Jenisei
Wikipedia(e)tik
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
 Jenisei ibaia Krasnoyarsk presatik zeharkatzen. |
||||||
 |
||||||
| Kokapena | Errusia, Mongolia | |||||
| Luzera | 4.093 km | |||||
| Arroa | 2.580.000 km² | |||||
| Emaria | 19.600 m³/s | |||||
| Iturburua | Kyzyl (Tuva) | |||||
| Ibai ahoa | Karako itsasoa | |||||
Jenisei ibaia (errusieraz Енисей) Siberiako ibai nagusia da eta Asiako nagusienetakoa. 4.093 kilometroko luzera du eta bere arroak 2.580.000 km² azalera du.
Kyzylen (Tuva errepublikako hiriburua) jaioa da, Bolshe Jenisei edo Jenisei Handia eta Mali Jenisei edo Jenisei Txikia ibaien-bilgunean. Ibai biak Mendebaldeko Saian mendietatik datoz, Mongoliako mugaren ondoan. Ibaia Karako itsasoan itsasoratzen du, Ozeano Artikoan, Jenisei badia eta Jenisei golkoa sortzen dituen 400 kilometroko ibai-ahoan. Bere ibaiadar nagusiak Angara, Podkamenaia Tunguska eta Behe Tunguska dira.
Ibaiak Siberia hegoaldetik iparraldera zeharkatzen du. Jeniseiko bazterretan Siberiako nomada tribuak bizi ziren, Ket edo Yugh tribuak bezala. Tribu hauek (Kott, Assan, Arin, Baikot edo Pumpokol tribuen moduan) politikoki errusiaratu ziren XVII. eta XIX. mendeen artean. Gaur egun, Ket batzuk baino ez dira existitzen Jeniseiko ezkerraldean.
