Aceh

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Aceh
Acehko bandera Acehko armarria
Administrazioa
Estatua  Indonesia
Hiriburua Banda Aceh
Geografia
Koordenatuak 5° 33′ 00″ N, 95° 19′ 00″ E / 5.55°N,95.316666666667°E / 5.55; 95.316666666667Koordenatuak: 5° 33′ 00″ N, 95° 19′ 00″ E / 5.55°N,95.316666666667°E / 5.55; 95.316666666667
IndonesiaAceh.png
Azalera 57.956 km²
Demografia
Biztanleria 5.072.150 biztanle (2014[1])
Dentsitatea 87 bizt/km²
Informazio gehigarria
Berezko izena Nanggröe Aceh Darussalam
Talde etnikoak Aceharrak (%70), gayo Lut (%7), gayo luwes (%5), alas (%4), singkil (%3), javatarrak (%3), simeulu (%2)
www.nad.go.id

Aceh (aceheraz: Acèh, NAF[ʔaˈtɕɛh]; jawiz: اچيه; neerlanderaz: Atjeh edo Acheh; indonesieraz: Provinsi Aceh), Indonesiako 34 probintzietako bat da, lurralde berezi estatusa duena. Sumatra uhartearen iparraldean dago. 57.956 kilometro koadroko eremua du, eta 2014an 5.072.150 biztanle zituen[1]. Hiriburua Banda Aceh da.

Oso aberatsa da petrolio edo gas naturalean. Biztanle gehienak, %98,2, musulmanak dira. Xaria lege islamikoa indarrean duen Indonesiako probintzia bakarra da[2].

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Acehko tsunamiak kaltetutako gunea, 2005eko urtarrilak 6

Aceh izan zen hego-ekialdeko Asiako lehen lekua Islama sartu zena. XVII. mendean, Aceh Sultanatoa izan zen Malakako sultanerririk indartsuena. Aceh-ek konkista eta inbasio ugari izan ditu, baina gogor aurre egin zien, adibidez Herbehereetako kolonizazioari eta Indonesiako gobernuari.

2004ko Indiako ozeanoko lurrikarak sortutako tsunamiak guztiz suntsitu zuen Banda Aceh, Acehko hiriburua. 167.736 indonesiar hil ziren, horietako asko Aceh-en bertan. 500.000 biztanle etxerik gabe geratu ziren. Gertaera honen ostean, Indonesiak eta Aceh Askea Mugimenduak bakea sinatu zuten, Finlandiako gobernuaren mediazioarekin.

2014ko irailaren 27an, Indonesiako Aceh probintziak homosexualak zigortzeko lege bat onartu zuen. Sexu berekoen arteko sexu ekintzak zigortzeko 100 zigorkada emateko aukera biltzen zuen legeak, bai eta 100 hilabeteko espetxealdia edo 1.000 gramo urre ordaintzeko isuna ere[2].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aceh Aldatu lotura Wikidatan