Edukira joan

Crozon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Crozon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Finistère
BarrutiChâteaulineko barrutia
AlkateaPatrick Berthelot (en) Itzuli
Izen ofizialaCrozon
Posta kodea29160
Geografia
Koordenatuak48°14′43″N 4°29′20″W / 48.2453°N 4.4889°W / 48.2453; -4.4889
Mapa
Azalera80,37 km²
Altitudea0 m, 102 m eta 47 m
MugakideakArgol, Camaret-sur-Mer, Lanvéoc, Roscanvel eta Telgruc-sur-Mer
Demografia
Biztanleria7.499 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.837 (%51,8) (%48,2) 3.571 alt_right
Dentsitatea93 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakSligo
crozon.bzh

Crozon (bretainieraz: Kraozon) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da, Bro Kernev udalerrian dagoena. Azken erroldaren arabera 7.499 biztanle zituen 80,4 km²-ko azaleran.

Île Longue, Frantziako Itsas Armadako itsaspekoen basea, bertan dago.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bretainia mendebaldeko Crozon penintsulan kokaturik dago eta inguruko herri handiena da. Penintsula osatzen duten beste udalerriak Camaret-sur-Mer, Roscanvel, Lanvéoc, Landévennec eta Telgruc-sur-Mer dira.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Argol, Camaret-sur-Mer, Lanvéoc, Roscanvel eta Telgruc-sur-Mer.

Mapa
Crozon eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 10,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1057 mm-koa da, urtarrilean 1,6 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lanvéoc udalerrian dago, 5,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1030,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,3 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,5 °C-koa da, 1948ko otsailaren 21an lortua[oh 1][5].

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lostmarc'h eta de Ty-ar-C'huré eremuetako multzo megalitikoek eskualdea aintzinatik populatua izan zela erakusten dute.

1543an René I.a Rohangoak eta Ambroise Parék penintsula gotortu zuten Bretainia ingelesen balizko erasoetatik babesteko.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea60006500700075008000850090001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.571 gizon, 3.837 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.11
 
95+
 
0.91
1.04
 
90-94
 
2.35
1.90
 
85-89
 
4.22
3.86
 
80-84
 
6.15
4.93
 
75-79
 
7.35
9.75
 
70-74
 
8.42
10.05
 
65-69
 
10.45
8.99
 
60-64
 
8.89
5.57
 
55-59
 
8.63
6.92
 
50-54
 
4.87
5.60
 
45-49
 
4.61
5.21
 
40-44
 
5.45
4.73
 
35-39
 
3.49
3.95
 
30-34
 
5.37
4.34
 
25-29
 
2.16
6.13
 
20-24
 
3.28
4.96
 
15-19
 
3.91
5.26
 
10-14
 
2.63
3.84
 
5-9
 
3.31
2.86
 
0-4
 
3.54
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Crozon udalerrian 7.220 biztanle zeuden eta 3.881 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,86 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

7.220biztanle
3.881elkarbizitza-unitate
1,86lagun elkarbizitza-unitateko
2.145familia
Udalerria
% 16
% 30
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.145 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.177). Guraso bakarreko 320 familietatik 261etan ama zen guraso bakarra. 1.375 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 422k seme-alaba bakarra zuten etxean, 292k bi, eta 56k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 648 bikoteetatik 71tan (% 11,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

1.177
648
320
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.375
Seme-alaba bat422
Bi seme-alaba292
Hiru seme-alaba41
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 6.676 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,3). 80 urte edo gehiagoko 790 biztanleetatik 685 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 105 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 19
40-54% 20
55-64% 27
65-79% 29
80 +% 43
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 59
40-54% 65
55-64% 64
65-79% 66
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 6,9 izatezko bikotean eta % 6,2 PACS bidez lotuta). % 23,7 ezkongabeak ziren, % 11,1 alargunak eta % 7,3 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 44,7
Ezkongabea% 23,7
Alarguna% 11,1
Dibortziatuta% 7,3
Izatezko bikotean% 6,9
PACS bidez lotuta% 6,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,3), enplegatuak (% 14,9), erdi-mailako lanbideak (% 10,2), goi-mailako langileak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,3) Finistère departamenduko batez bestekoaren (% 35,9) gainetik dago. 35 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[8]

Udalerria
% 9
% 10
% 15
% 9
% 48
Finistère
% 10
% 15
% 14
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 7.502 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.879 egoitza nagusi ziren, 3.117 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 506 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (5.989), eta apartamentuak gutxi ziren (1.245). Egoitza nagusietatik 2.888 beren jabearen bizilekuak ziren, 818 alokairuan zeuden, 303 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 173 doan lagata.[9]

7.502etxebizitza
3.879egoitza nagusi
5.989etxe
1.245apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.879
3.117
Egoitza nagusia (3.879)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (3.117)Hutsik (506)

Etxe mota

5.989
1.245
Etxea (5.989)Apartamentua (1.245)

Jabetza egoera

2.888
818
Jabeak (2.888)Alokairuan (818)HLM (303)Doan lagata (173)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.235).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik283
1919-1945210
1946-1970778
1971-19901.235
1991-2005632
2006-2020621

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.198). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.897 etxebizitzatan). 3.130 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.010 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.539tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela70
2 gela306
3 gela576
4 gela730
5 gela edo gehiago2.198

Berogailu mota

692
1.897
1.091
Gas sarea (54)Fuel-olioa (692)Elektrizitatea (1.897)Gas botila (145)Bestelakoak (1.091)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.130aparkalekua
2.010ibilgailu 1
1.539ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.951 biztanleetatik 2.957 aktibo ziren (% 74,8), horietako 2.683 lanean (% 67,9) eta 273 langabezian (aktiboen % 9,2).

3.95115-64 urteko biztanle
% 74,8aktibo
% 67,9lanean
% 9,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 61,7
25-54 urte% 91,7
55-64 urte% 53,4
Gizonak% 76,6
Emakumeak% 72,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,2
BEPC, brebeta% 14,7
CAP-BEP% 10,0
Batxilergoa% 8,4
Goi-mailako +2% 8,0
Goi-mailako +3/4% 8,9
Goi-mailako +5% 7,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

994 ez-aktibotik 211 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,2), 449 erretiraturik zeuden (% 45,2) eta 334 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,6).

Ez-aktiboak

% 21
% 45
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 16
% 23
% 35
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.985 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.683 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

3.985enplegu udalerrian
% 83,3soldatapeko
% 16,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.720 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.720 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.210 €
% 12,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 11,4

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1948ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lanvéoc », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Crozon&oldid=11312553"(e)tik eskuratuta