Kodex
Kodex (latinez caudex, "zuhaitzaren enborra") liburu modernoek erabiltzen duten liburua da, elkarri lotutako orrialde bereiziak eta azala dituena.
Erromatarrek asmatu zuten bere taulak lotzeko eta pixkanaka pixkanaka biribilkia ordezkatu zuen[1] Bere zabalera kristautasunarenaren parekoa izan zen, honek formatu hau hautatu zuen Bibliarako[1].
Nahiz eta teknikoki edozein koadernaketa modernoa kodexa izan, egun hitza eskuizkribuentzat baino ez dugu erabiltzen, batez ere Berant Antzinaroa eta Erdi Arokoentzat[2]. Liburu hauek ikertzen dituen zientziak kodikologia du izena, antzinako agiriak ikertzen dituena, berriz, paleografia izanik.
Eduki-taula |
Zenbait kodex [aldatu]
Normalean kodexek dauden tokien izena hartu dute, hiri batena, liburutegi batena. Hauek dira ezeagunetariko batzuk:
Europako kodexak [aldatu]
- Codex Abrogans edo Abrogans Kodexa
- Codex Aleppo
- Codex Alexandrinus.
- Codex Alimentarius
- Codex Alimentarius Austriacus
- Codex Amiatinus
- Codex Argenteus
- Codex Astensis
- San Emmeram Codex Aureus
- Rodako Kodexa
- Lorschgo Codex Aureus
- Codex Batres
- Codex Berolinensis
- Codex Bezae
- Codex biblicus legionensis
- Codex Calixtinus
- Codex Claromontanus
- Codex Cumanicus
- Codex Ephraemi Rescriptus
- Codex Euricianus
- Codex Exoniensis
- Codex Flatoiensis
- Codex Gigas
- Codex Hammer
- Codex Hierosolymitanus
- Codex Iustinianus
- Codex Leicester
- Codex Manesse
- Codex Maximilianeus bavaricus civilis
- Codex Pisanus
- Codex Regius
- Codex Runicus
- Codex Sinaiticus
- Codex Theodosianus
- Codex Usserianus Primus
- Codex Wallerstein
- Codex Zamoscianus
- Codex ms. 3227a
- Leningrad Kodexa
- Rohonczi Kodexa
- Albaceteko Kodexa
- Cantigas de Santa María
- Codex Vaticanus
Ameriketako kodexak [aldatu]
Hona hemen ezagunenak:
Kolon aurreko kodexak [aldatu]
Espainiarren konkista baino lehen sortutakoak dira hauek:[3]
- Maia kodexak:
- Dresdengo Kodexa
- Madrilgo Kodexa
- Codex Peresianus edo Parisko Kodexa
- Grolier Kodexa: espezialista guztiek ez dute kodex hau benetakoa bezala onartzen.
Mexikoko Kolonialismo garaietako Kodexak [aldatu]
XVI. mendean eginiko kodexak dira. Asko dira; hemen bakan batzuk jasoko ditugu:[4]
- Kingsborough Kodexa
- Xolotl Kodexa
- Florentziako Kodexa
- Rmyal Kodexa
- Ramírez Kodexa
- Telleriano-Remensis Kodexa
- Ríos Kodexa
- Cuauhximalpan Kodexa
Bibliografia [aldatu]
- Arqueología Mexicana aldizkaria: "Códices prehispánicos" monografikoa. IV.liburukia, 23.zk. 2.berrinprimatzea, Mexiko Hiria, 2002.
- Miguel León-Portilla: Literaturas indígenas de México. Mexiko Hiria, FCE, 1992. ISBN: 9789681638771.
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ a b Roberts, Colin H.; Skeat, T. C. (1983), The Birth of the Codex, Londres: Oxford University Press, ISBN 0-19-726024-1}}
- ↑ David Diringer, The Book Before Printing: Ancient, Medieval and Oriental, Courier Dover Publications, New York 1982, ISBN 0-486-24243-9
- ↑ "Códices prehispánicos", 14-15 or.
- ↑ "Códices prehispánicos", 64-69 or.
