Savona

Biztanleria-piramidea 2026; Guztira: 27.815 gizon, 30.606 emakume
	Iturria: Datu hauek ISTAT estatistika gune ofizialetik eskuratu dira

Savona; Savona; Sann-a
	Italiako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Herrialdea	Italia
Italiako eskualdeak	Liguria
Probintzia	Savonako probintzia
Izen ofiziala	Savona
Jatorrizko izena	Savona; Sann-a
Posta kodea	17100
ISTAT kodea	009056
Geografia
Koordenatuak	44°18′29″N 8°28′52″E / 44.3081°N 8.4811°E
Azalera	65,32 km²
Altitudea	4 m
Mugakideak	Albissola Marina, Albisola Superiore, Altare, Cairo Montenotte, Quiliano eta Vado Ligure
Demografia
Biztanleria	58.194 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	891 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia	019
Hiri senidetuak	Villingen-Schwenningen eta Bayamo
Katastro kodea	I480
Sailkapen sismikoa	4 (Oso txikia)
Matrikula	SV
	comune.savona.it

Savona^[1] (ligurieraz: Sann-a), Italiako iparraldeko hiria, Liguria eskualdekoa, Savonako probintziako hiriburua; Genovatik 45 km-ra dago.

Geografia

Hiria Mendebaldeko Rivieran dago; Letimbro ibaiak zeharkatzen du, eta autobide biren elkargunean dago: Autostrada dei Fiori (Autostrada A10, Genova eta Ventimiglia elkartzen dituena) eta Autostrada A6.

Liguriako hirugarren portu garrantzitsuena da merkantziei dagokienez, Genovakoaren eta La Speziakoaren ostean. Izan ere, Piemonteko eta Lonbardiako industriaren salgaiak bertatik itsasoratzen dira, besteak beste. Trenbideek ere garrantzia dute hirian.

Gainera, turismorako portua ere badauka, instalazio egoki eta modernoekin; urtero hainbat kruzero bertan lehorreratzen dira, eta Costa Crociere konpainia italiarraren portu terminala ere bada.

Savonako hondartzek eta Vecchia Darsena-ko portuak (Nasa Zaharrak) Bandera Urdina izan dute 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011 eta 2012. urteetan.

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. Datuen jatorria: 1961-1991 artean^[2], 1991etik aurrera, ISTAT.^[3]

Etxebizitza eta etxeguneak

ISTATen zentsu iraunkorraren arabera, 2021ean udalerrian 35.974 etxebizitza zeuden: 29.300 (% 81,4) okupatuta eta 6.674 (% 18,6) hutsik edo noizbehinka erabiliak. 2019an, okupatutako etxebizitzen % 71,3 jabetzan zeuden, % 24,2 alokairuan eta % 4,6 beste titulu batekin.

35.974etxebizitza (2021)

29.300okupatuak

6.674hutsik (% 18,6)

Erabilera (2021)

29.300

6.674

Okupatuak (29.300)Hutsik edo ez-okupatuak (6.674)

Okupatutako etxebizitzen jabetza-erregimena (2019)

71,3

24,2

Jabetzan (71,3)Alokairuan (24,2)Beste titulu batekin (4,6)

2024an 29.793 etxegune (familia) zeuden udalerrian, eta horietatik 14.234 (% 47,8) pertsona bakarrekoak ziren. Etxegune bakoitzeko batez beste 1,9 kide zeuden.

29.793etxegune (2024)

14.234pertsona bakarrekoak (% 47,8)

Etxeguneak tamainaren arabera (2024)

1 kide14.234

2 kide8.138

3 kide4.130

4 kide2.398

5 kide edo gehiago893

Biztanleria

2008. urtean 62.104 biztanle bizi ziren hirian.

Hiri-eremua beste udalerri hauekin batera osatzen da: Albissola Marina, Albisola Superiore, Quiliano eta Vado Ligure; denera 94.100 biztanle.

