Maixux Rekalde Urdanpileta

Wikipedia, Entziklopedia askea

Maixux Rekalde Urdanpileta (Oiartzun, Gipuzkoa, 1934eko ekainaren 4an2022ko urtarrilaren 6an) kazetari, irakasle, bakezale eta euskaltzalea.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Maixux Oiartzungo Ugaldetxo auzko Garro baserrian jaio zein 8 senideko familia batean[1].

Magisteritza estudiatu zuen Donostian eta Moja Sekularren Institutuko kide egin zen. Bere lehen misioa Ekuadorren izan zen 1960eko hamarkadaren hasieran eta handik Txilera joan zen. Bertan gotzainaren idazkaria izan zen. Pinocheten estatu-kolpearen lekuko izan zen eta horren ostean itzuli zen Euskal Herrira (1973)[2]. Ordurako pentsatuta zuen itzultzea, baina koinatu baten heriotzak azkartu zuen buelta.

Txileko estatu-kolpean eragina izan zuen ondorengo bere bizitzan. Honela kontatzen du Berrian emaniko elkarrizketa batean[3]:

“Bai, benetan inoiz pasatu izan ditudan unerik latzenak han pasatu ditudala uste dut. Kolpeak erabat ustekabean harrapatu ninduen, Santiagon bertan, eta latza izan zen. Ni orduan unibertsitatean aritzen nintzen ikasten, eta ikusi nuen nola nire ikasle lagun asko desagertzen ziren, nola atxilotzen zituzten, nola hiltzen zituzten… Jende horretaz ez dugu inoiz gehiago jakin. Basakeria izan zen; ikasleak, medikuak, irakasleak, lagunak… Inguruko jende pila bat desagertu zen. Gero, salaketak, jazarpenak… Nolanahi ere, beste muturra ere ezagutu nuen. Horrelako egoera zailetan lagunari ematen zaion laguntza itzela da. Ihesean zebiltzanei laguntzen zitzaien, jendeak arrisku handiak hartzen zituen kideak babesteko… “

Maixux Euskal Herrira itzuli ondoren irakaskuntzan aritu zen Ikastoletan hainbat urtez. 1980ko hamarkadaren hasieran EITB sortzeko prozesuaren baitan kazetaritza-ikastaro bat hartu zuen. Horrek Donostiako Herri Irratian lanean hastera eraman zuen. Laster, ordea, Gipuzkoako gotzaindegiko komunikazioaren ardura eskaini zion Setien gotzainak eta bertan jubilatu zen 1999an. Honela kontatzen du Maixuxek[3]:

“Euskal Telebista sortzear zegoela, ikastaro trinkoak antolatu zituzten jendea telebistako lanbidean trebatzeko, eta ni ere joan nintzen. Horren ondoren, Herri Irratian saio bat egiteko deitu ninduten, eta bertan nengoela Gotzaintzaren deia jaso nuen. Gotzaindegian hamazazpi urte igaro ditut, eta bertan prentsa bulegoa sortzea izan zen nire eginbehar nagusia. Elizaren mezua komunikabideetara helaraztea, argitalpenak jasotzea… Prentsaurrekoak ere ez ziren inoiz egiten; horiek prestatu… Azken finean, kazetari lana, baina Gotzaintzarentzat.”

Hainbat komunikabideetan kolaboratzailea izan zen, Oarsoaldea hilabetekariko lehen zutabegileetako bat izan zen[4]. Inguma datu-basean aipatzen dira bere lanetako batzuk[4]

2011an Alzheimerraren lehen zantzuak  agertu zitzaizkion eta eritasun horren ondorioz hil zen 2022ko urtarrilaren 6an Oiartzungo Petra Lekuona zahar-etxean[4].

Bakezaletasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Maixuxek 1992an Elkarri bake-mugimenduaren sorrera-prozesuan parte hartu zuen. Urte askotan erakundearen lehendakaria eta bozeramailetako bat izan zen. Elkarri desegin zenean eta Lokarri sortu lehendakari izendatu zuten Lokarri ere bozeramaile-lanak egin zituen Paul Riosekin batera[5].

Euskaltzaletasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskaltzale nekaezina izan zen. Horren adibide da gaixotu ostean eraman zuen borroka. AFAGI Alzheimerra edo beste dementziaren bat duten pertsonen senitartekoen eta lagunen Gipuzkoako elkartera joan zen gaixotasunean laguntzeko eskean. Bertan terapia gaztelaniaz zela ohartu zen eta ez zegoela biderik euskaraz egiteko. Euskaraz aritzea bere eskubidea zela aldarrikatuz, borrokan hasi zen eta terapia euskaraz izatea lortu zuen. Hizkuntza Eskubideen Behatokiak eredutzat hartu zuen Rekalderen aldarria, eta bideo bat egin zuen 2015ean[6].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Parkea, Berria eus-Euskal Editorea SM Martin Ugalde Kultur. «Eskelak» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-01-08).
  2. «Doce mujeres que ni Franco ni el fascismo consiguieron hacer callar» www.publico.es (Noiz kontsultatua: 2022-01-08).
  3. a b «Berria.info - Elkarrizketak» www.berria.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-08).
  4. a b «Maixux Rekalde Urdanpilleta bakezale eta euskaltzalea hil da» Oarsoaldeko Hitza 2022-01-07 (Noiz kontsultatua: 2022-01-08).
  5. Lartzanguren, Edu. «Maixux Rekalde, bakezale nekaezina» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-01-08).
  6. (Ingelesez) Gogoan izan. (Noiz kontsultatua: 2022-01-08).