Ahatebeltz arrunt

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ahatebeltz arrunt
Iraute egoera

Arrisku txikia (IUCN 3.1)
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
FilumaChordata
KlaseaAves
OrdenaAnseriformes
FamiliaAnatidae
GeneroaMelanitta
Espeziea Melanitta nigra
Linnaeus, 1758
Datu orokorrak
Zabalera 0,85 m
Kumaldiaren tamaina 6,9
Ahatebeltz arra.
Ahatebeltz emea.

Ahatebeltz arrunta (Melanitta nigra) anatidae familiaren ahate ez-domestikoa da.

Itsas-hegazti hau tundran bizi da eta neguan Hegoaldeko Europara eta Iparraldeko Afrikara migratzen da[1]. Migrazio garaietan agertzen da Euskal Herriko kostaldean.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ahate itsastar bat da, moko zabala, puntadun buztan luzea eta lumaia oso iluna duena. 44-54 cm arteko luzera eta 70-84 cm arteko hego-zabalera ditu. 560-950 gramo artean pisatzen du[2]. Arra beltza da erabat, mokoaren gainean duen zati laranja bat izan ezik, eta begiko eraztun fin horia. Emea ere iluna da baina gris-arre kolorekoa, eta masailak eta eztarria morroi argiak ditu. Arrak duen mokoaren antzekoa du emeak ere. Ahatebeltz gazteak emearen kolorekoak dira[3].

Habitata[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ugalketa garaian tundra edo landaretza urriak estalitako kontinente barneko eremuak okupatzen ditu[4]. Garai horretatik kanpora kostaldean bizi da, sakonera gutxiko uretan elikatzen baita, badia, padura, hondartza edo kai inguruetan[5]. Talde handiak osatzen ditu eta ur azalean flotatzen egoten dira edo ordenik gabeko hegaldietan.

Elikadura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Moluskuak jaten ditu gehienbat, baina tarteka intsektu urtarrak, arrain txikiak, arrainen arrautzak edo haziak ere jaten ditu. Inpulsoa hartzeko salto txiki bat egiten du eta uretan murgiltzen da harrapakina ehizateko[3].

Ugalketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Emea erakartzeko arra uraren gainean tente jartzen da eta emeari dei egiten dio[6]. Uretatik gertu egiten du habia. Zulo bat izaten da belar, goroldio, liken eta lumatxaz estalden duena. Ekaina aldera 6-8 arrautza jartzen ditu, krema kolorekoak. 30-31 egunetan zehar txitatzen ditu eta txitak jaio eta gutxira habia uzten dute eta beren kabuz hasten dira janari bila. 45-50 egun behar izaten dituzte erabat garatzeko[3].

Ahatebeltzaren ugaltze kolonia handienak Finlandia iparraldeko Sápmi (Laponia) eskualdean aurkitzen dira[2], 1.000 eta 2.000 bikote artean kontatu izan dira[7].

Taxonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Carl von Linneok deskribatu zuen 1758 urtean Systema naturae liburuan[8] eta Anas nigra izena eman zion[9], latinez "ahate beltza" esan nahi du. Friedrich Boie zoologo alemaniarrak 1822 urtean Melanitta generoa sortu zuen[10]. Grekerazko melanos (beltza) eta netta (ahatea) hitzen elkarketa da.

Ahatebeltzaren azpiespezierik ez da ezagutzen.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Campbell, B (1977) Birds of Coast and Sea Britain and Northern Europe. Oxford University Press ISBN 0-19-217661-7
  2. a b «Negrón común, Melanitta nigra - Aves - NatureGate» www.luontoportti.com . Noiz kontsultatua: 2019-12-29.
  3. a b c «Negrón común» SEO/BirdLife.
  4. «The IUCN Red List of Threatened Species» IUCN Red List of Threatened Species . Noiz kontsultatua: 2019-12-29.
  5. [never=0&sp_Cat[veryrare]=0&sp_Cat[rare]=0&sp_Cat[unusual]=0&sp_Cat[escaped]=0&sp_Cat[common]=1&sp_Cat[verycommon]=0&sp_PChoice=canton&sp_cC=1111&sp_OnlyWithPicture=1&sp_FChoice=list&sp_FGraphFormat=auto&sp_FMapFormat=none&sp_FDisplay=DATE_PLACE_SPECIES&sp_FOrder=ALPHA&sp_FOrderListSpecies=ALPHA&sp_FListSpeciesChoice=DATA&sp_FOrderSynth=ALPHA&sp_FGraphChoice=DATA&sp_DFormat=DESC&sp_FAltScale=250&sp_FAltChoice=DATA&sp_FExportFormat=XLS «Azkeneko 15 egunak»] www.ornitho.eus.
  6. «Negrón Común» www.pajaricos.es . Noiz kontsultatua: 2019-12-29.
  7. «Common Scoter - distribution in Finland - Finnish Breeding Bird Atlas» atlas3.lintuatlas.fi . Noiz kontsultatua: 2019-12-29.
  8. «Melanitta nigra (Ahatebeltz) - Avibase» avibase.bsc-eoc.org . Noiz kontsultatua: 2019-12-29.
  9. Linné, Carl von; Salvius, Lars. (1758). Caroli Linnaei...Systema naturae per regna tria naturae :secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis.. Impensis Direct. Laurentii Salvii, . Noiz kontsultatua: 2019-12-29.
  10. «World Birds Taxonomic List: Genera and species with citations.» www.zoonomen.net . Noiz kontsultatua: 2019-12-29.


Biologia Artikulu hau biologiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.