Bisonte

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Opisthokonta

Bisonte
Europako bisontea (Bison bonasus).
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Chordata
Klasea: Mammalia
Ordena: Artiodactyla
Familia: Bovidae
Azpifamilia: Bovinae
Generoa: Bison
, 1827
Espezieak

Bisontea animalia ugaztun eta hausnarkari handia da. Gaur egun, bi espeziek baino ez dute irauten, Amerikako bisontea (Bison bison), bi azpiespezierekin eta Europako bisontea (Bison bonasus). Bison bonasus montanus izeneko azpiespeziea europako bisontearen eta antzineko kaukasoko europear bisontearen arteko nahasketa bat da.

Amerikako espeziea, nahiz eta bere kopurua asko murriztu den azken mendetan, desagertzeko arriskutik kanpo dago. Europako bisontea ordea galtzeko arriskuan dago, kaltebera egoeran.

Bisontearengatik gertuen dagoen generoa "Bos", da, eta harekin nahastu eta ugalkorrak diren hibridoak sortu daitezke, esate baterako beefaloa, hau da, bisonte eta behiaren arteko hibridoa, (Europan zubrona deitzen da). Yakaloa bere aldetik Yaka eta bisontearen arteko nahasketa dugu. Bisonte espezie eta azpiespezieak ere beraien artean arazorik gabe gurutzatu daitezke eta ondorioz animali orokorki ugalkorrak sortzen dira.

Bisontearen espezie eta azpiespezieak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europako bisontea:[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azpiespezieak:

Amerikako bisontea:[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azpiespezieak:

Garai zaharretan desagertutako bisonte espezieak (Fosilak)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bisonte hibridoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Beefaloa, behia eta Amerikako bisontearen arteko nahasketa. Hibrido mota hau "Cattalo" deitzen da baita ere.
  • Yakaloa, Yaka eta Amerikako bisontearen arteko hibridoa. Kanadako zenbait abeltzainek hazten dituzte halako abereak.
  • Zubron, Europako bisontearen eta behiaren arteko nahasketa bat da.

1887 urteko argazkiekin egindako Amerikako bisonte baten animazioa

Bisonteak Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal Herrian ere orain dela milaka urte bisonteak bizi ziren, eta honen lekukotasuna gizaki paleolitikoak utzi zuen labar-pinturetan, Altxerrin Santimamiñe, Venta Laperra edo Etxeberriko leizeetan esate baterako.

Labar-pintura hauetan agertzen ohi den bisonte espeziea Bison priscus da gehienetan, adar handiko bisontea. Hala ere Bison bonasus eta Bison uriformisen marrazkiak ere agertzen dira.

Bisonteari buruzko zenbait artikuloetan, Euskal Herriko azken bisontea XII.en mendean Nafarroako basoetan ehizatu zutela aipatzen da, baina datua zehazteko informazioaren iturria eskeini gabe.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. http://www.petermaas.nl/extinct/speciesinfo/caucasianbison.htm

Kanpoko loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Bisonte Aldatu lotura Wikidatan