San Pietro in Vincoli

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
San Pietro in Vincoli
San Pietro in Vincoli, Rome.jpg
Kokapena
Herrialdea Italia
Eskualdea Lazio
Italiako hiri metropolitarraMetropolitan City of Rome
Italiako udalerriErroma
Koordenatuak 41° 53′ 38″ N, 12° 29′ 35″ E / 41.893872222222°N,12.493069444444°E / 41.893872222222; 12.493069444444Koordenatuak: 41° 53′ 38″ N, 12° 29′ 35″ E / 41.893872222222°N,12.493069444444°E / 41.893872222222; 12.493069444444
Historia eta erabilera
IrekieraV. mendea (egutegi gregorianoa)
Izenaren jatorria St. Peter in Chains Itzuli
Petri
Elizbarrutia Erromako elizbarrutia
Arkitektura
Estiloa Pizkundetar arkitektura
Ondarea
Kontaktua
Helbidea piazza San Pietro in Vincoli - Roma
Webgune ofiziala

San Pietro in Vincoli basilika (italieraz: basílica di San Pietro in Vincoli, baita ere San Pedro ad víncula ('San Pedro kateatuta') deitua, Erromako basilika da. Oso ezaguna da batez ere barruan Michelangeloren Moises erakusten duelako.[1]. Hiriburuaren erdialdeko Monti rionean kokaturik dago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Basilika V. mendearen erdialdean eraikia izan zen. Hasierako helbura barruan San Pedroren erlikiak grdetzea zen, hau da, Jerusalemen apostolua lotzeko erabili izan zitezkeen kateak gordetzeko. Hortik dator elizaren aurreko izena: San Pedro ad víncula. Kondairaren arabera, Eudoxia enperatrizak, Valentiniano III.a enperadorearen emazteak, kate horiek opari gisa Leon I.a aita santuari eskaini zizkion. Aita santuak kate horiek Erromako Tulianum espetxean San Pedrokoak ere omen zirenak gordetzen zirenekin konparatu zituenean, biak mirakuluz lotu egin ziren. Kateak, gaur egun, elizan dagoen erlikia ontzi batean gordetzen dira, aldare nagusian.

San Pedroren kateak.

Mendez mende elizak aldaketa handiak ezagutu zituen, besteak beste, Adrian I.a aita santuaren konponketak, Sixto IV.a eta Julio II.aren berreraikitzeak. Aurreko eliz ataria 1475an eraiki zen eta Baccio Pontelliri egozten zaio. Klaustroa, 1493tik 1503ra egina, Giuliano da Sangallorena da. [2]

Basilikaren planta.

Barrualdea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Basilikaren barrualdean bi habearteko planta ikus daiteke, hiru absidekin zutabeez zatituta. Zutabeak Doriar ordenaren estilokoak dira. Habearteak gurutze gangaz bukatuak dira. Erdiko habearteak, bestetik, XVIII. mendeko sapai panelatua erakusten du non Giovanni Battista Parodiren freskoak ikus daitezkeen. Margo horietan kateen mirakulua erakusten da.

Dena dela, elizaren obra nagusia Michelangeloren Moises da. Michelangelok Julio II.a aita santuaren hilobirako egin zuen eskultura. Artistaren eskultura garrantzitsuenetariko bat da hau. Hasieran proiektua San Petri basilikan kokatu behar zen baina azkenean, Julio II.a hil eta gero, hilobia txikiago zen San Pietro in Vincoli elizan jarri zen, Eskilino zonaldean. Della Rovere familia, bestetik, eliz horren mezenas izan ziren eta aita santua bera kargo hori jaso baino lehen hango titularra izan zen.

Elizako beste arte-lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek dira basilikan ikus daitezkeen beste obrak:

Michelangeloren Moisesen eskultura basilika barruan.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Federico Gizzi, Le chiese medievali di Roma, Newton Compton, Rome, 1998.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: San Pietro in Vincoli