Historia

Liguriarren antzinako kokalekua izan zen. Gerra Punikoetan Kartagorekin batera jardun zuen Erromaren kontra (Genovarekin batera ziharduten erromatarrek, bestalde). K.a. 180. urtean erromatarrek Savona menderatu zuten, eta Savo Oppidum Alpinum izena ipini zioten. Erromatarren sasoian, Savona Liguriako portu garrantzitsuena izatera iritsi zen, Genovakoaren aurretik.

641. urtean, Rotari errege lombardiarrak hiria suntsitu zuen, baina, gerora, aberastasuna eta itsas merkataritza berreskuratu zituen Karlomagnoren agintepean; pirata sarrazenoak borroka latzetan garaituta, 1191. urtean hiri asketzat sortu zen: Hoc habet ex Coelis, q. sit Saona fidelis izan zen hiriaren Erdi Aroko lema.

XI. mendean Genovako Errepublikaren aliatua izan zen arren, hiriek batak bestearen kontrako borroka latzak ere izan zituzten; baina baita lotura hertsiak ere, batez ere Campofregoso leinuko duke batzuekin.

XIII. mendean Mediterraneoko portu nagusietariko bat izan zen, merkataritza-ontzi handiak porturatzeko lekua baitzuen. XIII-XIV. mendeetan, kultura erlijiosoaren gune bilakatu zen bi monasterio garrantzitsuri esker: frantziskotarrena eta domingotarrena. XIV. mendean Erroman baino % 150 biztanle gehiago bizi zen hirian, eta XV. mendean izan zuen Savonak gorenaldia, Aita Santuen Hiria izena eman ziotenean. Izan ere, hiriko Della Rovere handiki-leinukoak izan ziren Sixto IV.a (Francesco della Rovere, Kapera Sixtinoaren sustatzailea) eta Julio II.a (Giuliano della Rovere, aurrekoaren iloba); azken hori Michelangeloren, Bramanteren eta Rafaelen mezenasa izan zen.

Klima

Datu klimatikoak (Savona)
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)	10	12	14	18	21	25	28	28	25	20	15	12	19
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)	5	5	8	11	14	17	20	20	18	14	9	6	12
Pilatutako prezipitazioa (mm)	74	79	94	66	71	41	20	48	71	107	97	61	828
Iturria: Enea^[5]

Hirian ikustekoak

Ikustekoak dira, besteak beste, hiriko ikur den XIV. mendeko Torretta, portuko bidegurutzean. Savonako Kapera Sixtinoa da Erromakoaz gain gordetzen den bakarra, bere aurrekoak bertan hilobiratzeko Sixto IV.ak eraiki zuen monumentua; oraintsuan berriztatuta dago. Assunta katedrala eta Nostra Signora della Misericordia santutegia ere aipatzekoak dira, baita 1542. urtean eraikitako Priamar gotorlekua ere.

Beste zenbait monumentu eta leku interesgarri: Brandale dorreak, Gabriello Chiabrera antzokia, Eroritakoen Monumentua, Fontana del Pesce, Garibaldiren monumentua, Tempietto Boselli eta Palazzo Della Rovere.

Museo aipagarriak: Museo Civico Storico Archeologico di Savona, Museo del Tesoro del Santuario di Nostra Signora della Misericordia, Pinacoteca Civica, Sandro Pertini Museoa eta Renata Cuneo Museoa.

Unibertsitate-campus modernoa ere badago, Università degli Studi di Genova-koa, hainbat fakultaterekin.

Erreferentziak

↑ Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak. .
↑ Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991. ISTAT.
↑ Popolazione residente per territorio – serie storica. .
↑ (Italieraz) «Popolazione residente per età e sesso al 1° gennaio (POSAS)» Istat (kontsulta data: 2026-08-28).
↑ Savona weather averages. Enea (kontsulta data: 05 August 2012).

Kanpo estekak

(Italieraz) Hiriaren webgunea.

Datuak: Q13320
Multimedia: Savona / Q13320

[1] Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak. .

[2] Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991. ISTAT.

[3] Popolazione residente per territorio – serie storica. .

[4] (Italieraz) «Popolazione residente per età e sesso al 1° gennaio (POSAS)» Istat (kontsulta data: 2026-08-28).

[5] Savona weather averages. Enea (kontsulta data: 05 August 2012).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]