoland Alemaniako kolonia zenean, hiriburu izendatu eta garatzen hasi zen. Lehen Mundu Gerran Frantziak eta Britainia Handiak konkistatu ondoren, 1922an Frantziaren kontrolpean geratu zen, 1960an Togok independentzia lortu zuen arte. Ordutik aurrera ere, hiriburua da. 1975ean, Europar Batasunaren eta 46 herrialde afrikarren arteko goi batzarra bertan egin zen, gai ekonomiko eta finantzieroez.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lome ewe herriak sortu zuen XVIII. mendean, eta herrixka bat izan zen 1882ra arte, non merkataritza gune garrantzitsu bihurtu zen urte hartan Chico eta Octaviano Olympio anai afro-brasildarrak iritsi zirenean, A. eta F. Swanzy merkataritza konpainia britainiarra ordezkatuz. Lekua ingelesezko Bey Beach izenarekin ezagutzen zen garai hartan.

1880ko hamarkadaren erdialdetik, Togo Alemaniako Inperioko lurralde kolonialaren parte izan zen, Togolandia izenarekin, eta han, 1897an, administrazio kolonialaren egoitza Lomera eraman zuten. Hiriko alde zaharrean oraindik Alemaniako Togoko kolonia garaiko eraikinak daude, esaterako gobernadorearen jauregia edo katedral neogotikoa.

Lehen Mundu Gerraren ostean, Togo Nazioen Elkarteak hartu zuen bere gain, eta zati handi bat Frantziari esleitu zitzaion (hor geratu zen Lome) eta zati txikiago bat Britainia Handiari agintaldi gisa.

Togoko Errepublika independentea 1960an aldarrikaturik, estatu burujabe baten hiriburu bilakatu zen Lome.

1975ean, Lome izan zen Europako Ekonomia Erkidegoaren (EEE orduan, 1993tik EB) eta Afrika, Pazifikoa eta Karibeko estatuen (AKOP estatuak) arteko itun garrantzitsuenetako bat negoziatzeko lekua. Lomeko Hitzarmena esaten zaio hari ondorioz.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kafea, kokoak eta bestelako materialak esportatzeko Togoko gune garrantzitsuena da. Petrolio findegi bat du, eta Togo osoan Interneteko konexioak dituen leku bakarra da.

Togoko unibertsitatea eta aireportua ere berttan daude.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Lome)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 38 39 42 43 41 39 38 39 39 39 39 39 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 31.1 31.9 32.1 32 31.2 29.7 28.2 27.8 28.9 30.2 31.5 31.6 30.5
Batez besteko tenperatura (ºC) 26.9 27.8 28.1 28 27.3 26.2 25.2 24.9 25.7 26.4 27.2 27 26.7
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 22.8 23.8 24.2 24.1 23.5 22.8 22.3 22 22.6 22.7 22.9 22.5 23
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 16 17 14 16 19 18 15 11 9 9 15 15 '
Pilatutako prezipitazioa (mm) 8 32 53 101 152 228 81 29 54 84 27 10 859
Euri egunak (≥ 1 mm) 2 3 5 8 13 17 11 8 10 10 4 2 93
Hezetasuna (%) 77 79.6 80.4 81.8 83.2 85.5 85.4 87.6 86.5 85.1 82.6 82.2 83
Iturria (1): Climate-Data.org (7m),[2] Weather2Travel (eguzki-orduak eta euria)[3]
Iturria (2): Climatebase.ru (hezetasuna),[4] Voodoo Skies (muturreko tenperaturak)[5]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bilakaera demografikoa
1892 1.500 biztanle
1896 2.000 biztanle
1900 3.000 biztanle
1904 4.000 biztanle
1907 6.000 biztanle
1911 8.000 biztanle
1930 15.000 biztanle
1938 18.000 biztanle
1950 33.000 biztanle
1955 43.000 biztanle
1960 85.000 biztanle
1970 186.000 biztanle
1981 375.499 biztanle
1990 450.000 biztanle
1997 573.000 biztanle
2006 737.751 biztanle

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lome ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

Lomeko auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ablogamé
  • Bè-Kpota
  • Akodésséwa
  • Togo 2000
  • Segbe
  • Agbalépédogan
  • Agoe
  • Adawlato
  • Amoutiévé
  • Dékon
  • Forever
  • Kodjoviakopé
  • Noukafou
  • Nyékonakpoè
  • Oae
  • Residence du Benin
  • Super Tako
  • Tokoin
  • Hédjranawoé
  • Adidogomé
  • Zongo
  • Kegué
  • Totsi
  • Agoe-Assiyéyé
  • Lom'nava
  • Gbényedji
  • Bè-Chateau
  • Assigamé
  • Souza-Nétimé

Lometar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]