Azetil-CoA

Azetil-CoAren egitura kimikoa. Azetilo taldea irudiaren ezker muturrean agertzen da, Ko-Ari lotua sufrearen (S) bitartez

Azetil-CoA metabolismoan funtsezko zeregina betetzen duen molekula bitartekaria da, azetilo taldea duena A koentzimari lotua.

Azetil-CoA bide katabolikoetan zein anabolikoetan agertzen da.

Bide katabolikoetan:

• azido pirubikoaren deskarboxilazioaren ondorioz, Krebs zikloa hasi aurretik:

Azido pirubiko + KoA + NAD⁺ → Azetil-CoA + CO₂ + NADH

• gantz azidoen beta oxidazioan: prozesu horretan gantz azidoak katabolizatzen dira, eta Azetil-CoA agertzen da, Krebs ziklora pasatuko duena

Bide anabolikoetan ere funtsezko molekula da Azetil-CoA, ondoko prozesu hauetan parte hartuz:

• glukoneogenesian: prozesu anaboliko honetan glukosa eratzen da, azido pirubiko edo aminoazidoetatik (animalia-zeluletan) edo gantz azidoetatik (landare-zeluletan). Azetil-CoA-k parte hartzen du glukosaren sintesian.

• gantz azidoen anabolismoan

• aminoazidoen anabolismoan

• azetilkolina neurotransmisorearen sintesian. Azetilkolina neuronetan sintetizatzen da, kolina eta Azetil-CoA molekula aitzindariak izanik.