INRI
INRI hizkiek latinezko IESVS NAZARENVS REX IVDAEORVM esaldiari aipamen egiten diote, hau euskaraz "Nazareteko Jesus, Juduen Errege" bezala itzuliko litzateke.
Biblia Kristaueko Testamentu Berrian, Mateo (27:37), Markos (15:26); Lukas (23:38) eta Joanen (19:19) Ebanjelioetan agertzen da. Gurutze eta gurutz irudi askoetako plaketan agertzen da, INRI hizkiak daramatzan "titulua" deitu ohi zaio, batzuetan gurutzean zuzenean garbatuta dago, eta sarritan Jesusen irudiaren gainekaldean.
Joanen (19:19–20) ebanjelioan honela azaltzen da:
| « | 19 Pilatok ere idazki bat idatzi eta gurutze gainean ezarri zuen. Idatzitakoa hau zen: «Jesus Nazaretarra, Juduen Errege.»
|
» |
Sortaldeko zenbait Eliza Ortodoxoek gurutzeko testuan grekerazko INBI hizkiak ezartzen dituzte, Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὁ Bασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων.
Batzuk titulua ὁ Bασιλεὺς τοῦ κόσμου (Munduaren Errege) esaldiaz ordezkatzen dute, benetan hau idatzia izan zen argitu gabe, aldiz idatzita egon behar lukeena baizik. Beste Eliza Ortodoxoek batzuk ere (Errumaniakoak adibidez) INRI laburdura erabili ohi dute.
Hebraieraz esaldia ישוע הנצרת מלך היהודים (Yeshu'a HaNatserat Melech HaYehudim', AFI: [\jeʃu'ə\ \hɑ\ \nɑʦeratʰ\ \meleχ\ \hɑ\ \jehuðiːm]) bezala idazten da. Izenburua aramaikoz idatzia egotea litekeena da, hebraiera ez bezala arameoa Kristoren ama hizkuntza baitzen.
Masoi batzuk laburdura hau jentilen edo paganismoaren jatorriari egoztzitzen diote, hots, kristautasuna baino antzinako garaietan jartzen dute. Hizki horiek IGNE NATVRA RENOVATVR INTEGRA bezala itzultzen dituzte, bere esanahia euskaraz "Suaren bidez natura erabat eraberritzen da" litzatekelarik.