Britainiar Raj

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Britainiar Raj
British Raj

1858 – 1947
Erresuma Batuko agindupeko lurra
British Raj Red Ensign.svg Star-of-India-gold-centre.svg
Ereserkia
[[Fitxategi:God Save the Queen/King|280px|]]
British Indian Empire 1909 Imperial Gazetteer of India.jpg
Raja 1909an
Eratua 1858
Independentzia 1947
Hiriburuak Kalkuta (1858–1912)
New Delhi (1912–1947)
Shimla (Udan)
Hizkuntza(k) Hindustanera, ingelesa
Aurrekoak
Flag of the British East India Company (1801).svg Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainia
Flag of the Mughal Empire.svg Mughal Inperioa
Ondorengoak
Indiako Batasuna Flag of India.svg
Pakistango agindupeko lurra Flag of Pakistan.svg
Britainiar Birmania Flag of British Burma (1937).svg

Britainiar Raj (hindustaneraz: rāj राज, urduz: راج‎, /rɑːdʒ/, euskaraz: "erreinaldia">) 1858 eta 1947 artean Britainiar Inperioak hegoaldeko Asian zuen kolonia eta agintea izan zen. Garai haietan, eskualdeak India izena zuen eta barnean Erresuma Batuak zuzenean gobernaturiko probintziak eta menpeko printzerriak zituen. 1876tik aurrera, eskualdeak Indiar Inperioa hartu zuen, Nazioen Liga eta Nazio Batuen Erakundean parte hartu zuena.

1858an Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiak eskualdean zuen agintea Viktoria erreginari besterendu zion (1877an Indiako enperatriz aldarrikatu zutena). 1947ra arte iraun zuen, noiz bitan zatitu zen: alde batetik Indiako Batasuna (gero Indiako Errepublika izango zena) eta bestetik Pakistango agindupeko lurra (gero Pakistango Islamiar Errepublika eta Bangladeshko Errepublika izango zena). Ekialdean zegoen Birmaniako probintzia 1937an kolonia independente eta 1948an estatu burujabe bilakatu zen.

Probintziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Probintzia Azalera (km2) Biztanleria Agintaria
Birmania 440.000 9.000.000 Teniente-Gobernadorea
Bengala (egungo Bangladesh, Mendebaldeko Bengala, Bihar eta Orissa) 390.000 75.000.000 Teniente-Gobernadorea
Madras 370.000 38.000.000 Gobernadorea
Bombay 320.000 19.000.000 Gobernadorea
Probintzia Batuak (egungo Uttar Pradesh eta Uttarakhand) 280.000 48.000.000 Teniente-Gobernadorea
Erdialdeko Probintziak 270.000 13.000.000 Komisari Nagusia
Punjab 250.000 20.000.000 Teniente-Gobernadorea
Assam 130.000 6.000.000 Komisari Nagusia
Ipar-mendebaldeko Muga - 2.125.000 Komisari Nagusia
Balutxistan - 308.000 Komisari Nagusia
Coorg - 181.000 Komisari Nagusia
Ajmer-Merwara - 477.000 Komisari Nagusia
Andaman eta Nicobar uharteak - 25.000 Komisari Nagusia

Gobernadore Nagusia eta erregeordeen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izena Agintaldia
Charles Canning 1858-1862
James Bruce 1862-1863
John Lawrence 1864-1869
Richard Southwell Bourke 1869-1872
Thomas Baring 1872-1876
Robert Bulwer-Lytton 1876-1880
George Robinson 1880-1884
Frederick Hamilton-Temple-Blackwood 1884-1888
Henry Petty-Fitzmaurice 1888-1894
Victor Bruce 1894-1899
George Curzon 1899-1905
Gilbert Elliot-Murray-Kynynmound 1905-1910
Charles Hardinge 1910-1916
Frederic Thesiger 1916-1921
Rufus Isaacs 1921-1926
E. F. L. Wood 1926-1931
Freeman Freeman-Thomas 1931-1936
Victor Hope 1936-1943
Archibald Wavell 1943-1947
Louis Mountbatten 1947-1947
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Britainiar Raj Aldatu lotura Wikidatan