Aswan

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Aswan

Aswan
Izen ofiziala أسوان
Estatua EgiptoEgipto
Gobernazioa Aswan
Koordenatuak

24°05′20″N 32°53′59″E / 24.08889°N 32.89972°E / 24.08889; 32.89972Koordenatuak: 24°05′20″N 32°53′59″E / 24.08889°N 32.89972°E / 24.08889; 32.89972

Aswan non dagoen adierazten duen Egipto-ko/-go/-eko mapa
Aswan
Garaiera 106 m
Biztanleria 275.000 bizt. (2008)

Aswan[1] (arabieraz: أسوان Aswān ʔɑsˈwɑːn ahoskatua; egiptoeraz: Swenet ; koptoeraz: ⲥⲟⲩⲁⲛ, Swān ; antzinako grezieraz: Συήνη Syene ), antzinean Siene deitua, hegoaldeko Egiptoko hiria da, Aswango eskualdeko hiriburua dena.

Aswango presaren iparraldean, Niloren eskuinaldean, lehenengo ur-jauzian dago. Egungo hiria handitu eta lehen bereizirik zegoen Elefantina du barnean.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Aswan)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 22.9 25.2 29.5 34.9 38.9 41.4 41.1 40.9 39.3 35.9 29.1 24.3 33.6
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 8.7 10.2 13.8 18.9 23.0 25.2 26.0 25.8 24.0 20.6 15.0 10.5 18.5
Euria (mm) 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 0.0 0.0 0.7 0.0 0.6 0.0 0.0 1.4
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 0.0 0.0 0.5 0.0 0.25 0.0 0.0 0.9
Eguzki orduak 298 281 322 316 347 363 375 360 298 315 300 289 3864
Iturria (1): World Meteorological Organization[2]
Iturria (2): The Weather Network [3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinatea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Swenet zeritzon hiria da gaurko Aswan. Egiptoko hegoaldeko muga zen, lehenengo ur-jauziaren azpian dagoelako, eta deltaraino ontziz nabigatzeko ez zegoelako inolako trabarik. Hegoaldetik iparralderantz zihoazen ontzien ordainsariak ipintzen zituzten hiriko agintariek, leinuz leinu.

Inguru honetan zeuden antzinako egiptoarrek monumentu handiak egiteko erabili zituzten harrobiak, batez ere granito arrokakoak: estatuak, obeliskoak, eraikin sakratuak eta piramideak eraikitzeko erabili zituzten besteak beste. Orain dela 3.000 urteko harginen aztarnak daude.

Kristauen aroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aswan, predikatzaileak Afrikara joateko pasagune garrantzitsua izan zen.

Aro arabiarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

VIII. mende erdialdera, Sudango Nubiarekin harremana galduz, merkataritza-indarra galdu zuen Aswan hiriak.

Gaur egun[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Batez ere Aswango presara doazen kruzeroengatik hiria turismoko oso gune garrantzitsua da.

Aswango presa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nilo ibaiak urtero egiten zuen gainezka: lur emankorrak sortu ziren, baina uraldien maila ezin aurreikusiz, arazo larriak sortzen ziren lehorteen eta uholdeen eraginez.

Bi presa eginda daude, beraz, Aswan inguruan: zaharrena, Aswango Beheko Presa, britainiarrak hasi ziren egiten 1899. urtean eta 1902. urtean amaitu zuten (berritzen jarraitu dute); berriena, Aswango Goiko Presa, 1970. urtean amaitu zuten (amerikarrek, egiptoarrek eta errusiarrek jardun zuten aldi ezberdinetan).

Irudi-galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Aswan


Geografia
Egipto
Artikulu hau Egiptoko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]