1718ko matxinada

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

1718ko matxinada Bizkaian eta Gipuzkoako zati batean gertatu zen Hego Euskal Herriko lurraldeen eta Gaztelako Erresumaren arteko aduanak itsas portuetara edo Frantziako mugara eramatearen kontra, Filipe V.aren Errege Agindu batek hala ezarri zuenean.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Foruen errespetua argudio gisa erabiliz, Filipe V.a Espainiakoak 1717ko abuztuaren 21ean Agindua eman zuen alde batetik Errege Ogasunarentzat diru gehiago eskuratzeko eta bestetik bere lurralde guztiak zentralizatzeko. Lehen, Hego Euskal Herriko produktuek Gaztelako Erresuman ez zuten zergarik ordaintzen eta, era berean, Gaztelakoek ez zuten zergarik ordaintzen Hego Euskal Herrian. Istiluak kostaldeko herrietan sortu ziren, Bizkaian eta Gipuzkoan batez ere.

Matxinada Bizkaian hasi zen: 1718ko abuztuan zerga-biltzaile bat hil zuten Bilbon; nekazariak Bilbora joan eta korrejidoreak dekretua ezeztatuko zukeen agindu berria sinarazten saiatu ziren alferrik. Gero protesta Gipuzkoara zabaldu, eta zenbait jauntxo eta handiki erail ondoren, hauek jabegoak utzi eta komentuetan babestu edo ihes egin behar izan zuten. Bilbotarrek armak hartzea erabaki zuten, nekazarien beldur, eta Gipuzkoako Batzar Nagusiek tropak eskatu zizkioten erregeari. Honek hiru mila soldadu bidali zizkion eta 1719aren hasierarako Blas de Loyola mariskalak zuzendutako soldaduek ia Bizkaia osoa hartua zuten.

Ondorioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Altxamendu ondoko zapalketa gogorra izan zen: hogeita hamabi lagun hiltzera kondenatu zituzten, hogeita hamaika Bizkaian eta bat Gipuzkoan. Matxinoek beren eskari nagusia lortu zuten: 1722ko abenduaren 16ko Errege Aginduak aduanak barrualdera eramateaz gain indultua eman zien parte-hartzaileei.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Historia
Euskal Herria
Artikulu hau Euskal Herriko historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.