Edukira joan

Reus

Wikipedia, Entziklopedia askea
Reus
Reus
Kataluniako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaTarragonako probintzia
EskualdeaBaix Camp
AlkateaSandra Guaita Esteruelas (en) Itzuli
Izen ofizialaReus
Jatorrizko izenaReus
Posta kodea43200–43206
INEk ezarritako kodea43123
HerriburuaReus
Geografia
Koordenatuak41°09′18″N 1°06′31″E / 41.15487°N 1.10871°E / 41.15487; 1.10871
Mapa
Azalera52,8 km²
Altitudea117 m
MugakideakTarragona, Vila-seca, Constantí, La Canonja, La Selva del Camp, Riudoms, L'Aleixar, Castellvell del Camp eta Almoster
Demografia
Biztanleria111.601 (2025)
alt_left 57.326 (%51,2) (%48,8) 54.585 alt_right
Dentsitatea2.114 bizt/km²
Etxebizitzak545
Informazio gehigarria
Sorrera1833
Telefono aurrizkia977
Hiri senidetuakBahía Blanca, Hadžići, Estorga, Amgala (en) Itzuli, Boyeros (en) Itzuli, Gandía eta Brive-la-Gaillarde
MatrikulaT
Hizkuntza ofizialakatalan
reus.cat

Reus Kataluniako hiria da, Baix Camp eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatua. Eskualdeko hiriburua eta probintziako bigarren hiri nagusia da, bai eta Katalunia osoko hamargarren udalerririk populatuena ere, Santa Coloma de Gramenet goitik eta Girona behetik dituela hiritarren kopuruari dagokionez. Azken erroldaren arabera 111.601 biztanle zituen 52,8 km²-ko azaleran.

Kultura ondareari dagokionez, hiria ezaguna da arkitektura modernista dela-eta.

Hiritik gertu daude kokatuta Reusko aireportua (Kataluniako hirugarren handiena) eta Camp de Tarragonako tren geltokia.

Banaketa administratiboa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Barri Niloga
  • Barri Fortuny
  • Barri Montserrat
  • Barri Gaudí
  • Barri Inmaculada
  • Barri Pelayo
  • Barri Solivista
  • Barri del Carmen
  • Barri Juroca
  • Barri Sant Josep Obrer
  • Les Cases Barates

Urbanizazioak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Jardines de Reus
  • Gaudí Mar
  • Mas Abelló
  • Mas Pellicer
  • Mausi
  • Sant Joan
  • El Pinar
  • Monterols
  • Mas Carpa
  • Xalets Quintana
  • Urbanización Residencial Blancafort
  • Parc del Lledoner
  • Les Palmeres d'Aigüesverds
  • Urbanització Reus Nord

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Reusko aireportua, hirigunetik hiru kilometrora)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 13.8 15.0 16.7 18.4 21.5 25.4 28.7 28.8 25.9 21.7 17.2 14.7 20.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 8.9 10.1 11.6 13.4 16.7 20.6 23.7 24.0 21.2 17.0 12.4 10.0 15.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 4.0 5.1 6.6 8.4 11.9 15.7 18.6 19.3 16.5 12.3 7.6 5.2 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 38 23 35 40 60 38 15 51 77 65 49 40 504
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 4 3 4 6 6 4 2 4 5 5 4 4 51
Eguzki orduak 160 164 199 223 243 264 308 264 201 184 160 138 2509
Iturria: Agencia Estatal de Meteorología[1]

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Tarragona, Vila-seca, Constantí, La Canonja, La Selva del Camp, Riudoms, L'Aleixar, Castellvell del Camp eta Almoster.

Mapa
Reus eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea020.00040.00060.00080.000100.000120.00017001750180018501900195020002050ReusBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 54.585 gizon, 57.326 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.01
 
100+
 
0.05
0.10
 
95-99
 
0.38
0.51
 
90-94
 
1.15
1.10
 
85-89
 
1.89
2.21
 
80-84
 
2.89
3.44
 
75-79
 
4.24
4.38
 
70-74
 
5.06
5.17
 
65-69
 
5.74
6.03
 
60-64
 
6.34
6.74
 
55-59
 
6.70
7.90
 
50-54
 
7.36
8.64
 
45-49
 
8.20
6.92
 
40-44
 
6.96
6.14
 
35-39
 
5.97
6.05
 
30-34
 
5.74
5.77
 
25-29
 
5.34
6.36
 
20-24
 
5.75
7.09
 
15-19
 
6.26
6.13
 
10-14
 
5.46
5.33
 
5-9
 
4.79
3.97
 
0-4
 
3.74
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 46,5 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 33,2) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 16,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 20 —probintzian % 19,7—.

Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 46,5Probintzia berean · % 10Erkidegoan · % 7Beste erkidegoa · % 16,6Estatutik kanpo · % 20
Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 26.952 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 40,1)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Errumania dira.

Amer
Euro
Afri
Amerika · % 40,1Europa · % 17Afrika · % 38,1Asia · % 4,7Ozeania · % 0
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Maroko9.204 · % 34,1
Kolonbia3.332 · % 12,4
Errumania1.946 · % 7,2
Argentina1.272 · % 4,7
Venezuela1.125 · % 4,2
Bolivia858 · % 3,2
Dominikar Errepublika819 · % 3
Brasil616 · % 2,3
Jaiolekuko herrialde nagusiak. Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 51.284 etxebizitza zeuden: 40.520 (% 79,0) nagusiak eta 10.764 (% 21,0) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 3.107 (% 6,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 5.928 (% 11,6) hutsik zeuden.[6] Etxebizitza nagusien % 72,2 jabetzan zegoen eta % 21,6 alokairuan.[7]

51.284etxebizitza
40.520etxegune
5.928hutsik (% 11,6)

Etxebizitza multzoa

40.520
10.764
Etxebizitza nagusia (40.520)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (10.764)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa)

42.249
5.928
Okupatuak (42.249)Noizbehinkakoak (3.107)Hutsik (5.928)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

29.264
8.770
Jabetzan (29.264)Alokairuan (8.770)Beste erregimen bat (2.486)

Guztira 40.520 etxegune zeuden, eta horietatik 10.430 (% 25,7) pertsona bakarrekoak ziren.[8] Etxeguneen % 71,7 familia batek osatzen zuen eta % 2,4 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[9]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 110.430
2 pertsona11.393
3 pertsona8.444
4 pertsona6.912
5 edo gehiago3.341

Etxeguneak motaren arabera

10.430
29.062
Pertsona bakarrekoa (10.430)Familia bakarrekoa (29.062)Familiarik gabeko etxegune anitza (961)Bi familia edo gehiago (67)

Etxebizitzen % 59,2 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 19,5 2001etik aurrera.[10] Etxebizitzen % 26,1 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 9,7 120 m²-tik gorakoa.[11]

Eraikuntza garaia

1900 aurretik2.177
1900-19202.728
1921-19401.595
1941-1950793
1951-19601.921
1961-19706.700
1971-198014.452
1981-19904.518
1991-20006.311
2001-20109.260
2011-2020762

Azalera erabilgarria

< 30 m²616
30-45 m²3.601
46-60 m²9.163
61-75 m²11.476
76-90 m²11.213
91-105 m²6.943
106-120 m²3.255
121-150 m²2.857
151-180 m²1.151
> 180 m²962

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.290 euro-koa zen[12], eta etxegune bakoitzeko 37.169 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.559 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 17.490 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 62,7[13]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 20,7), beste diru-sarrerak (% 9,8), langabezia-prestazioak (% 1,9), beste prestazioak (% 4,9).

63%
21%
10%
Soldata · % 62,7Pentsioak · % 20,7Langabezia · % 1,9Beste prestazioak · % 4,9Beste sarrerak · % 9,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[14][oh 1]Udalerrian indizea 30,9 da, probintziakoaren (30,9) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,7) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eraikin modernisten artean, aipagarriak dira Casa Navàs, Casa Rull, Casa Gasull, Institut Pere Mata, Casa Pinyol, Escoles Prat de la Riba, Escorxador, Estació Enològica, Casa Munné, Casa Sardà, Casa Marco eta Xalet Serra.

Festak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sant Pere egunean, ekainaren 29an, hiriko festa nagusia antolatzen dute. 2010ean izendatu zuten "Festa Patrimonial d’Interès Nacional" , besteak beste "La Tronada" izeneko eztanda famatua ospatzen dutela. Bigarren festa nagusia "Festes de Misericòrdia" dira, irailaren 25ean. Sinesmenen arabera Ama Birjina agertu zitzaion egun hartan emakumezko artzain bati ("La Pastoreta2, Isabel Besora), 1592an.

Alkateen zerrenda

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 1979 - 1983 Carles Martí i Massagué (PSC)
  • 1983 - 1987 Anton Borrell i Marcó (PSC)
  • 1987 - 1999 Josep Abelló i Padró (PSC)
  • 1999 - 2011 Lluís Miquel Pérez Segura (PSC)
  • 2011 - Carles Pellicer i Punyed (CiU)

Pertsonaia ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazkiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Valores Climatológicos Normales. Tarragona - Reús / Aeropuerto. .
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Tarragona.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Tarragona.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  12. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta Tarragona.tab.
  13. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente Tarragona.tab.
  14. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Reus&oldid=11473814"(e)tik eskuratuta