Zelta nazioak

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Zelta Liga erakundeak zelta nazio gisa onartutako sei herrialdeak:

   Irlanda

   Eskozia

   Man uhartea

   Gales

   Kornualles

   Bretainia

Zelta nazioak Europako mendebaldeko herrialdeak dira, zelta hizkuntzak erabiltzen dituztenak.

Zelta hitzaren etimoa den keltoi hitzetik sortutako beste izen bat ere erabiltzen da nazio horiek aipatzeko: Keltia (zelten nazioa edo zelten lurraldea). Hortik eratorri da keltiar jentilizioa, zeltaren sinonimoa.

V. mende arte, Britainiar Uharteak osoki eta Mendebaldeko Europaren zati bat zeltak ziren. Mendeen iraganean, zelta hizkuntzak eta kultura kontinentearen ipar-mendebaldeko muturretan besterik ez ziren mantendu ahal izan; izan ere, bazter haietan, erromanizazioa berandu edota batere ez zen iritsi, eta germaniar jatorriko herrialdeek (Angloak, jutoak, bikingoak, saxoiak, normandiarrak...) ez zituzten guztiz menperatu edota asimilatu.

Zelta nazio edo herrialdeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, sei naziok betetzen dituzte irizpide horiek, Iberiar penintsulako lurralde batzuek ere beren burua zeltatzat hartzen duten arren.

Zelta Liga erakundearen arabera honako sei herrialde hauek dira:

Herrialdea Zelta izena Hizkuntza Herritar izena Biztanleak Hiztunak
 Eskozia Alba Gaelera (Gàidhlig) Eskoziar 5 milioi 92.400 (%1,8)
 Irlanda Éire Irlandera (Gaeilge) Irlandar 6 milioi 355.000- 1,8 milioi (%5,9)
 Man Ellan Vannin Manxera (Yn Ghaelg) Manxar 70.000 < 1.700 (< %2,4)
 Gales Cymru Galesa (Cymraeg) Galestar 3 milioi > 750.000 (> %25)
 Kornualles Kernow Kornubiera (Kernewek) Kornubiar 500.000 3.500 (%0,7)
 Bretainia Breizh Bretainiera (Brezhoneg) Bretoi 4 milioi 500.000 (%12,5)
Zelta nazioen izenak bertako zelta hizkuntzetan

Euskaraz
Irlandera
(Gaeilge)
Eskoziako gaelera
(Gàidhlig)
Manxera
(Gaelg)
Galesera
(Cymraeg)
Kornubiera[1]
(Kernowek)
Bretainiera
(Brezhoneg)
Irlanda Éire Èirinn Nerin Iwerddon Iwerdhon Iwerzhon
Eskozia Albain Alba Nalbin yr Alban Alban Alban/Skos
Man
Man Uhartea
Manainn
Oileán Mhanann
Manainn
Eilean Mhanainn
Mannin
Ellan Vannin
Manaw
Ynys Manaw
Manow
Enys Vanow
Manav
Enez Vanav
Gales an Bhreatain Bheag a' Chuimrigh Bretyn Cymru Kembra Kembre
Kornualles an Chorn a' Chòrn y Chorn Cernyw Kernow Kernev-Veur
Bretainia an Bhriotáin a' Bhreatainn Bheag y Vritaan Llydaw Breten Vian Breizh
Britainia Handia an Bhreatain Mhór Breatainn Mhòr Bretyn Vooar Prydain Fawr Breten Veur Breizh Veur
Zelta
nazioak
náisiúin
Cheilteacha
nàiseanan
Ceilteach
ashoonyn
Celtiagh
gwledydd
Celtaidd
broyow
keltek
broioù
Keltiek
Zelta
hizkuntzak
teangacha
Ceilteacha
cànain/teangan
Cheilteach
çhengaghyn
Celtiagh
ieithoedd
Celtaidd
yethow
keltek
yezhoù
Keltiek

Amerikan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argentinako Chubuteko probintzian bizi dira galestar jatorriko milaka pertsona, horietako batzuk galesdunak.

Kanadan, Eskozia Berrian bizi dira gaelikodunak (Cape Bretonen bereziki), eta Ternuan irlanderadunak.

Iberiar penintsulan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Penintsularen iparraldean, herrialde batzuek ez dituzte zelta naziotzat hartzeko historia edo hizkuntza irizpideak betetzen, baina ustezko arrazoi "kulturalak" direla eta, euren burua zeltatzat hartzen dute. Galizia eta Asturies dira nagusiki; eta, neurri apalago batean, Leon eta Kantabria ere bai.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]